టీజీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 ప్రిలిమ్స్ 2008

174 ప్రశ్నలు, ప్రతిదానికి అధికారిక సమాధానం మరియు వివరణ.

ఒకే ప్రశ్న పలు సంవత్సరాల్లో వస్తే, మొదటిసారి అడిగిన సంవత్సరం కింద చూపిస్తాం.

41. Q41Directive Principles and Fundamental Duties

    Under which Article of the Indian Constitution did the states take action to establish Gram Panchayats?

    • aArticle 39
    • bArticle 41
    • cArticle 40సరైన సమాధానం
    • dArticle 42
    ›వివరణ

    Option C is correct because Article 40 directs the State to take steps to organise village panchayats and endow them with such powers and authority as may be necessary to enable them to function as units of self-government. Article 39: Policy directives regarding livelihood, resources, and child welfare Article 40: Organisation of village panchayats Article 41: Right to work, to education, and to public assistance in certain cases Article 42: Just and humane conditions of work and maternity relief Option A: Article 39 deals with economic policies aimed at preventing the concentration of wealth and securing livelihoods. Option B: Article 41 addresses the right to work, education, and public assistance in situations of unemployment, sickness, and old age. Option D: Article 42 concerns the provision of humane working conditions and maternity benefits.

42. Q42Directive Principles and Fundamental Duties

    భారత రాజ్యాంగంలోని ____ అధికరణ ప్రకారం గ్రామ పంచాయతీలను ఏర్పాటు చేయడానికి రాష్ట్రం చర్యలు తీసుకుంటుంది.

    • aArticle 39
    • bArticle41
    • cArticle 40సరైన సమాధానం
    • dArticle 42
    ›వివరణ

    Option C సరైనది ఎందుకంటే గ్రామ పంచాయతీలను ఏర్పాటు చేయడానికి మరియు అవి స్వపరిపాలన యూనిట్లుగా పనిచేయడానికి అవసరమైన అధికారాలను వాటికి అప్పగించడానికి రాజ్యం చర్యలు తీసుకోవాలని Article 40 నిర్దేశిస్తుంది. Article 39 జీవనోపాధి, వనరుల పంపిణీ మరియు సమాన వేతనానికి సంబంధించిన విధానాలను నిర్దేశిస్తుంది. Article 40 గ్రామ పంచాయతీల ఏర్పాటును నిర్దేశిస్తుంది. Article41 కొన్ని సందర్భాలలో పని హక్కు, విద్య మరియు ప్రజా సహాయం పొందే హక్కును కల్పిస్తుంది. Article 42 న్యాయమైన మరియు మానవీయమైన పని పరిస్థితులు మరియు ప్రసూతి సహాయాన్ని అందిస్తుంది. Option A: ఇది తగిన జీవనోపాధి, సంపద పంపిణీ మరియు పిల్లల సంక్షేమానికి సంబంధించిన సాధారణ విధాన సూత్రాలతో వ్యవహరిస్తుంది. Option B: ఇది నిర్దిష్ట పరిస్థితులలో పని, విద్య మరియు ప్రజా సహాయం పొందే హక్కును కల్పించడంపై దృష్టి సారిస్తుంది. Option D: ఇది న్యాయమైన మరియు మానవీయమైన పని పరిస్థితులను మరియు ప్రసూతి సహాయాన్ని నిర్ధారిస్తుంది.

43. Q43Directive Principles and Fundamental Duties

    కింది వాటిలో ఏది/ఏవి ఆదేశిక సూత్రాలలో చేర్చబడ్డాయి? A. మానవుల అక్రమ రవాణా మరియు బలవంతపు శ్రమను నిషేధించడం. B. ఆరోగ్యానికి హానికరం అయిన మత్తు పానీయాలు మరియు ఇతర మందుల వినియోగాన్ని ఔషధ ప్రయోజనాల కోసం తప్ప నిషేధించడం. క్రింద ఇచ్చిన కోడ్‌ను ఉపయోగించి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి: కోడ్:

    • a(A) మాత్రమే
    • b(B) మాత్రమేసరైన సమాధానం
    • c(A) మరియు (B) రెండూ
    • d(A) కాదు (B) కాదు
    ›వివరణ

    Option B సరైనది, ఎందుకంటే మత్తు పానీయాలు మరియు ఆరోగ్యానికి హానికరమైన ఔషధాల సేవనాన్ని నిషేధించడం అనేది ఆదేశిక సూత్రాలలోని అధికరణ 47 క్రింద ప్రత్యేకంగా పొందుపరచబడింది. అధికరణ 23: భాగం III కింద మానవ అక్రమ రవాణా మరియు వెట్టిచాకిరీ నిషేధం అధికరణ 47: భాగం IV కింద మత్తు పానీయాలు మరియు ఆరోగ్యానికి హానికరమైన ఔషధాల నిషేధం Option A: ప్రకటన A అనేది అధికరణ 23 క్రింద హామీ ఇవ్వబడిన ప్రాథమిక హక్కు, ఆదేశిక సూత్రం కాదు. Option C: ఇది ప్రకటన B తో పాటు ప్రకటన A ని కూడా తప్పుగా ఆదేశిక సూత్రంగా వర్గీకరిస్తుంది. Option D: ప్రకటన B ఆదేశిక సూత్రాలలోని అధికరణ 47 క్రింద స్పష్టంగా పేర్కొనబడిందని గుర్తించడంలో విఫలమైంది.

44. Q44Amendment and the basic structure

    రాజ్యాంగంలోని ఏ సవరణ ద్వారా సామ్యవాద మరియు లౌకిక అనే పదాలు చేర్చబడ్డాయి?

    • a73
    • b51
    • c41
    • d42సరైన సమాధానం
    ›వివరణ

    1976లో ఆమోదించబడిన 42వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం సామ్యవాద, లౌకిక మరియు సమగ్రత అనే పదాలను చేర్చడం ద్వారా పీఠికను సవరించినందున Option D సరైనది. Option A: 73వ సవరణ పంచాయతీరాజ్ సంస్థలకు రాజ్యాంగ హోదాను కల్పించింది. Option B: 51వ సవరణ మేఘాలయ, నాగాలాండ్, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ మరియు మిజోరం అసెంబ్లీలలో షెడ్యూల్డ్ తెగలకు రిజర్వేషన్ కల్పించింది. Option C: 41వ సవరణ స్టేట్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ సభ్యుల పదవీ విరమణ వయస్సును 60 నుండి 62 సంవత్సరాలకు పెంచింది.

45. Q45Amendment and the basic structure

    రాజ్యాంగంలోని ఏ సవరణ రాష్ట్రపతి పాత్రను పరిమితం చేసింది?

    • a42సరైన సమాధానం
    • b22
    • c72
    • d23
    ›వివరణ

    Option A సరైనది ఎందుకంటే 42వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 1976 స్పష్టంగా అధికరణ 74(1)ను సవరించి, రాష్ట్రపతి మంత్రిమండలి ఇచ్చిన సలహా మేరకే వ్యవహరించాలని స్పష్టం చేసింది, తద్వారా ఆ సలహాను తప్పనిసరి చేసింది. Option B: అసోంలో అంతర్భాగంగా స్వయంప్రతిపత్తి గల మేఘాలయ రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు వీలు కల్పించింది. Option C: త్రిపుర శాసనసభలో షెడ్యూల్డ్ తెగలకు సీట్ల రిజర్వేషన్‌ను కల్పించింది. Option D: శాసనసభలలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు మరియు ఆంగ్లో-ఇండియన్లకు సీట్ల రిజర్వేషన్‌ను మరో పదేళ్లపాటు పొడిగించింది.

46. Q46Amendment and the basic structure

    కింది రాజ్యాంగ సవరణ చట్టాలలో దేని ప్రకారం, భారత రాజ్యాంగంలోని ఎనిమిదవ షెడ్యూల్‌లోని భాషలకు నాలుగు భాషలు జోడించబడ్డాయి, తద్వారా వాటి సంఖ్య 22కి పెరిగింది?

    • aరాజ్యాంగ (తొంభైవ సవరణ) చట్టం
    • bరాజ్యాంగ (తొంభై ఒకటవ సవరణ) చట్టం
    • cరాజ్యాంగ (తొంభై రెండవ సవరణ) చట్టంసరైన సమాధానం
    • dరాజ్యాంగ (తొంభై మూడవ సవరణ) చట్టం
    ›వివరణ

    Option C సరైనది, ఎందుకంటే 92వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 2003 బోడో, డోగ్రీ, మైథిలి మరియు సంతాలి భాషలను ఎనిమిదవ షెడ్యూల్‌లో చేర్చింది, దీనితో అధికారికంగా గుర్తించబడిన భాషల మొత్తం సంఖ్య 18 నుండి 22కి పెరిగింది. అసలు ఎనిమిదవ షెడ్యూల్‌లో 14 భాషలు ఉన్నాయి 21వ సవరణ చట్టం, 1967 సింధీని చేర్చింది 71వ సవరణ చట్టం, 1992 కొంకణి, మణిపురి మరియు నేపాలీలను చేర్చింది 92వ సవరణ చట్టం, 2003 బోడో, డోగ్రీ, మైథిలి మరియు సంతాలిలను చేర్చి, సంఖ్యను 22కి చేర్చింది Option A: 90వ సవరణ బోడోలాండ్ టెరిటోరియల్ ఏరియాస్ డిస్ట్రిక్ట్‌లో షెడ్యూల్డ్ తెగలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగేతరుల ప్రాతినిధ్యాన్ని కొనసాగించింది. Option B: 91వ సవరణ మంత్రి మండలి పరిమాణాన్ని పరిమితం చేసింది మరియు ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టాన్ని బలోపేతం చేసింది. Option C: 93వ సవరణ ప్రైవేట్ విద్యా సంస్థలలో సామాజికంగా మరియు విద్యాపరంగా వెనుకబడిన తరగతులకు రిజర్వేషన్లను కల్పించింది.

47. Q47Parliament and the state legislatures

    Among the following states, which state has the highest number of Rajya Sabha members?

    • aRajasthan
    • bMadhya Pradesh
    • cWest Bengalసరైన సమాధానం
    • dAndhra Pradesh
    ›వివరణ

    Option C is correct because West Bengal is allocated 16 seats in the Rajya Sabha, which is the highest among the given states as per the Fourth Schedule of the Constitution of India. West Bengal has 16 seats Andhra Pradesh has 11 seats Madhya Pradesh has 11 seats Rajasthan has 10 seats Option A: Rajasthan has only 10 seats in the Rajya Sabha. Option B: Madhya Pradesh has 11 seats in the Rajya Sabha. Option D: Andhra Pradesh has 11 seats in the Rajya Sabha.

48. Q48Parliament and the state legislatures

    In the parliamentary rules system, 'Zero Hour' means

    • aTime before the commencement of the House
    • bFirst time before the commencement of every House
    • cTime before Question Hour in the House
    • dTime after Question Hour in the Houseసరైన సమాధానం
    ›వివరణ

    Option D is correct because Zero Hour is the parliamentary interval that begins immediately after Question Hour ends and continues until the regular business of the day is taken up. Option A: Zero Hour takes place inside the scheduled sitting of the House, not before it begins. Option B: The first hour of parliamentary business is Question Hour, not Zero Hour. Option C: Question Hour precedes Zero Hour, meaning Zero Hour comes after Question Hour rather than before it.

49. Q49Parliament and the state legislatures

    పార్లమెంటరీ విధాన నియమాలలో 'జీరో అవర్' అంటే ఏమిటి?

    • aసభ సమావేశానికి ముందు గంట
    • bసభలో ప్రతి సమావేశం యొక్క మొదటి గంట
    • cసభలో ప్రశ్నోత్తరాల సమయానికి ముందు గంట
    • dసభలో ప్రశ్నోత్తరాల సమయం తర్వాత గంటసరైన సమాధానం
    ›వివరణ

    Option D సరైనది, ఎందుకంటే ప్రశ్నోత్తరాల సమయం ముగిసిన వెంటనే శూన్య కాలం (జీరో అవర్) ప్రారంభమవుతుంది మరియు ఆ రోజు ఎజెండాను చేపట్టే వరకు కొనసాగుతుంది. Option A: సభ సమావేశానికి ముందు గంట అధికారిక పార్లమెంటరీ కార్యకలాపాల సమయం కాదు. Option B: ప్రతి పార్లమెంటరీ సమావేశం యొక్క మొదటి గంట సాధారణంగా ప్రశ్నోత్తరాల సమయంగా నిర్దేశించబడుతుంది, శూన్య కాలంగా కాదు. Option C: ప్రశ్నోత్తరాల సమయం మొదటిది, కాబట్టి ఒక సమావేశంలో ప్రశ్నోత్తరాల సమయానికి ముందు ఎటువంటి పార్లమెంటరీ గంట ఉండదు.

50. Q50Parliament and the state legislatures

    Among the following, which is not a main feature of a Money Bill?

    • aIt can only be introduced in the Lower House
    • bIt cannot be amended or rejected by the Upper House
    • cIt can only be introduced on the recommendation of the state
    • dThe President can reject it, approve it, or send it back for reconsiderationసరైన సమాధానం
    ›వివరణ

    Option D is correct because the President does not have the power to return a Money Bill to Parliament for reconsideration, though the President may give assent or withhold assent. Article 110: Defines a Money Bill. Article 111: Bars the President from returning a Money Bill for reconsideration. Option A: It is an actual feature since a Money Bill can originate only in the Lok Sabha. Option B: It is an actual feature because the Rajya Sabha can neither amend nor reject a Money Bill. Option C: It is an actual feature as prior recommendation of the President (or Governor at the state level) is mandatory for its introduction.

51. Q51Parliament and the state legislatures

    కింది వాటిలో ద్రవ్య బిల్లు యొక్క లక్షణం కానిది ఏది?

    • aదీనిని దిగువ సభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టవచ్చు
    • bదీనిని ఎగువ సభ సవరించడం లేదా తిరస్కరించడం సాధ్యం కాదు
    • cదీనిని రాష్ట్రపతి సిఫార్సుల మేరకు మాత్రమే ప్రవేశపెట్టవచ్చు
    • dదీనిని రాష్ట్రపతి తిరస్కరించవచ్చు, ఆమోదించవచ్చు లేదా పునఃపరిశీలన కోసం తిరిగి పంపవచ్చుసరైన సమాధానం
    ›వివరణ

    Option D సరైనది ఎందుకంటే అధికరణ 111 ప్రకారం, రాష్ట్రపతి ద్రవ్య బిల్లుకు ఆమోదం తెలపవచ్చు లేదా ఆమోదాన్ని నిలిపివేయవచ్చు, కానీ ఉభయ సభల పునఃపరిశీలన కోసం దానిని తిరిగి పంపలేరు (దీనిని రాష్ట్రపతి తిరస్కరించవచ్చు, ఆమోదించవచ్చు లేదా పునఃపరిశీలన కోసం తిరిగి పంపవచ్చు). Option A: ఇది అధికరణ 109(1) కింద ఒక ద్రవ్య బిల్లు యొక్క నిజమైన లక్షణం, ఇది లోక్‌సభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టడానికి అనుమతిస్తుంది (దీనిని దిగువ సభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టవచ్చు). Option B: రాజ్యసభ ద్రవ్య బిల్లును సవరించడం లేదా తిరస్కరించడం చేయలేదు కాబట్టి, ఇది అధికరణ 109 కింద స్థిరపడిన లక్షణం (దీనిని ఎగువ సభ సవరించడం లేదా తిరస్కరించడం సాధ్యం కాదు). Option C: ప్రవేశపెట్టడానికి ముందు రాష్ట్రపతి ముందస్తు సిఫార్సు అవసరమైనందున, ఇది అధికరణ 117(1) కింద వాస్తవమైన లక్షణం (దీనిని రాష్ట్రపతి సిఫార్సుల మేరకు మాత్రమే ప్రవేశపెట్టవచ్చు).

52. Q52Parliament and the state legislatures

    రాజ్యసభ ద్రవ్య బిల్లులను ఎంత కాలం పాటు ఆలస్యం చేయగలదు?

    • a15 రోజులు
    • b30 రోజులు
    • c14 రోజులుసరైన సమాధానం
    • d20 రోజులు
    ›వివరణ

    భారత రాజ్యాంగంలోని 109వ అధికరణ ప్రకారం ద్రవ్య బిల్లును రాజ్యసభ సిఫార్సులతో గానీ లేదా సిఫార్సులు లేకుండా గానీ 14 రోజుల్లోగా లోక్‌సభకు తిరిగి పంపాలని పేర్కొంటున్నందున Option C సరైనది. 109వ అధికరణ ద్రవ్య బిల్లులకు సంబంధించిన ప్రత్యేక ప్రక్రియను అందిస్తుంది. లోక్‌సభ ద్రవ్య బిల్లును రాజ్యసభకు పంపుతుంది. రాజ్యసభ ఆ బిల్లును 14 రోజుల్లోగా తిరిగి పంపాలి. 14 రోజుల్లోగా తిరిగి పంపకపోతే, ఆ బిల్లును ఉభయ సభలు ఆమోదించినట్లుగా భావిస్తారు. Option A: 15 రోజులు అనేది 109వ అధికరణ కింద పేర్కొన్న కాలపరిమితి కాదు. Option B: ఆర్థిక చట్టాలను పరిశీలించడానికి ఎగువ సభకు రెండు వారాల సమయం మాత్రమే లభిస్తుంది కాబట్టి 30 రోజులు అనేది తప్పు. Option D: రాజ్యాంగ పరిమితి ఖచ్చితంగా 14 రోజులు మాత్రమే కాబట్టి 20 రోజులు అనేది తప్పు.

53. Q53Parliament and the state legislatures

    Under which of the following parliamentary standing committees does the Estimates Committee fall?

    • aScrutiny Committees
    • bFinancial Affairs Committeesసరైన సమాధానం
    • cHouse Affairs Committees
    • dInquiry Committees
    ›వివరణ

    Option B is correct because the Estimates Committee, along with the Public Accounts Committee and the Committee on Public Undertakings, forms the core triad of Financial Standing Committees in the Indian Parliament. Option A: These are committees such as the Committee on Subordinate Legislation and Committee on Government Assurances that scrutinize executive implementation. Option C: These are committees concerned with the internal organization and facilities of the House, such as the House Committee and Library Committee. Option D: These are committees like the Committee of Privileges and Committee on Petitions that inquire into specific matters and complaints.

54. Q54The judiciary

    కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: A. జస్టిస్ వి.ఆర్. కృష్ణ అయ్యర్ భారతదేశ ప్రధాన న్యాయమూర్తి. B. భారత న్యాయవ్యవస్థలో ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (PIL) యొక్క పితామహులలో ఒకరిగా జస్టిస్ వి.ఆర్. కృష్ణ అయ్యర్ పరిగణించబడతారు. పై ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనది/సరైనవి?

    • a(A) మాత్రమే
    • b(B) మాత్రమేసరైన సమాధానం
    • c(A) మరియు (B) రెండూ
    • d(A) కాదు (B) కాదు
    ›వివరణ

    Option B సరైనది, ఎందుకంటే ప్రకటన B సరైనది కాగా ప్రకటన A తప్పు; జస్టిస్ V.R. కృష్ణ అయ్యర్ భారత సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా పనిచేశారు కానీ భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా ఎప్పుడూ పనిచేయలేదు. Option A: ప్రకటన A సరికానిది, ఎందుకంటే జస్టిస్ V.R. కృష్ణ అయ్యర్ ఎన్నడూ భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా లేరు. Option C: జస్టిస్ కృష్ణ అయ్యర్ భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి పదవిని నిర్వహించనందున రెండు ప్రకటనలు సరైనవి కావు. Option D: ప్రకటన B చారిత్రకంగా ఖచ్చితమైనది, ఎందుకంటే ఆయన జస్టిస్ P.N. భగవతితో కలిసి భారతదేశంలో PIL ఉద్యమానికి నాంది పలికారు.

55. Q55The state government

    భారతదేశంలో రాష్ట్ర గవర్నర్ ఎవరి అభీష్టం మేరకు పదవిలో ఉంటారు?

    • aపార్లమెంటు
    • bఎన్నికల సంఘం
    • cరాష్ట్రపతిసరైన సమాధానం
    • dప్రధానమంత్రి
    ›వివరణ

    Option C సరైనది, ఎందుకంటే భారత రాజ్యాంగంలోని అధికరణ 156(1) ప్రకారం గవర్నర్ రాష్ట్రపతి విశ్వాసం ఉన్నంతవరకు పదవిలో కొనసాగుతారని స్పష్టంగా పేర్కొనబడింది. అధికరణ 155 ప్రకారం గవర్నర్ తన సంతకం మరియు ముద్రతో కూడిన అధికార పత్రం (వారెంట్) ద్వారా రాష్ట్రపతిచే నియమించబడతారు. అధికరణ 156(1) ప్రకారం గవర్నర్ రాష్ట్రపతి విశ్వాసం ఉన్నంతవరకు పదవిలో ఉంటారు. Option A: పార్లమెంటు మహాభియోగం ద్వారా రాష్ట్ర గవర్నర్ తొలగింపును లేదా పదవీకాలాన్ని నిర్ణయించదు. Option B: ఎన్నికల సంఘం ఎన్నికలను పర్యవేక్షిస్తుంది మరియు గవర్నర్ పదవీకాలంలో దానికి ఎలాంటి పాత్ర ఉండదు. Option D: ప్రధానమంత్రి నేతృత్వంలోని కేంద్ర మంత్రి మండలి సలహా మేరకు రాష్ట్రపతి వ్యవహరించినప్పటికీ, రాజ్యాంగబద్ధంగా ఈ పదవి రాష్ట్రపతి విశ్వాసం ఉన్నంతవరకు మాత్రమే ఉంటుంది.

56. Q56The state government

    కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం A. ప్రతి రాష్ట్ర శాసనసభలో రాష్ట్రంలోని ప్రాదేశిక నియోజకవర్గాల నుండి ప్రత్యక్ష ఎన్నికల ద్వారా ఎన్నుకోబడిన 450 మంది సభ్యులకు మించి ఉండకూడదు. B. ఒక వ్యక్తికి 25 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉంటే, అతను/ఆమె రాష్ట్ర శాసనసభలో సీటును భర్తీ చేయడానికి అర్హత పొందరు. పైన ఇచ్చిన ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?

    • a(A) మాత్రమే
    • b(B) మాత్రమేసరైన సమాధానం
    • c(A) మరియు (B) రెండూ
    • d(A) కాదు (B) కాదు
    ›వివరణ

    Option B సరైనది, ఎందుకంటే ప్రకటన B అధికరణ 173(b)ను ఖచ్చితంగా ప్రతిబింబిస్తుంది, ఇది శాసనసభ అర్హతకు కనీస వయస్సు 25 సంవత్సరాలుగా నిర్దేశిస్తుంది, అయితే ప్రకటన A తప్పు. అధికరణ 170(1) శాసనసభ సభ్యుల సంఖ్యను 500 మందికి మించకుండా పరిమితం చేస్తుంది, 450 కాదు అధికరణ 170(1) కనీస సంఖ్యను 60 మంది సభ్యుల కంటే తక్కువ కాకుండా నిర్ణయిస్తుంది అధికరణ 173(b) శాసనసభకు కనీస వయస్సును 25 సంవత్సరాలుగా మరియు శాసన మండలికి 30 సంవత్సరాలుగా నిర్ణయిస్తుంది Option A: (A) మాత్రమే అనేది తప్పు, ఎందుకంటే ప్రకటన A రాజ్యాంగపరమైన గరిష్ట పరిమితిని 500కి బదులుగా 450 అని తప్పుగా పేర్కొంది. Option C: (A) మరియు (B) రెండూ అనేది తప్పు, ఎందుకంటే ప్రకటన A వాస్తవంగా దోషపూరితమైనది. Option D: (A) కాదు (B) కాదు అనేది తప్పు, ఎందుకంటే ప్రకటన B పూర్తిగా సరైనది.

57. Q57The state government

    Which Article of the Constitution provides special status to Jammu and Kashmir?

    • aArticle 365
    • bArticle 370సరైన సమాధానం
    • cArticle 380
    • dArticle 390
    ›వివరణ

    Option B is correct because Article 370 provided temporary provisions that granted special autonomous status to Jammu and Kashmir. Article 365 deals with the effect of failure to comply with Union directions Article 370 provides temporary provisions with respect to Jammu and Kashmir Article 380 was a repealed interim provision regarding the President Article 390 was a repealed interim provision regarding financial matters Option A: Article 365 relates to executive directions issued by the Union to states, not special status. Option C: Article 380 was a transitional provision for the interim President and has been repealed. Option D: Article 390 dealt with transitional financial provisions and has been repealed.

58. Q58Federalism and centre-state relations

    ఎవరి పాలనలో సర్కారియా కమిషన్ నియమించబడింది?

    • aరాజీవ్ గాంధీ
    • bనెహ్రూ
    • cఇందిరా గాంధీసరైన సమాధానం
    • dపి.వి.నరసింహారావు
    ›వివరణ

    Option C సరైనది, ఎందుకంటే సర్కారియా కమిషన్ ఇందిరా గాంధీ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న కాలంలో జూన్ 1983లో ఏర్పాటయింది. జూన్ 1983: ఇందిరా గాంధీ హయాంలో సర్కారియా కమిషన్ ఏర్పాటు జనవరి 1988: రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వం ఉన్నప్పుడు కమిషన్ తన తుది నివేదికను సమర్పించింది Option A: రాజీవ్ గాంధీ 1988లో తుది నివేదికను స్వీకరించారు, అయితే కమిషన్ ఆయన పాలనలో నియమించబడలేదు. Option B: జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ పదవీకాలం 1964లోనే ముగిసింది, కమిషన్ ఏర్పడటానికి దాదాపు రెండు దశాబ్దాల ముందు. Option D: పి.వి.నరసింహారావు 1991 మరియు 1996 మధ్య ప్రధానమంత్రిగా ఉన్నారు, అప్పటికే కమిషన్ తన పనిని పూర్తి చేసిన చాలా కాలం తరువాత.

59. Q59Federalism and centre-state relations

    భారత రాష్ట్రపతి 30 రోజుల వ్యవధిలో రెండుసార్లు రాష్ట్ర అత్యవసర పరిస్థితిని విధించిన భారత రాష్ట్రం ఏది?

    • aబీహార్
    • bకర్ణాటక
    • cజమ్మూ & కాశ్మీర్
    • dహిమాచల్ ప్రదేశ్సరైన సమాధానం

    అధికారిక సమాధానం చూపించాం. వివరణ సమీక్షలో ఉంది.

60. Q60Constitutional, statutory and regulatory bodies

    2005 సమాచార హక్కు చట్టం పాత స్వాతంత్ర్య సమాచార చట్టం స్థానంలో వచ్చింది, అది ఏ సంవత్సరం నాటిది?

    • a2000
    • b2001
    • c2002సరైన సమాధానం
    • d2003
    ›వివరణ

    సమాచార హక్కు చట్టం, 2005 అంతకుముందు 2002లో రూపొందించిన ఫ్రీడమ్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ యాక్ట్‌ను రద్దు చేసి దాని స్థానంలో వచ్చినందున Option C సరైనది. ఫ్రీడమ్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ యాక్ట్ ఆమోదించబడింది: 2002 సమాచార హక్కు చట్టం ఆమోదించబడింది: 2005 Option A: 2000 అనేది ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ చట్టం ఆమోదించబడిన సంవత్సరం, ఫ్రీడమ్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ యాక్ట్ కాదు. Option B: 2001 సరైనది కాదు ఎందుకంటే ఈ సంవత్సరంలో సమాచార స్వేచ్ఛా చట్టం ఏదీ రూపొందించబడలేదు. Option D: 2003 జనవరిలో ఫ్రీడమ్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ యాక్ట్‌కు రాష్ట్రపతి ఆమోదం లభించింది, కానీ రద్దు చేయబడిన చట్టం యొక్క అధికారిక సంక్షిప్త నామం ఫ్రీడమ్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ యాక్ట్, 2002.

61. Q61Constitutional, statutory and regulatory bodies

    The ex-officio Chairman of the Indian Planning Commission

    • aPresident
    • bPrime Ministerసరైన సమాధానం
    • cFinance Minister
    • dMinister of Home Affairs
    ›వివరణ

    Option B is correct because the Prime Minister of India held the post of ex-officio Chairman of the Planning Commission from its inception until it was wound up. Option A: The President is the head of state and had no role in the Planning Commission. Option C: The Finance Minister was an ex-officio or nominated member, not the Chairman. Option D: The Minister of Home Affairs was a nominated member, not the Chairman.

62. Q62Parties, elections and representation

    Among the following, which was the second largest party in the Congress-led UPA government, within the UPA coalition?

    • aDMK
    • bNCP
    • cRJDసరైన సమాధానం
    • dJMM
    ›వివరణ

    Option C is correct because during the formation of the first United Progressive Alliance government in 2004, the Rashtriya Janata Dal won 24 Lok Sabha seats, making it the largest coalition partner behind the Indian National Congress. Indian National Congress: 145 seats Rashtriya Janata Dal: 24 seats Dravida Munnetra Kazhagam: 16 seats Nationalist Congress Party: 9 seats Jharkhand Mukti Morcha: 5 seats Option A: DMK secured 16 seats in the 2004 elections, ranking behind RJD. Option B: NCP secured 9 seats in the 2004 elections. Option D: JMM secured only 5 seats in the 2004 elections.

63. Q63Parties, elections and representation

    The number of Rajya Sabha members elected on March 26, 2008

    • a65
    • b52
    • c62
    • d56సరైన సమాధానం
    ›వివరణ

    Option D is correct because the Election Commission of India notified biennial elections to the Rajya Sabha to fill 56 vacant seats across 16 states, with the polling conducted on March 26, 2008. Option A: 65 is incorrect as the notification for the March 2008 biennial election cycle was issued for exactly 56 seats. Option B: 52 is incorrect because it does not correspond to the total number of vacancies contested in this election. Option C: 62 is incorrect because it overstates the official vacancy count scheduled for that poll.

64. Q64Parties, elections and representation

    కింది వాటిలో అతిపెద్ద (విస్తీర్ణం ప్రకారం) లోక్‌సభ నియోజకవర్గం ఏది?

    • aకాంగ్రా
    • bలడఖ్సరైన సమాధానం
    • cకచ్
    • dభిల్వారా
    ›వివరణ

    భౌగోళిక వైశాల్యం పరంగా భారతదేశంలోనే అతిపెద్ద లోక్‌సభ నియోజకవర్గం లడఖ్, ఇది 1.7 లక్షల చదరపు కిలోమీటర్లకు పైగా విస్తరించి ఉన్నందున Option B సరైనది. లడఖ్: సుమారు 173,266 చదరపు కిలోమీటర్లు బార్మర్: సుమారు 71,601 చదరపు కిలోమీటర్లు కచ్: సుమారు 45,652 చదరపు కిలోమీటర్లు Option A: హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని కాంగ్రా నియోజకవర్గం లడఖ్ యొక్క విస్తారమైన ట్రాన్స్-హిమాలయన్ విస్తీర్ణంతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ పర్వత ప్రాంతాన్ని కలిగి ఉంది. Option C: వైశాల్యం పరంగా కచ్ రెండవ అతిపెద్ద లోక్‌సభ నియోజకవర్గం, కానీ ఇది లడఖ్ పరిమాణంలో మూడవ వంతు కంటే తక్కువ. Option D: రాజస్థాన్‌లోని భిల్వారా ఒక సాధారణ-పరిమాణ నియోజకవర్గం మరియు లడఖ్ కంటే చాలా చిన్నది.

65. Q65Economic thought: the thinkers, the schools and the Nobel prize

    Who propounded the theory of surplus value?

    • aAdam Smith
    • bRicardo
    • cHegel
    • dKarl Marxసరైన సమాధానం
    ›వివరణ

    Option D is correct because Karl Marx systematically formulated the theory of surplus value in Das Kapital, arguing that the value of commodities is determined by socially necessary labour time and that the surplus created by workers beyond the cost of their labor power is appropriated by the capitalist as profit. Option A: Adam Smith originated classical cost theories of value and the concept of absolute advantage, but did not develop the theory of surplus value. Option B: David Ricardo formulated the labor theory of value and differential rent, providing foundational ideas that Marx later transformed into the theory of surplus value. Option C: Georg Wilhelm Friedrich Hegel developed dialectical idealism in philosophy, which Marx reinterpreted into dialectical materialism rather than economic value theory.

66. Q66Planning, reform and the shape of policy

    In which year did Smt. Indira Gandhi implement the 20-Point Economic Programme?

    • a1974
    • b1975సరైన సమాధానం
    • c1982
    • d1983
    ›వివరణ

    Option B is correct because Prime Minister Indira Gandhi announced and implemented the 20-Point Economic Programme in July 1975 during the Emergency to boost production and establish social justice. Announcement of original 20-Point Programme: 1975 First restructuring of the programme: 1982 Second restructuring: 1986 Option A: 1974 was the inaugural year of the Fifth Five Year Plan, prior to the announcement of this programme. Option C: 1982 was the year the programme underwent its first major revision, not its initial launch. Option D: 1983 was during the implementation of the revised programme, not its introduction.

67. Q67Planning, reform and the shape of policy

    The first Chairman of the Planning Commission of India

    • aJawaharlal Nehruసరైన సమాధానం
    • bLal Bahadur Shastri
    • cK.C. Pant
    • dG.L. Nanda
    ›వివరణ

    Option A is correct because the Prime Minister of India serves as the ex-officio Chairman of the Planning Commission, making Jawaharlal Nehru its first Chairman upon its establishment in March 1950. Establishment of Planning Commission: 15 March 1950 First Chairman: Jawaharlal Nehru First Deputy Chairman: Gulzarilal Nanda Option B: Lal Bahadur Shastri became Chairman later, upon assuming the office of Prime Minister in 1964. Option C: K.C. Pant served as the Deputy Chairman of the Planning Commission much later, from 1999 to 2004. Option D: G.L. Nanda was the first Deputy Chairman of the Planning Commission, not the Chairman.

68. Q68Planning, reform and the shape of policy

    According to the Approach Paper approved by the National Development Council, the highest priority during the Eleventh Five-Year Plan period was given to this:

    • aSustainable Technology
    • bAgricultureసరైన సమాధానం
    • cIndustries
    • dMines
    ›వివరణ

    Option B is correct because the Eleventh Plan Approach Paper identified agriculture as the highest priority area to revive rural livelihoods and achieve inclusive growth through a targeted 4 percent growth rate. Targeted agricultural growth: 4.0 percent per year Option A: sustainable technology was an important issue but was not designated as the top sectoral priority. Option C: heavy industries were the central focus of the Second Plan, not the Eleventh Plan. Option D: mining played a subsidiary resource role and was never the topmost priority.

69. Q69Population, poverty and work

    The proportion of the working age population (15-64 years) in India

    • a56.3 %సరైన సమాధానం
    • b62.9 %
    • c67.2 %
    • d71.2 %

    అధికారిక సమాధానం చూపించాం. వివరణ సమీక్షలో ఉంది.

70. Q70Population, poverty and work

    The program launched for poverty eradication in the era of reforms (after 1991)

    • aJawahar Rozgar Yojana (JRY)
    • bPrime Minister's Rozgar Yojana (PMRY)సరైన సమాధానం
    • cFood for Work Program (FWP)
    • dNational Rural Employment Program (NREP)
    ›వివరణ

    Option B is correct because Prime Minister's Rozgar Yojana was launched in October 1993, making it the only scheme among the choices introduced after the 1991 economic reforms. Food for Work Program: launched in 1977 National Rural Employment Program: launched in October 1980 Jawahar Rozgar Yojana: launched in April 1989 Prime Minister's Rozgar Yojana: launched on 2 October 1993 Option A: Jawahar Rozgar Yojana was launched prior to the 1991 reforms. Option C: Food for Work Program was launched during the fifth Five Year Plan before the 1991 reforms. Option D: National Rural Employment Program was launched in the early 1980s before economic liberalisation.

71. Q71Population, poverty and work

    For providing which of the following was the Jawaharlal Nehru National Urban Renewal Mission (JNNURM) established in December 2005?

    • aProviding infrastructure and basic services in all metropolitan cities
    • bProviding infrastructure and basic services in all small cities
    • cProviding urban infrastructure and urban basic services in 60 cities with a population of one million or moreసరైన సమాధానం
    • dProviding urban infrastructure and urban basic services in all cities
    ›వివరణ

    Option C is correct because JNNURM was launched in December 2005 with a clear focus on around 60-65 mission cities (comprising mega cities, million-plus population cities, and select state capitals or heritage cities) to upgrade their urban infrastructure and provide basic services to the urban poor. Option A: It excludes the restriction to the designated set of mission cities and omits other major designated cities. Option B: It incorrectly targets small cities, which were handled separately through the UIDSSMT and IHSDP sub-components rather than the primary JNNURM mission city framework. Option D: It falsely claims the mission covered all cities indiscriminately.

72. Q72Agriculture in the Indian economy

    The 'Kisan Credit Card' scheme was formulated by

    • aRBI
    • bGIC
    • cICICI
    • dNABARDసరైన సమాధానం
    ›వివరణ

    Option D is correct because the Kisan Credit Card (KCC) scheme was prepared and formulated by the National Bank for Agriculture and Rural Development (NABARD) in 1998 on the recommendations of the R. V. Gupta Committee. Formulating agency: NABARD Year of introduction: 1998 Committee: R. V. Gupta Committee Option A: Acts as the central monetary authority and regulator, but it did not prepare the model scheme. Option B: Is a public sector reinsurance company having no role in designing agricultural credit schemes. Option C: Is a private commercial bank, not the apex developmental agency that designed the national scheme.

73. Q73Money, banking and financial markets

    The method/index for measuring inflation growth in India

    • aConsumer Price Index for Rural Labourers
    • bConsumer Price Index for Agricultural Labourers
    • cWholesale Price Indexసరైన సమాధానం
    • dConsumer Price Index

    అధికారిక సమాధానం చూపించాం. వివరణ సమీక్షలో ఉంది.

74. Q74The named institutions: public sector undertakings, banks and their brands

    కింది వాటిలో భారత ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు ఏవి? A. Balmer Lawrie and Company Ltd. B. Dredging Corporation of India C. Educational Consultants of India Ltd. క్రింద ఇచ్చిన కోడ్‌ను ఉపయోగించి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి: కోడ్:

    • a(A) మరియు (B) మాత్రమే
    • b(B) మరియు (C) మాత్రమే
    • c(A) మరియు (C) మాత్రమే
    • d(A), (B) మరియు (C)సరైన సమాధానం
    ›వివరణ

    జాబితా చేయబడిన మూడు సంస్థలు భారత ప్రభుత్వంలోని వివిధ మంత్రిత్వ శాఖల పరిపాలనా నియంత్రణలో ఉన్న ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు అయినందున Option D సరైనది. బాల్మర్ లారీ అండ్ కంపెనీ లిమిటెడ్: పెట్రోలియం మరియు సహజ వాయువు మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని CPSE డ్రెడ్జింగ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా: ఓడరేవులు, నౌకాయాన మరియు జలమార్గాల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ ఎడ్యుకేషనల్ కన్సల్టెంట్స్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్: విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని CPSE Option A: (A) మరియు (B) మాత్రమే అనేది తప్పు, ఎందుకంటే ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ అయిన EdCIL ను తప్పుగా మినహాయించింది. Option B: (B) మరియు (C) మాత్రమే అనేది తప్పు, ఎందుకంటే ఇది స్థిరపడిన కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ అయిన బాల్మర్ లారీని తప్పుగా మినహాయించింది. Option C: (A) మరియు (C) మాత్రమే అనేది తప్పు, ఎందుకంటే ఇది డ్రెడ్జింగ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియాను ప్రభుత్వ రంగ వర్గం నుండి తప్పుగా మినహాయించింది.

75. Q75Public finance and the budget

    The largest tax base/source in India

    • aPersonal Income Tax
    • bCorporate Income Tax/Corporate Taxసరైన సమాధానం
    • cExcise Duties
    • dCustoms Duties
    ›వివరణ

    Option B is correct because corporate income tax has historically been the largest contributor to the gross tax revenue of the Central Government. Option A: Personal income tax collections have historically remained lower than corporate tax receipts. Option C: Central excise duty applies to a narrow basket of manufactured goods and yields lower revenue than direct taxes. Option D: Customs duties on international trade account for a substantially smaller portion of total revenue than corporation tax.

76. Q76External sector and the world economy

    In India, investments raised through ADRs/GDRs fall under which of the following?

    • aForeign Direct Investmentsసరైన సమాధానం
    • bForeign Institutional Investments
    • cForeign Equity Investments
    • dForeign Debts
    ›వివరణ

    Option A is correct because under India's foreign exchange management regulations and Reserve Bank of India reporting norms, proceeds raised by Indian companies through American Depository Receipts and Global Depository Receipts are classified as Foreign Direct Investment. Option B: Foreign Institutional Investments comprise secondary market portfolio investments made directly by registered foreign funds, not equity issuances via depository receipts. Option C: Foreign Equity Investments is a broad descriptive category rather than the formal regulatory classification used by the RBI. Option D: ADRs and GDRs represent underlying equity shares of the issuing company, not foreign debt or borrowing.

77. Q77External sector and the world economy

    Which produces and exports the most natural rubber?

    • aIndia
    • bMalaysia
    • cMyanmar
    • dIndonesiaసరైన సమాధానం
    ›వివరణ

    Option D is correct because among the given options, Indonesia is the leading producer and exporter of natural rubber, ranking just behind Thailand globally. Option A: India consumes almost all of its domestic natural rubber production and imports additional supply to meet industrial needs. Option B: Malaysia was historically the global leader but has shifted plantation land toward oil palm, dropping behind Indonesia. Option C: Myanmar has a growing rubber sector but its output is far smaller than Indonesia's production.

78. Q78The Earth in the solar system

    The day when the Earth is closest to the Sun is

    • aPerihelionసరైన సమాధానం
    • bAphelion
    • cSummer Solstice
    • dWinter Solstice
    ›వివరణ

    Option A is correct because perihelion is the specific point in Earth's annual elliptical orbit where it reaches the minimum distance from the Sun, usually occurring around January 3. Option B: Aphelion is the orbital point where Earth is farthest from the Sun, occurring around July 4. Option C: Summer Solstice is the day with the longest period of daylight caused by axial tilt, not the point of closest orbital approach. Option D: Winter Solstice is the day with the shortest period of daylight caused by axial tilt, not the point of closest orbital approach.

79. Q79The Earth in the solar system

    'Uttarayan' indicates

    • aThe period between December 23 and June 21సరైన సమాధానం
    • bThe period between June 21 and December 22
    • cThe period between March 21 and December 22
    • dThe period between September 22 and December 22
    ›వివరణ

    Option A is correct because Uttarayan refers to the six-month northward apparent migration of the Sun on the celestial sphere, commencing immediately after the winter solstice in late December and culminating at the summer solstice in late June. Option B: The period from June 21 to December 22 represents Dakshinayan, the southward apparent movement of the Sun. Option C: March 21 marks the vernal equinox, not the initiation point of the Sun's northward movement. Option D: September 22 marks the autumnal equinox, which falls midway through Dakshinayan rather than defining Uttarayan.

80. Q80Interior of the Earth and its landforms

    The scale used to determine the hardness of a mineral?

    • aVernali Scale
    • bBeaufort's Scale
    • cMohs Scaleసరైన సమాధానం
    • dRossi-Forel Scale
    ›వివరణ

    Option C is correct because the Mohs scale of mineral hardness evaluates the relative scratch resistance of minerals on an ordinal scale ranging from talc at 1 to diamond at 10. Option A: Vernali scale is not an authentic scientific scale used in geology or mineralogy. Option B: Beaufort scale is an empirical scale used to measure and classify wind speeds. Option D: Rossi-Forel scale is an early seismic intensity scale used to gauge the effects of earthquakes.