2008 · పేపర్ II · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

ఆధునిక భారతదేశంలోని ముఖ్యమైన రైతు ఉద్యమాలను మరియు వాటి లక్షణాలను గుర్తించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

రైతు ఉద్యమాలు Santhal Rebellion (1855-56), Indigo Revolt వంటి స్థానిక తిరుగుబాట్ల నుంచి Champaran, Kisan Sabha (1929), Tebhaga, Telangana తిరుగుబాటు (1946-52) వంటి సంఘటిత పోరాటాలుగా పరిణామం చెందాయి. వ్యవసాయ దోపిడీ వల్ల పుట్టిన ఇవి క్రమంగా జాతీయవాదంతో కలిసి సత్యాగ్రహం నుంచి సాయుధ పోరాటం వరకు పద్ధతులను వాడాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
ఆధునిక భారతదేశంలో రైతు ఉద్యమాలు వలసవాద వ్యవసాయ దోపిడీ మరియు సామాజిక-ఆర్థిక అసమానతలకు ప్రతిస్పందనలుగా ఉద్భవించాయి, స్వాతంత్ర్య పోరాటాలు మరియు సంస్కరణలను ప్రభావితం చేశాయి. ఈ ఉద్యమాలు దోపిడీ భూస్వామ్య వ్యవస్థలు మరియు భూస్వామ్యానికి వ్యతిరేకంగా గ్రామీణ అసంతృప్తిని ప్రతిబింబించాయి, భారతదేశం యొక్క విస్తృత వలస వ్యతిరేక పోరాటానికి అవిభాజ్యంగా మారాయి.
ప్రధాన రైతు ఉద్యమాలు
•

ప్రారంభ తిరుగుబాట్లు మరియు గాంధేయ సత్యాగ్రహాలు

సంతాల్ తిరుగుబాటు (1855-56), నీలి తిరుగుబాటు (1859-60) మరియు డెక్కన్ అల్లర్లు (1875) పంటదారులు, భూస్వాములు మరియు సాహుకార్లకు వ్యతిరేకంగా స్థానిక తిరుగుబాట్లు; గాంధీ యొక్క చంపారన్ (1917) మరియు ఖేడా (1918) సత్యాగ్రహాలు రైతుల అసంతృప్తులను జాతీయవాదంతో అనుసంధానించాయి.

•

కిసాన్ సభ మరియు తేభాగ ఉద్యమాలు

స్వామి సహజానంద్ సరస్వతి 1929లో స్థాపించిన కిసాన్ సభ జమీందారీ దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా రైతులను చైతన్యపరిచింది మరియు కౌలు హక్కులను డిమాండ్ చేసింది; బెంగాల్‌లో కమ్యూనిస్టు పార్టీ నేతృత్వంలో తేభాగ ఉద్యమం (1946-47) కౌలు రైతులకు పంటలో రెండు మూడవ వంతు వాటా డిమాండ్ చేసింది, గ్రామీణ సమాజంలో వర్గ పోరాటాన్ని హైలైట్ చేసింది.

•

తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం (1946-51)

నిజాం యొక్క జాగీర్దార్లు మరియు వెట్టి (బలవంతపు శ్రమ)కి వ్యతిరేకంగా ఆంధ్ర మహాసభ ద్వారా కమ్యూనిస్టులు నేతృత్వం వహించారు, ఇది విముక్త గ్రామాలలో భూమిని పునర్వ్యవస్థీకరించింది.

లక్షణాలు
•

ఆర్థిక మూలాలు

అధిక ఆదాయం, అద్దె, అప్పు మరియు బలవంతపు శ్రమ ప్రధాన అసంతృప్తులు.

•

నాయకత్వం మరియు పద్ధతుల మార్పు

స్వతంత్ర స్థానిక తిరుగుబాట్లు గాంధేయులు, సామాజికవాదులు మరియు కమ్యూనిస్టులు నేతృత్వం వహించిన సుస్థిర ఉద్యమాలుగా మారాయి, సత్యాగ్రహం నుండి సాయుధ పోరాటం వరకు పద్ధతులను ఉపయోగించాయి.

•

సబాల్టర్న్ మోబిలైజేషన్

బీహార్‌లోని త్రివేణి సంఘం21 వంటి సంస్థలు భూస్వామ్య ఆధిపత్యానికి వ్యతిరేకంగా రైతు మరియు కుల ఉద్ఘాటనను కలిపాయి.

ముందుకు దారి
రైతులకు చట్టపరమైన అవగాహన, సీలింగ్ మరియు కౌలు చట్టాలలోని లోపాలను మూసివేయడం మరియు రైతుల యొక్క పెద్ద రాజకీయ ప్రతినిధిత్వం ఈ వారసత్వంపై నిర్మించబడుతుంది.
నిష్కర్ష
రైతు ఉద్యమాలు గ్రామీణ ప్రతిఘటనను ఆకారమిచ్చాయి, భూస్వామ్య నిర్మాణాలను కూల్చివేశాయి మరియు ప్రజాస్వామ్య వికేంద్రీకరణను ముందుకు నడిపించాయి, ఆధునిక భారతదేశంలో సామాజిక న్యాయం మరియు వ్యవసాయ సమానత్వానికి కీలకంగా నిరూపించాయి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Major peasant movements. Major peasant movements. Diagram (timeline): Major peasant movements; 1855-56; Santhal Rebellion; 1859-60; Indigo Revolt, Bengal; 1917-18; Champaran, Kheda Satyagraha; 1929; Kisan Sabha, Bihar; 1946-47; Tebhaga, Bengal; 1946-52
Diagram: Major peasant movements

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

భారత జాతీయవాదం మూడు దశలలో; స్వాతంత్ర్యం, విభజన మరియు తరువాత22 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
3
2011
3
2012
3
2016
5
2017
2
2020
2
2023
2
2025
2

All 22 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2008 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·