(i) మేధో సంపత్తి హక్కులు (Intellectual Property Rights). (ii) సాంకేతిక మిషన్లపై జాతీయ విధానం (National Policy on Technology Missions) గురించి చర్చించండి.
Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error
క్లుప్తంగా
Intellectual Property Rights పేటెంట్లు, కాపీరైట్లు, ట్రేడ్మార్కులు, భౌగోళిక సూచికలు, డిజైన్ల ద్వారా మేధో సృష్టిని రక్షించి, ప్రజల అందుబాటును సమతుల్యం చేస్తూ ఆవిష్కరణకు ప్రతిఫలమిస్తాయి. తాగునీరు, టీకాలు, అక్షరాస్యత, నూనెగింజలు, పాడి, టెలికాంపై 1986-87లో ప్రారంభించిన సాంకేతిక మిషన్లు శాస్త్రాన్ని జాతీయ అవసరాలకు వినియోగిస్తాయి, అవి సృష్టించే ఆవిష్కరణలను IPR రక్షిస్తుంది.
Model answer
Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026
ఆర్థిక పాత్ర మరియు సవాళ్లు
IPR R&D మరియు స్టార్ట్-అప్స్ను ప్రోత్సహిస్తుంది, 2026 వరకు పొడిగించిన స్టార్ట్-అప్ మేధో సంపత్తి రక్షణ పథకం ద్వారా ఉదాహరణ ఇవ్వబడింది, కానీ ఫార్మాస్యూటికల్స్లో ప్రజల ప్రాప్యతతో మోనోపోలీలను సమతుల్యం చేయాలి.
సామాజిక ప్రభావం మరియు చట్టపరమైన సమతుల్యం
IPR ఆరోగ్య సంరక్షణ మరియు పర్యావరణ సాంకేతికతలకు ప్రాప్యతను మద్దతు ఇస్తుంది, అదే సమయంలో బలవంతపు లైసెన్సింగ్ నిబంధనలు చౌకదనాన్ని నిర్ధారిస్తాయి మరియు పేటెంట్ హక్కుల దుర్వినియోగాన్ని నివారిస్తాయి.
ఉత్పత్తి, ప్రభావం మరియు సవాళ్లు
త్రాగునీరు, టీకాలు, అక్షరాస్యత, నూనె గింజలు, పాలు మరియు టెలికాం కోసం 1986-87లో ప్రారంభించబడిన మిషన్లు, ఇప్పుడు ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ వరకు విస్తరించాయి, ఇది ఆరు రాష్ట్రాల్లో ₹1.60 లక్షల కోట్ల ప్రాజెక్టులను ఆమోదించింది, 2029 నాటికి చిప్ డిమాండ్ 70-75% వరకు చేరుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, కానీ R&D పెట్టుబడి తక్కువగా ఉంది (~0.65% GDP). రాయలసీమలో వంటి ప్రతిభ లోపాలు మరియు ప్రాంతీయ అసమానతలు కొనసాగుతున్న సవాళ్లుగా ఉన్నాయి.
విధాన సమన్వయం
జాతీయ IPR విధానం యొక్క చట్టపరమైన ఫ్రేమ్వర్క్లు మరియు వాణిజ్యీకరణపై దృష్టి సాంకేతిక మిషన్లను అనుకూలంగా చేస్తుంది, DPIIT కాపీరైట్ మరియు సెమీకండక్టర్ లేఅవుట్ డిజైన్ పరిపాలనను సమన్వయం చేయడం ద్వారా ఆవిష్కరణకు అనుకూల వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తుంది.
ముందుకు దారి
R&D నిధులను పెంచడం మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్లో IPR మౌలిక సదుపాయాలను ఆధునీకరించడం, రాయలసీమ యొక్క కరువు సమస్యను పరిష్కరించే సమగ్ర ఆవిష్కరణను ప్రోత్సహించడం, మరియు సాంకేతిక మిషన్లను మార్కెట్-సిద్ధ పరిష్కారాలుగా మార్చడానికి పరిశ్రమ-విద్యాసంస్థల అనుసంధానాలను బలపరచడం.
This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి
1జవాబు పత్రం
ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.
2చేతితో రాయండి
సమయం పెట్టుకుని.
3మూల్యాంకనం పొందండి
మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.
పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం
సైన్స్, టెక్నాలజీ & ఇన్నోవేషన్: విధానాలు, సంస్థలు, విజయాలు20 questions
Asked in 7 of 8 sittings since 2008
- 2025గృహ వ్యవస్థల ఆటోమేషన్ (automation) పై ఇంటర్నెట్ ఆఫ్ థింగ్స్ (IoT) సాంకేతికతల ప్రభావాన్ని మూల్యాంకనం చేయండి. IoT ఆవిష్కరణల కారణంగా రోజువారీ పనులు ఎలా అభివృద్ధి చెందాయో వివరించండి.
- 2025ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఉన్న ప్రధాన శాస్త్రీయ సంస్థలు ఏవి? రాష్ట్ర శాస్త్రీయ మరియు విద్యా అభివృద్ధిలో ఐఐఎస్ఈఆర్ తిరుపతి (IISER Tirupati) పాత్రను చర్చించండి.
All 20 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.
అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2011 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.