Assess the power of courts to intervene in executive policy in the context of judicial activism of recent days.

Courts can intervene in executive policy through judicial review and public interest litigation to protect fundamental rights and check arbitrary action, but this power must be exercised with restraint to respect the separation of powers. The Vishaka judgment shows activism filling legislative gaps, while overreach risks policy paralysis. **The Courts and Executive Policy: Navigating the Boundaries of Judicial Activism** In a bustling courtroom in India, a citizen’s plea against an environmental clearance granted by the executive sparks a judicial inquiry that halts a major infrastructure project. This scene, increasingly familiar in recent years, encapsulates the evolving and often contested role of courts in shaping public policy. __Judicial activism__, a term that once carried cautious undertones, now commands centre stage in debates about the balance of power between the judiciary and the executive. **The power of courts to intervene in executive policy reflects a complex interplay of constitutional mandates, democratic accountability, and the pursuit of justice, but it also raises profound questions about the limits of judicial reach in a vibrant democracy.** At its core, the judiciary’s power to review executive action stems from the principle of __judicial review__, enshrined in the Indian Constitution to ensure that governance adheres to the rule of law. This power is not merely a technical check but a safeguard for fundamental rights and constitutional values. In recent decades, courts have expanded this role through __public interest litigation (PIL)__ and proactive suo motu actions, often stepping in where legislative or executive branches have faltered. For instance, the Supreme Court’s interventions on environmental protection, corruption, and human rights have brought about significant policy shifts, illustrating the judiciary’s capacity to act as a guardian of public interest beyond traditional adjudication. Besides protecting rights, judicial activism serves as a corrective mechanism when the executive’s policy decisions appear arbitrary, discriminatory, or violative of constitutional norms. The courts’ willingness to scrutinize policies ensures transparency and accountability, especially in a polity where political pressures and bureaucratic inertia can undermine governance quality. The landmark __Vishaka judgment__ on sexual harassment at the workplace exemplifies how judicial directives can fill legislative voids, catalysing social reform. Such activism underscores the judiciary’s role as a catalyst for progressive change, often championing the marginalized and voiceless. However, this expanding judicial role invites criticism and concerns about __overreach__ and the erosion of the separation of powers. Critics argue that courts, lacking the democratic legitimacy and expertise of the executive, risk encroaching on policy domains best left to elected representatives. Judicial interventions may sometimes reflect judicial preferences rather than objective legal standards, leading to policy uncertainty and administrative paralysis. The controversy surrounding the judiciary’s involvement in economic reforms or pandemic management highlights the tension between judicial activism and executive discretion. This underscores the delicate balance courts must maintain: upholding constitutionalism without substituting their judgment for policy expertise. Moving forward, the institutional dynamics between the judiciary and executive require nuanced calibration. __Checks and balances__ must evolve to respect the distinct but complementary roles of each branch. The judiciary’s power to intervene should be exercised with restraint, focusing on legality, procedural fairness, and protection of fundamental rights rather than policy formulation. At the same time, the executive must embrace transparency, responsiveness, and adherence to constitutional principles to minimize judicial intervention. Strengthening mechanisms li

2012 · పేపర్ I · 50 మార్కులు

English తెలుగు

ఇటీవలి న్యాయ క్రియాశీలత (judicial activism) సందర్భంలో కార్యనిర్వాహక విధానంలో జోక్యం చేసుకోవడానికి న్యాయస్థానాల అధికారాన్ని అంచనా వేయండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

ప్రాథమిక హక్కులను కాపాడటానికి, ఏకపక్ష చర్యలను అడ్డుకోవడానికి న్యాయస్థానాలు judicial review, public interest litigation ద్వారా కార్యనిర్వాహక విధానాల్లో జోక్యం చేసుకోవచ్చు, కానీ అధికార విభజనను గౌరవిస్తూ సంయమనంతో ఈ అధికారాన్ని వినియోగించాలి. Vishaka తీర్పు శాసన లోటును భర్తీ చేసిన క్రియాశీలతకు ఉదాహరణ, అతిక్రమణ విధాన స్తంభనకు దారితీస్తుంది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

Introduction

న్యాయస్థానాలు మరియు కార్యనిర్వాహక విధానం: న్యాయ సక్రియత యొక్క సరిహద్దులను అన్వేషణ

భారతదేశంలోని ఒక కోర్ట్ రూమ్‌లో, కార్యనిర్వాహక శాఖ ఇచ్చిన పర్యావరణ అనుమతిపై ఒక పౌరుడి విజ్ఞప్తి న్యాయ విచారణను ప్రేరేపించి, ఒక ప్రధాన మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టును నిలిపివేస్తుంది. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో ఎక్కువగా కనిపించే ఈ దృశ్యం, ప్రజా విధానాన్ని ఆకారంలోకి తీసుకొచ్చే కోర్టుల అభివృద్ధి చెందుతున్న మరియు తరచుగా వివాదాస్పద పాత్రను ప్రతిబింబిస్తుంది. న్యాయ సక్రియత అనే పదం ఒకప్పుడు జాగ్రత్తగా ఉన్న అర్థాలను కలిగి ఉండేది, ఇప్పుడు న్యాయ మరియు కార్యనిర్వాహక అధికారాల మధ్య శక్తి సమతుల్యతపై చర్చల్లో కేంద్రస్థానాన్ని ఆక్రమిస్తుంది. కార్యనిర్వాహక విధానంలో జోక్యం చేసుకునే కోర్టుల శక్తి రాజ్యాంగ ఆదేశాలు, ప్రజాస్వామ్య బాధ్యత మరియు న్యాయ సాధన యొక్క సంక్లిష్ట పరస్పర సంబంధాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది, కానీ ఇది ఒక సజీవ ప్రజాస్వామ్యంలో న్యాయ పరిమితుల గురించి లోతైన ప్రశ్నలను కూడా లేవనెత్తుతుంది.

దాని మూలంలో, కార్యనిర్వాహక చర్యను సమీక్షించే న్యాయస్థానాల శక్తి భారత రాజ్యాంగంలో ప్రతిష్టించబడిన న్యాయ సమీక్ష సూత్రం నుండి ఉద్భవిస్తుంది, ఇది పరిపాలన చట్ట పరిపాలనకు అనుగుణంగా ఉండేలా చూసేలా చేస్తుంది. ఈ శక్తి కేవలం సాంకేతిక తనిఖీ మాత్రమే కాకుండా, మౌలిక హక్కులు మరియు రాజ్యాంగ విలువలకు రక్షణగా ఉంటుంది. గత కొన్ని దశాబ్దాలలో, కోర్టులు ఈ పాత్రను ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (PIL) మరియు చురుకైన suo motu చర్యల ద్వారా విస్తరించాయి, తరచుగా శాసన లేదా కార్యనిర్వాహక శాఖలు విఫలమైనప్పుడు జోక్యం చేసుకుంటాయి. ఉదాహరణకు, పర్యావరణ పరిరక్షణ, అవినీతి మరియు మానవ హక్కులపై సుప్రీంకోర్టు జోక్యాలు ముఖ్యమైన విధాన మార్పులను తీసుకువచ్చాయి, ఇది సంప్రదాయ న్యాయ నిర్ణయం దాటి ప్రజా ప్రయోజనానికి సంరక్షకుడిగా న్యాయస్థానాల సామర్థ్యాన్ని చూపిస్తుంది.

హక్కులను రక్షించడంతో పాటు, న్యాయ సక్రియత కార్యనిర్వాహక విధాన నిర్ణయాలు యాదృచ్ఛికంగా, వివక్షపూర్వకంగా లేదా రాజ్యాంగ ప్రమాణాలను ఉల్లంఘించేవిగా కనిపించినప్పుడు సరిదిద్దే పద్ధతిగా పనిచేస్తుంది. విధానాలను పరిశీలించడానికి కోర్టుల సిద్ధత పారదర్శకత మరియు బాధ్యతను నిర్ధారిస్తుంది, ముఖ్యంగా రాజకీయ ఒత్తిళ్లు మరియు కార్యనిర్వాహక జడత్వం పరిపాలన నాణ్యతను దెబ్బతీసే సామర్థ్యం ఉన్న పాలిటీలో. పని ప్రదేశంలో లైంగిక వేధింపులపై విశాఖ తీర్పు న్యాయ ఆదేశాలు శాసన ఖాళీలను ఎలా నింపగలవో, సామాజిక సంస్కరణను ఎలా ప్రేరేపించగలవో ఉదాహరణగా చూపిస్తుంది. ఇటువంటి సక్రియత న్యాయస్థానాల ప్రగతిశీల మార్పుకు ప్రేరక శక్తిగా ఉన్న పాత్రను, తరచుగా అణగారిన మరియు స్వరహీనుల కోసం పోరాడే పాత్రను హైలైట్ చేస్తుంది.

అయితే, ఈ విస్తరిస్తున్న న్యాయపాత్ర విమర్శ మరియు అతిశయం మరియు అధికారాల విభజన క్షీణత గురించి ఆందోళనలను ఆహ్వానిస్తుంది. కోర్టులు, ప్రజాస్వామ్య చట్టబద్ధత మరియు కార్యనిర్వాహక నైపుణ్యం లేని కోర్టులు, ఎన్నికైన ప్రతినిధులకు వదిలివేయబడిన విధాన డొమైన్‌లలోకి ప్రవేశించే ప్రమాదం ఉందని విమర్శకులు వాదిస్తున్నారు. న్యాయ జోక్యాలు కొన్నిసార్లు నిష్పాక్షిక న్యాయ ప్రమాణాల కంటే న్యాయ అభిరుచులను ప్రతిబింబించవచ్చు, ఇది విధాన అనిశ్చితి మరియు పరిపాలనా స్థంభింపును కలిగిస్తుంది. ఆర్థిక సంస్కరణలు లేదా మహమ్మారి నిర్వహణలో న్యాయస్థానాల పాల్గొనడం చుట్టూ ఉన్న వివాదం న్యాయ సక్రియత మరియు కార్యనిర్వాహక స్వేచ్ఛ మధ్య ఉన్న ఉద్రిక్తతను హైలైట్ చేస్తుంది. ఇది కోర్టులు నిర్వహించాల్సిన సున్నితమైన సమతుల్యతను సూచిస్తుంది: విధాన నైపుణ్యానికి తమ తీర్పును భర్తీ చేయకుండా రాజ్యాంగాన్ని నిలబెట్టడం.

ముందుకు సాగుతూ, న్యాయ మరియు కార్యనిర్వాహక మధ్య సంస్థాగత గణాంకాలు సున్నితమైన సర్దుబాటు అవసరం. తనిఖీలు మరియు సమతుల్యతలు ప్రతి శాఖ యొక్క ప్రత్యేకమైన కానీ పరస్పరపూరక పాత్రలను గౌరవించేలా అభివృద్ధి చెందాలి. జోక్యం చేసుకునే న్యాయస్థానాల శక్తిని పరిమితితో వినియోగించాలి, చట్టబద్ధత, విధాన న్యాయం మరియు మౌలిక హక్కుల రక్షణపై దృష్టి పెట్టాలి కానీ విధాన రూపకల్పనపై కాదు. అదే సమయంలో, కార్యనిర్వాహక శాఖ పారదర్శకత, స్పందనాత్మకత మరియు రాజ్యాంగ సూత్రాలకు అనుగుణంగా ఉండాలి, తద్వారా న్యాయ జోక్యాన్ని తగ్గించాలి. స్వతంత్ర నియంత్రణ సంస్థలు మరియు పార్లమెంటరీ పర్యవేక్షణ వంటి పద్ధతులను బలోపేతం చేయడం ద్వారా కార్యనిర్వాహక బాధ్యతను మెరుగుపరచడం ద్వారా న్యాయ సక్రియత అవసరాన్ని తగ్గించవచ్చు.

అదనంగా, విధాన విషయాలలో న్యాయస్థానాల విస్తరిస్తున్న పాత్ర ఎక్కువ న్యాయ స్వీయ అవగాహన మరియు విధాన ఆవిష్కరణను కోరుతుంది. పారదర్శకమైన తర్కం, నిపుణుల అభిప్రాయాలతో నిమగ్నత మరియు సామాజిక-ఆర్థిక సందర్భాల పట్ల సున్నితత్వం విధానాన్ని ప్రభావితం చేసే న్యాయ నిర్ణయాల చట్టబద్ధతను మెరుగుపరచగలవు. కోర్టులు కూడా న్యాయ కమిషన్లు లేదా మధ్యవర్తిత్వం వంటి సహకార పద్ధతులను పరిగణించవచ్చు, తద్వారా ఏకపక్ష ఆదేశాలు లేకుండా సంక్లిష్ట విధాన సమస్యలను పరిష్కరించవచ్చు. ఇటువంటి చర్యలు ప్రజాస్వామ్య పరిపాలన మరియు పరిపాలనా నైపుణ్యాన్ని గౌరవిస్తూ న్యాయ అధికారాన్ని పరిరక్షించగలవు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా, భారత అనుభవం న్యాయ సక్రియతపై విస్తృత చర్చలతో అనుకరణ చెందుతుంది. అమెరికా మరియు దక్షిణాఫ్రికా వంటి దేశాలు కోర్టులు సామాజిక మరియు ఆర్థిక విధానాలను ఆకారంలోకి తీసుకొచ్చిన దృశ్యాలను చూశాయి, ఇది మార్పుకు న్యాయస్థానాల సామర్థ్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. అయితే, ఈ ఉదాహరణలు ప్రజాస్వామ్య సంస్థలను అస్థిరపరిచే చెక్ చేయని న్యాయ శక్తిపై కూడా హెచ్చరిస్తాయి. మౌలిక హక్కులు మరియు సమాఖ్యతపై దృష్టి పెట్టిన భారత రాజ్యాంగ వ్యవస్థ, ప్రజలను రక్షించే సమతుల్య న్యాయ నిమగ్నతకు సారవంతమైన నేలను అందిస్తుంది, ప్రజాస్వామ్య పరిపాలనను దెబ్బతీయకుండా.

ముగింపులో, న్యాయ సక్రియత ద్వారా కార్యనిర్వాహక విధానంలో జోక్యం చేసుకునే కోర్టుల శక్తి రాజ్యాంగ ప్రజాస్వామ్య వాగ్దానం మరియు ప్రమాదాన్ని రెండింటినీ ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇది హక్కులను రక్షిస్తుంది మరియు ఇతర శాఖలు విఫలమైనప్పుడు న్యాయాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది, కానీ సంస్థాగత సౌహార్దతను పరిరక్షించడానికి వినమ్రత మరియు జాగ్రత్తతో వినియోగించాలి. భారతదేశం సంక్లిష్టమైన సామాజిక, ఆర్థిక మరియు పర్యావరణ సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్నప్పుడు, న్యాయ జాగ్రత్త మరియు కార్యనిర్వాహక స్వాయత్తత మధ్య ఒక జాగ్రత్తగా సమతుల్యత రాజ్యాంగం మరియు ప్రజాస్వామ్య పరిపాలన యొక్క ఆత్మను నిలబెట్టడానికి అవసరం.

"న్యాయం ఆలస్యం అంటే న్యాయం నిరాకరణ," కానీ అతిశయమైన న్యాయం ప్రజాస్వామ్యాన్నే ప్రమాదంలో పడేస్తుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

1జవాబు పత్రం
ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.
2చేతితో రాయండి
సమయం పెట్టుకుని.
3మూల్యాంకనం పొందండి
మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.
మూల్యాంకనం పొందండి

షేర్ చేయండిWhatsApp Telegram X LinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

న్యాయవ్యవస్థ, చట్ట పాలన & న్యాయం1 question

Asked in 1 of 8 sittings since 2008

2008

–

2011

–

2012

2016

–

2017

–

2020

–

2023

–

2025

–

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2012 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.