2012 · పేపర్ II

మధ్యయుగ భారతదేశ దేవాలయ నిర్మాణ శైలులు ఏమిటి? తగిన ఉదాహరణలతో చర్చించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

మధ్యయుగ భారత ఆలయాలు మూడు ప్రధాన శైలులను అనుసరించాయి: వక్ర shikhara లతో ఉత్తర Nagara, పిరమిడ్ ఆకార vimana లు, gopuram లతో దక్షిణ Dravida, ఈ రెండింటినీ కలిపిన దక్కన్ Vesara. Bhubaneswar Lingaraja Temple, Thanjavur Chola Brihadeeswarar Temple, Aihole, Pattadakal Chalukya ఆలయాలు వీటికి ఉదాహరణలు.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
మధ్యయుగ భారతీయ దేవాలయ వాస్తుశిల్పం (6వ-16వ శతాబ్దం CE) మత భక్తిని మరియు ప్రాంతీయ గుర్తింపులను ప్రత్యేక శైలుల ద్వారా ప్రతిబింబిస్తుంది: నాగర, ద్రావిడ, మరియు వేశర. ఈ శైలులు ఆధ్యాత్మిక ప్రయోజనాలను మాత్రమే కాకుండా రాజపోషణం మరియు సాంస్కృతిక వ్యక్తీకరణను కూడా సూచించాయి, వాటిలో అనేకం ఇప్పుడు యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలుగా గుర్తించబడ్డాయి.
ముఖ్యమైన మధ్యయుగ భారతీయ దేవాలయ నిర్మాణ శైలులు
•

నాగర శైలి

ఉత్తర భారతదేశంలో ప్రబలంగా ఉండే, వక్రరేఖా తేనెగూడు ఆకారపు శిఖరంతో మరియు అనేక శిఖరాలతో గుర్తించబడినది; భువనేశ్వర్‌లోని లింగరాజ దేవాలయం ఈ శైలికి చెందిన సంక్లిష్టమైన శిల్పాలు మరియు సమూహీకృత ఆకాశరేఖను ఉదాహరించుతుంది. ఇది తరచుగా చతురస్ర గర్భగృహం మరియు ప్రధాన దేవాలయం చుట్టూ ఏర్పాటు చేసిన ఉప దేవాలయాలను కలిగి ఉంటుంది.

•

ద్రావిడ శైలి

ద్వీపకల్ప భారతదేశంలో కనిపించే, పిరమిడ్ ఆకారపు విమానాలు, పెద్ద గోపురాలు మరియు ఆవరణ గోడలతో గుర్తించబడినది; చోళులచే నిర్మించబడిన తంజావూరులోని బృహదీశ్వర దేవాలయం భారీ గ్రానైట్ నిర్మాణం మరియు విశదమైన మండపాలను ప్రదర్శిస్తుంది. దేవాలయ సముదాయం ఎత్తైన గోడలచే ఆవృతమై, పవిత్ర ప్రాంగణాన్ని సృష్టిస్తుంది.

వాస్తుశిల్ప లక్షణాలు మరియు నిర్మాణ సాంకేతికతలు
•

ద్రావిడ సాంకేతికతలు

60 మీటర్లకు పైగా ఎత్తైన భారీ విమానాల కోసం గ్రానైట్ మరియు అధునాతన రాతి కట్టింగ్ వినియోగం; మోర్టార్ లేకుండా పరస్పరం తాళ్లతో కూడిన రాళ్లు; పెద్ద స్తంభాల హాళ్లు మరియు విస్తారమైన గోపురాలు. బృహదీశ్వర దేవాలయ నిర్మాణం సొగసైన లోడ్ పంపిణీ మరియు సౌందర్య వైభవాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.

ముందుకు సాగు మార్గం
•

రక్షణ మరియు విద్య

శాస్త్రీయ పునరుద్ధరణను ప్రోత్సహించడం మరియు దేవాలయ వాస్తుశిల్పాన్ని పాఠ్యాంశాలలో చేర్చడం ద్వారా సంరక్షణ మరియు ప్రేరణను కల్పించాలి. తక్కువగా తెలిసిన ప్రాంతీయ శైలులపై సమాజం భాగస్వామ్యం మరియు అంతరశాస్త్రీయ పరిశోధన వారసత్వ అవగాహనను సమృద్ధి చేయగలదు.

ముగింపు
నాగర, ద్రావిడ, మరియు వేశర శైలులు కలిపి భారతదేశం యొక్క మధ్యయుగ దేవాలయ వారసత్వాన్ని ప్రతినిధ్యం వహిస్తాయి, ఇది సాంస్కృతిక గుర్తింపు మరియు వాస్తుశిల్ప ఆవిష్కరణకు కీలకం. వాటి సంరక్షణ భారతదేశం యొక్క సమృద్ధమైన చారిత్రక మరియు కళాత్మక వారసత్వం నిరంతరతను నిర్ధారిస్తుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Medieval temple styles. Medieval temple styles. Diagram (tree): Medieval temple styles; Nagara: curvilinear shikhara; Lingaraja, Bhubaneswar; Dravida: pyramidal vimana, gopurams; Brihadeeswarar, Thanjavur; Vesara: hybrid of both; Aihole, Badami, Pattadakal
Diagram: Medieval temple styles

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

తొలి మధ్యయుగ & మధ్యయుగ భారతదేశం - పల్లవుల నుండి చోళుల వరకు, ఢిల్లీ సుల్తానేట్, భక్తి & సూఫీ, కాకతీయ-విజయనగర-బహమనీ-కుతుబ్‌షాహీ13 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
1
2012
1
2016
1
2017
2
2020
2
2023
2
2025
2

All 13 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2012 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·