2012 · పేపర్ III

భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం శాసనసభ విశేషాధికారాలు మరియు మినహాయింపులను వివరించండి. అటువంటి విశేషాధికారాలు మరియు మినహాయింపులలో న్యాయవ్యవస్థ ఎంతవరకు జోక్యం చేసుకోగలదు?

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

Articles 105 మరియు 194 కింద శాసనసభ్యులకు సభలో వాక్ స్వాతంత్ర్యం, ఓటు స్వేచ్ఛ, సమావేశాల సమయంలో సివిల్ అరెస్ట్ మినహాయింపు ఉంటాయి, ప్రతి సభ తన కార్యకలాపాలను నియంత్రించుకుంటుంది, ప్రక్రియాపరమైన కారణాలపై న్యాయస్థానాలు వాటిని ప్రశ్నించలేవు. ప్రాథమిక హక్కుల ఉల్లంఘనలో న్యాయస్థానాలు జోక్యం చేసుకుంటాయి, లంచం కేసుల్లో Sita Soren (2024) మినహాయింపును తిరస్కరించింది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
రాజ్యాంగం1 చట్టసభా స్వాతంత్ర్యాన్ని కాపాడుతూ సమర్థవంతమైన చట్టనిర్మాణం కోసం చట్టసభా హక్కులను అనుమతిస్తుంది, కానీ ఈ హక్కులు సంపూర్ణమైనవి కావు మరియు మౌలిక హక్కులు మరియు రాజ్యాంగాన్ని నిలబెట్టడానికి న్యాయపరమైన తనిఖీలను ఎదుర్కొంటాయి.
హక్కులు మరియు రాజ్యాంగ నిబంధనలు
•

మూల హక్కులు

ఆర్టికల్స్ 105 మరియు 194 సభలో మాటల స్వేచ్ఛ, సమావేశాల సమయంలో పౌర అరెస్టు నుండి రక్షణ మరియు ప్రక్రియలను నియంత్రించే హక్కును అందిస్తాయి, ఇది చట్టసభా గౌరవం మరియు స్వాయత్తతను కాపాడుతుంది.

•

న్యాయపరమైన వ్యాఖ్యానం

సుప్రీం కోర్టు సీతా సోరెన్ (2024) కేసులో PV నరసింహారావు (1998) కేసును తిరస్కరించి, లంచం కోసం హక్కులు రక్షణ ఇవ్వవని, హక్కులు రాజ్యాంగ పరిమితులు మరియు మౌలిక హక్కులకు లోబడి ఉంటాయని పునరుద్ఘాటించింది.

న్యాయపరమైన జోక్యం మరియు పరిమితులు
•

సమీక్ష పరిధి

కోర్టులు రెండు విధాల పరీక్షను అనుసరిస్తాయి: హక్కులు చట్టసభా విధుల కోసం అవసరమైనవిగా ఉండాలి మరియు మౌలిక హక్కులను ఉల్లంఘించకూడదు; ఆర్టికల్ 122(1) ప్రక్రియాపరమైన చెల్లుబాటును ప్రశ్నించకుండా నిషేధిస్తుంది కానీ రాజ్యాంగ ఉల్లంఘనలు జరిగితే జోక్యం చేసుకోవడానికి అనుమతిస్తుంది, రాజా రామ్ పాల్ వి. గౌరవనీయ స్పీకర్ (2007) కేసులో ఉన్నట్లుగా.

•

సంపూర్ణ రక్షణ లేదు

చట్టసభ్యులు క్రిమినల్ కేసుల నుండి రక్షణను కోరుకోలేరు, కేరళ ఎమ్మెల్యేలు కేసు (2021) లో ధృవీకరించబడినట్లుగా; న్యాయపరమైన సమీక్ష హక్కుల దుర్వినియోగం నుండి పౌరుల హక్కులను రక్షిస్తుంది మరియు బాధ్యతను నిర్ధారిస్తుంది.

ఆధునిక సమస్యలు మరియు ముందుకు దారి
•

క్రిమినల్ కేసుల డేటా

17వ లోక్‌సభలో 43% మంది ఎంపీలు పెండింగ్ క్రిమినల్ కేసులు కలిగి ఉన్నారు, ఇది 16వ లోక్‌సభలో 34% నుండి పెరిగింది, ఇది హక్కుల దుర్వినియోగాన్ని నివారించడానికి సంస్కరణల అత్యవసరతను హైలైట్ చేస్తుంది.

•

సంస్కరణల ప్రతిపాదనలు

పార్లమెంట్ హక్కులను స్పష్టత మరియు బాధ్యతను పెంచడానికి సంకేతీకరించాలి మరియు UK యొక్క కమిటీ ఆన్ స్టాండర్డ్స్ లాంటి స్వతంత్ర పర్యవేక్షణా యంత్రాంగాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి, ఇది చట్టసభా స్వాయత్తతను న్యాయపరమైన తనిఖీలతో సమతుల్యం చేస్తుంది.

నిర్ణయం
న్యాయపరమైన పర్యవేక్షణ చట్టసభా హక్కులు ప్రజాస్వామ్యాన్ని మద్దతు ఇస్తున్నాయని, కానీ మౌలిక హక్కులు లేదా రాజ్యాంగ పరిపాలనను దెబ్బతీయకుండా నిర్ధారిస్తుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Where Courts Defer and Where They Intervene. Where Courts Defer and Where They Intervene. Comparison of Courts defer and Courts intervene
Diagram: Where Courts Defer and Where They Intervene

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

పార్లమెంట్ మరియు రాష్ట్ర శాసనసభలు13 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
2
2012
1
2016
1
2017
1
2020
2
2023
2
2025
2

All 13 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2012 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·