2012 · పేపర్ V · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

జీవవైవిధ్య నష్టానికి దారితీసే వివిధ కారణాలను క్లుప్తంగా చర్చించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

జీవ వైవిధ్య నష్టానికి ప్రధాన కారణాలు ఆవాస విధ్వంసం, విచ్ఛిన్నం, మొక్కలు, జంతువుల అతి వినియోగం, గుర్రపుడెక్క (water hyacinth), Lantana వంటి ఆక్రమణ విదేశీ జాతులు, ఆధారపడిన జాతులకు వ్యాపించే సహ విలుప్తాలు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో తీర ప్రాంత అతి చేపల వేట, అటవీ విచ్ఛిన్నం ఈ కారణాలు పర్యావరణ సేవలను, జీవనోపాధిని ఎలా దెబ్బతీస్తాయో చూపిస్తాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
ఆవాస నాశనం, అధిక వినియోగం, ఆక్రమణ జాతులు మరియు సామాజిక-ఆర్థిక కారకాల వల్ల నడిచే జీవ వైవిధ్య నష్టం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా మరియు భారతదేశంలో పర్యావరణ సమతుల్యత, పర్యావరణ సేవలు మరియు మానవ జీవనోపాధులను ప్రమాదంలో పడేస్తోంది.
కారణాలు మరియు ప్రభావాలు
•

ఆవాస విభజన మరియు ఘర్షణ

అస్సాం మరియు కర్ణాటకలో, భూభాగ విభజన1 మానవ-ఏనుగు ఘర్షణ2 మరియు మరణ హాట్‌స్పాట్‌లకు కారణమవుతుంది, దక్షిణ భారతదేశంలో కారిడార్ విభజన జాతుల కదలికను భంగం చేస్తుంది, జీవ వైవిధ్య నష్టాన్ని పెంచుతుంది. ఉదాహరణకు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో, వ్యవసాయం మరియు జలచర వ్యవసాయం కోసం అటవీ మార్పిడి ఆవాసాలను విభజిస్తుంది, రాష్ట్రంలో చిన్న జనాభా ఉన్న ఆసియా ఏనుగు వంటి జాతులను ప్రమాదంలో పడేస్తుంది, ఇది ప్రధానంగా రాయల ఏనుగు రిజర్వ్‌లో జీవిస్తుంది.

•

అభివృద్ధి-ప్రేరిత భంగం

గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్3 వంటి విస్తృత ప్రాజెక్టులు జీవసాంస్కృతిక భంగం మరియు జీవ వైవిధ్య నష్టానికి కారణమవుతాయి, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి పర్యావరణ వ్యవస్థలు మరియు ఆదివాసీ సముదాయాలపై ఎలా ప్రభావం చూపుతుందో చూపిస్తుంది. ఇది పర్యావరణ ప్రభావ అంచనాలు మరియు సమగ్ర ప్రణాళిక అవసరాన్ని హైలైట్ చేస్తుంది.

•

రక్షణ వర్సెస్ స్థానచలనం

సారండా4 అటవీ సంరక్షణలో అభయారణ్య సృష్టి జీవ వైవిధ్య రక్షణ మరియు గిరిజన స్థానచలనం మధ్య ఉద్రిక్తతలను చూపిస్తుంది, సామాజిక-పర్యావరణ సమస్యలను ఎత్తి చూపుతుంది. మణి శంకర్ అయ్యర్ కమిటీ (2012) జీవనోపాధులతో సంరక్షణను సమతుల్యం చేయడానికి అటవీ సముదాయాల సమగ్ర సాధికారతను ప్రాముఖ్యతనిచ్చింది.

•

ఆధునిక మానిటరింగ్ మరియు విధానం

డిఎన్ఎ ఆధారిత5 ఏనుగు జనగణన జీవ వైవిధ్య అంచనా ఖచ్చితత్వాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది, మెరుగైన సంరక్షణ వ్యూహాలను సాధ్యం చేస్తుంది. కమిటీ కూడా జీవ వైవిధ్య నష్టాన్ని సమర్థవంతంగా తగ్గించడానికి స్థిరమైన వనరుల వినియోగం మరియు సముదాయాల పాల్గొనడం కోసం వాదిస్తుంది.

నిర్ణయం
జీవ వైవిధ్య నష్టాన్ని పరిష్కరించడం అంటే సంరక్షణను సముదాయ హక్కులతో సమతుల్యం చేయడం, ఆక్రమణ జాతులను నియంత్రించడం మరియు ఆవిష్కరణ మానిటరింగ్ మరియు స్థిరమైన విధానాలను స్వీకరించడం. స్థిరమైన అభివృద్ధి లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా సమగ్ర ప్రయత్నాలు దీర్ఘకాలిక పర్యావరణ మరియు సామాజిక ప్రతిఘటనను నిర్ధారిస్తాయి, "సబ్కా సాథ్ సబ్కా వికాస్": సమగ్ర పురోగతికి సార్వత్రిక ప్రయత్నం అనే భావాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Drivers of biodiversity loss. Drivers of biodiversity loss. Diagram (fishbone): Drivers of biodiversity loss; Loss of biodiversity; Habitat loss and fragmentation; Over-exploitation; Alien species invasion; Co-extinctions; Human-caused mortality
Diagram: Drivers of biodiversity loss

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

బయోటెక్నాలజీ & నానోటెక్నాలజీ: పరిధి, నీతి, జన్యు ఇంజనీరింగ్, జీవవైవిధ్యం, కిణ్వ ప్రక్రియ, ఇమ్యునో-డయాగ్నోసిస్50 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
7
2011
5
2012
7
2016
13
2017
9
2020
3
2023
3
2025
3

All 50 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2012 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·