2012 · పేపర్ V · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

జాతీయ అక్షరాస్యత మిషన్ (National Literacy Mission) పై ఒక వ్యాసం రాయండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

1988లో ప్రారంభమైన National Literacy Mission ప్రభుత్వాలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, విశ్వవిద్యాలయాలు, రాష్ట్ర వనరుల కేంద్రాల భాగస్వామ్యంతో, అక్షరాస్యత అనంతర కార్యక్రమాలు, అవగాహనతో అనుసంధానించి 15-35 ఏళ్ల 80 million మందికి క్రియాత్మక అక్షరాస్యత అందించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇది క్రమంగా పురోగతి సాధించినా, లింగ అంతరాలు, తగ్గిన స్వచ్ఛంద స్ఫూర్తి కారణంగా Saakshar Bharat వంటి తదుపరి కార్యక్రమాలు అవసరమయ్యాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
జాతీయ అక్షరాస్యత మిషన్ (NLM), 1988లో రాజీవ్ గాంధీ ప్రారంభించినది, సామాజిక-ఆర్థిక అడ్డంకులు మరియు తక్కువ అక్షరాస్యత రేట్లను అధిగమించడానికి 80 మిలియన్ మంది వయోజనులకు కార్యాచరణ అక్షరాస్యతను లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, ఇది ముఖ్యంగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలలో ప్రాసంగికంగా ఉంది. ఇది 15-35 సంవత్సరాల వయస్సు గల వ్యక్తులను రోజువారీ జీవితం మరియు అభివృద్ధికి అవసరమైన నైపుణ్యాలను అందించడం ద్వారా శక్తివంతం చేయడాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
సంస్థాపక వ్యవస్థ మరియు సామర్థ్యం
•

విస్తృత సంస్థాపక స్థావరం

NLM కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, 500 కంటే ఎక్కువ స్వచ్ఛంద సంస్థలు, విశ్వవిద్యాలయాలు మరియు యువజన కేంద్రాలను కలుపుకొని, సామాజిక భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహించి1 మరియు షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగల వంటి అంచున ఉన్న సమూహాలను లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

అమలు సవాళ్లు మరియు ఫలితాలు
•

జనాభా మరియు లింగ అడ్డంకులు

జనాభా పెరుగుదలతో 1981 వరకు అక్షరాస్యత లేని వారి సంఖ్య పెరిగింది మరియు మిషన్ ప్రారంభం తర్వాత తగ్గడం ప్రారంభమైంది; సామాజిక మనస్తత్వాల కారణంగా మహిళా అక్షరాస్యత వెనుకబడి ఉంది, ఇది ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో బేటీ బచావో బేటీ పడావో మరియు స్వచ్ఛ విద్యాలయా కార్యక్రమాల ద్వారా పాఠశాల మౌలిక సదుపాయాలు మరియు సామాజిక వైఖరిని మెరుగుపరచడం ద్వారా పరిష్కరించబడింది.

•

స్వచ్ఛందత మరియు కార్యాచరణ అక్షరాస్యత

స్వచ్ఛంద ఆత్మ తగ్గడం మిషన్‌ను బలహీనపరిచింది; కార్యాచరణ అక్షరాస్యత ఆరోగ్యం, హక్కులు మరియు కుటుంబ నియంత్రణపై అవగాహన పెంచింది, సాక్షర్ భారత్ మరియు పఢ్నా లిఖ్నా అభియాన్ వంటి కొత్త కార్యక్రమాలు అక్షరాస్యత యొక్క సామాజిక-ఆర్థిక ప్రభావాన్ని బలపరిచాయి.

ముందుకు మార్గం
•

సమాజం మరియు సాంకేతికత

స్వచ్ఛందతను పునరుద్ధరించడం మరియు డిజిటల్ ఇండియా2 మరియు భారత్‌నెట్‌ను ఉపయోగించడం గ్రామీణ మరియు గిరిజన ప్రాంతాలలో అక్షరాస్యతను మెరుగుపరచవచ్చు, వయోజన విద్యార్థులకు డిజిటల్ సాధనాలు మరియు కనెక్టివిటీకి ప్రాప్యతను నిర్ధారించడం.

•

లింగ మరియు నైపుణ్య దృష్టి

లక్ష్యంగా మహిళా అక్షరాస్యత జోక్యాలు మరియు దీన్‌దయాల్ అంత్యోదయ యోజన వంటి జీవనోపాధి పథకాలతో అక్షరాస్యతను అనుసంధానించడం సాధికారత మరియు ఆర్థిక భాగస్వామ్యాన్ని పెంచవచ్చు, అక్షరాస్యతను మరింత ప్రాసంగికంగా మరియు స్థిరంగా చేస్తుంది.

నిర్ణయం
NLM వయోజన విద్యకు పునాది వేసింది, మరియు సాంకేతికత, లింగ సమానత్వం మరియు నైపుణ్య అభివృద్ధిని సమగ్రపరచడం సమగ్ర వృద్ధి మరియు SDG 4 సాధించడానికి కీలకం. అక్షరాస్య సమాజం సమాచారం పొందిన పౌరసత్వం మరియు ఆర్థిక పురోగతిని ప్రోత్సహిస్తుంది, "సబ్కా సాథ్, సబ్కా వికాస్" ను ప్రతిబింబిస్తుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Adult illiteracy and the NLM. Adult illiteracy and the NLM. Diagram (timeline): Adult illiteracy and the NLM; 1951; 30 crore illiterates; 1981; 44 crore illiterates; 1988; National Literacy Mission launched; 1991; 40.41 crore illiterates
Diagram: Adult illiteracy and the NLM

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

సైన్స్, టెక్నాలజీ & ఇన్నోవేషన్: విధానాలు, సంస్థలు, విజయాలు20 questions

Asked in 7 of 8 sittings since 2008

2008
1
2011
3
2012
3
2016
4
2017
–
2020
3
2023
2
2025
4

All 20 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2012 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·