2016 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు, వెనుకబడిన తరగతులు మరియు ఆంగ్లో-ఇండియన్లకు సంబంధించిన రాజ్యాంగంలోని వివిధ ప్రత్యేక నిబంధనలను వివరించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

రాజ్యాంగం SCs మరియు STs కు శాసనసభల్లో రిజర్వ్డ్ సీట్లు (Articles 330, 332), ఉద్యోగాల్లో రిజర్వేషన్లు (Articles 16(4), 335), President జాబితాలు (Articles 341, 342), జాతీయ కమిషన్లు ఇస్తుంది, వెనుకబడిన తరగతులకు ఇలాంటి నిబంధనలే ఉన్నాయి, Anglo-Indians కు ఒకప్పుడు నామినేటెడ్ సీట్లు ఇచ్చింది. 104th Amendment January 2020లో Anglo-Indian నామినేషన్‌ను ముగించింది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారత రాజ్యాంగం సామాజిక న్యాయం మరియు సమానత్వాన్ని ప్రోత్సహించడానికి షెడ్యూల్డ్ కులాలు1 (SCs), షెడ్యూల్డ్ తెగలు (STs), వెనుకబడిన తరగతులు (BCs), మరియు ఆంగ్లో-ఇండియన్ల కోసం ప్రత్యేక నిబంధనలను భాగం XVI (ఆర్టికల్స్ 330 నుండి 342A వరకు) లో ప్రతిబింబిస్తుంది.
షెడ్యూల్డ్ కులాలు
•

రిజర్వేషన్ మరియు నిర్దిష్టీకరణ

ఆర్టికల్ 341 అధ్యక్షుడికి SCలను నిర్దిష్టం చేయడానికి అధికారం ఇస్తుంది, మార్పులకు పార్లమెంటరీ ఆమోదం అవసరం; ఆర్టికల్స్ 330 మరియు 332 శాసనసభల్లో SC జనాభా నిష్పత్తిలో సీట్లను రిజర్వ్ చేస్తాయి; ఆర్టికల్స్ 16(4) మరియు 335 సేవలలో రిజర్వేషన్‌ను నియంత్రిస్తాయి; ఆర్టికల్ 338 షెడ్యూల్డ్ కులాల జాతీయ కమిషన్‌ను స్థాపిస్తుంది.

•

న్యాయ వివరణ

భయ్యాలాల్ వి. హరికిషన్ సింగ్ మరియు ఇతరులు (సివిల్ అప్పీల్ నెం.765 ఆఫ్ 1964) మరియు బి. బసవలింగప్ప వి. డి. మునిచిన్నప్ప (సివిల్ అప్పీల్ నెం.401 ఆఫ్ 1964) కేసుల్లో, ఆర్టికల్ 341 కింద అధ్యక్షుడి జాబితా తుది అని, మరియు అది కోర్టులు కాదు, పార్లమెంట్ మాత్రమే మార్చగలదని సుప్రీం కోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది.

షెడ్యూల్డ్ తెగలు
•

రాజ్యాంగ భద్రతలు

ఆర్టికల్ 342 అధ్యక్షుడికి STలను నిర్దిష్టం చేయడానికి అధికారం ఇస్తుంది; ఆర్టికల్స్ 330 మరియు 332 శాసనసభ సీట్లను రిజర్వ్ చేస్తాయి; ఆర్టికల్స్ 16(4) మరియు 335 సేవలలో రిజర్వేషన్‌ను నియంత్రిస్తాయి; ఆర్టికల్ 338A షెడ్యూల్డ్ తెగల జాతీయ కమిషన్‌ను స్థాపిస్తుంది.

•

ప్రాంతీయ దృష్టి

కమిషన్ తెగల సమస్యలను, ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని తెగ ప్రాంతాల్లో, పరిష్కరిస్తుంది.

వెనుకబడిన తరగతులు
•

రిజర్వేషన్ మరియు గుర్తింపు

ఆర్టికల్ 16(4) రిజర్వేషన్లను అనుమతిస్తుంది; 102వ సవరణ అధ్యక్షుడికి వెనుకబడిన తరగతులను నిర్దిష్టం చేయడానికి అధికారం ఇస్తుంది; ఆర్టికల్ 338B వెనుకబడిన తరగతుల జాతీయ కమిషన్‌ను స్థాపిస్తుంది.

•

కమిషన్లు మరియు డేటా

కలేల్కర్ కమిషన్ మరియు మండల్ (రెండవ వెనుకబడిన తరగతుల) కమిషన్ వెనుకబడిన తరగతులను గుర్తించడంలో మరియు విధానాన్ని మార్గనిర్దేశం చేయడంలో, ఆంధ్రప్రదేశ్ లో సహా, సహకరించాయి.

ఆంగ్లో-ఇండియన్లు
•

ప్రతినిధిత్వం

ఆర్టికల్స్ 331 మరియు 333 శాసనసభల్లో నామినేట్ చేయబడిన ఆంగ్లో-ఇండియన్ సభ్యుల కోసం ప్రతినిధిత్వాన్ని నిర్ధారించడానికి నిబంధనలు కల్పించాయి, ఈ నిబంధన 104వ సవరణ కింద జనవరి 2020లో ముగిసింది.

ముగింపు
ఈ నిబంధనలు, కమిషన్లు మరియు న్యాయ తీర్పుల మద్దతుతో, భారతదేశంలో అణగారిన వర్గాల హక్కులను రక్షించి, వారి సంక్షేమాన్ని ప్రోత్సహిస్తాయి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Special provisions at a glance. Special provisions at a glance. Diagram (tree): Special provisions at a glance; Special provisions; SCs: Articles 330, 332, 338, 341; STs: Articles 330, 332, 338A, 342; Backward classes: Articles 16(4), 338B; Anglo-Indians: Articles 331, 333, 336
Diagram: Special provisions at a glance

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

భారత రాజ్యాంగం, ప్రాథమిక హక్కులు, DPSP మరియు కేంద్ర-రాష్ట్ర విధులు18 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
1
2011
4
2012
3
2016
4
2017
1
2020
2
2023
1
2025
2

All 18 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2016 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·