మన రాజకీయ వ్యవస్థలో లోక్‌సభతో పోలిస్తే రాజ్యసభ యొక్క సాపేక్ష స్థానం ఏమిటి?
Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error
క్లుప్తంగా
Money bills మరియు కార్యనిర్వాహక జవాబుదారీతనంలో Rajya Sabha, Lok Sabha కంటే తక్కువ స్థాయిలో ఉన్నా, సాధారణ మరియు రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లుల్లో సమాన అధికారం కలిగి శాశ్వత సమాఖ్య, పునఃపరిశీలన సభగా నిలుస్తుంది. Articles 249 మరియు 312 కింద రాష్ట్ర అంశాలపై చట్టాలకు, కొత్త All India Services కు అదే అనుమతి ఇవ్వగలదు.
Model answer
Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026
శాశ్వత మరియు రద్దు చేయదగిన సభలు
రాజ్యసభ ఒక శాశ్వత సంస్థ, 250 మంది సభ్యులతో (12 మంది నామినేట్ చేయబడతారు) రాష్ట్ర శాసనసభల ద్వారా పరోక్షంగా ఎన్నిక చేయబడతారు (ఆర్టికల్ 80), అయితే లోక్‌సభ 550 మంది నేరుగా ఎన్నికైన సభ్యులతో ఐదేళ్ల కాలానికి పనిచేస్తుంది (ఆర్టికల్ 81).
సంఘీయ ప్రతినిధిత్వం
రాజ్యసభ రాష్ట్రాలను అనుపాతంగా ప్రతినిధిత్వం చేస్తుంది, అయితే చిన్న రాష్ట్రాలు తక్కువగా ప్రతినిధిత్వం పొందినట్లు భావిస్తాయి; ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క ప్రతినిధిత్వం ఈ అసమతుల్యతను హైలైట్ చేస్తుంది.
పరోక్ష ఎన్నిక మరియు బాధ్యత
రాజ్యసభ సభ్యులు రాష్ట్ర శాసనసభల ద్వారా అనుపాత ప్రతినిధిత్వం ద్వారా ఎన్నిక చేయబడతారు, ఇది రాష్ట్ర ప్రయోజనాలను నిర్ధారిస్తుంది కానీ లోక్‌సభ నేరుగా ఎన్నికలతో పోలిస్తే ప్రత్యక్ష ప్రజా బాధ్యతను తగ్గిస్తుంది.
సమాన చట్టపరమైన అధికారాలు కానీ లోక్‌సభ ఆర్థిక ఆధిపత్యం
సాధారణ మరియు రాజ్యాంగ బిల్లులపై రెండు సభలు అధికారాలను పంచుకుంటాయి (ఆర్టికల్ 107), కానీ లోక్‌సభ ప్రత్యేకంగా మనీ బిల్లులను నియంత్రిస్తుంది, రాజ్యసభను సిఫార్సులకు పరిమితం చేస్తుంది.
ప్రత్యేక రాజ్యసభ అధికారాలు
రాజ్యసభ పార్లమెంట్‌ను రాష్ట్ర విషయాలపై చట్టాలు చేయడానికి (ఆర్టికల్ 249) మరియు అన్ని భారత సేవలను సృష్టించడానికి (ఆర్టికల్ 312) అధికారం ఇవ్వగలదు, ఇది దాని సంఘీయ పాత్రను ప్రాముఖ్యం చేస్తుంది.
చట్టపరమైన అడ్డంకి మరియు రాజకీయ వ్యూహం
ప్రతిపక్షం రాజ్యసభను నియంత్రించడం బిల్లులను ఆలస్యం చేయవచ్చు, ప్రభుత్వాలను సమ్మతి నిర్మించడానికి లేదా, కొన్ని సందర్భాల్లో, ఆధార్ చట్టం, 2016 వంటి మనీ బిల్ మార్గాన్ని ఉపయోగించడానికి నెట్టవచ్చు.
నిపుణత మరియు సంఘీయ సంభాషణ
డా. మన్మోహన్ సింగ్ వంటి నామినేట్ సభ్యులు చర్చలను సమృద్ధి చేస్తారు; ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రత్యేక వర్గ స్థితి వంటి ప్రాంతీయ సమస్యలకు ఇక్కడ స్వరం లభిస్తుంది.
This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.
ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి
1జవాబు పత్రం
ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.
2చేతితో రాయండి
సమయం పెట్టుకుని.
3మూల్యాంకనం పొందండి
మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.
పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం
పార్లమెంట్ మరియు రాష్ట్ర శాసనసభలు13 questions
Asked in 8 of 8 sittings since 2008
- 2025రాష్ట్ర స్థాయిలో దాని పాత్రను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, శాసన మండలి (విధాన పరిషత్) రాజ్యసభ నుండి ఏ అంశాలలో భిన్నంగా ఉంటుంది?
- 2025ఒక బిల్లును చట్టంగా మార్చడంలో భారత పార్లమెంటు అనుసరించే విధానాలు ఏమిటి?
All 13 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.
అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2016 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.