2017 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

లాభదాయక పదవి (office of profit) అంటే ఏమిటి? ఈ సమస్యపై భారతదేశంలో జరిగిన పరిణామాలను విమర్శనాత్మకంగా విశ్లేషించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

ఆర్థిక లాభం పొందే అవకాశం గల ప్రభుత్వ పదవే office of profit; చట్టం మినహాయిస్తే తప్ప దాన్ని నిర్వహించే శాసనసభ్యుడు Articles 102(1)(a) మరియు 191(1)(a) కింద అనర్హుడవుతాడు. పార్లమెంటరీ కార్యదర్శులకు పెరుగుతున్న మినహాయింపులు ఈ నియమాన్ని నీరుగార్చడంతో Jaya Bachchan (2006), Bimolangshu Roy (2017) వంటి తీర్పులు వచ్చాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
లాభాల పథకం నిబంధనలు, మినహాయింపులు లేకుండా పారితోషిక ప్రభుత్వ పదవులను నిరోధించడం ద్వారా శాసన స్వతంత్రతను రక్షిస్తాయి, కానీ ఇటీవల జరిగిన పరిణామాలు ప్రయోజనాల ఘర్షణలు మరియు కార్యనిర్వాహక అధికారం గురించి పరిపాలనా ఆందోళనలను పెంచుతున్నాయి.
అర్థం మరియు రాజ్యాంగ నిబంధనలు
•

న్యాయపరమైన వ్యాఖ్యానం

సుప్రీం కోర్టు లాభాలను అందించగల సామర్థ్యాన్ని, భత్యాలు మరియు సౌకర్యాలను కలిగి ఉన్న కార్యాలయాన్ని, వాస్తవ స్వీకరణను కాకుండా, రూపం కంటే పదార్థంపై దృష్టి సారించి, ప్రాముఖ్యతనిచ్చింది.

పరిణామాలు మరియు వివాదాలు
•

న్యాయ సక్రియత

ఉమ్రావో సింగ్ వి. దర్బారా సింగ్ వంటి కేసులు లాభాల పథకం పరీక్షను ఆకారపరిచాయి, రాజ్యాంగ నైతికతను నిలబెట్టడం మరియు నిబంధన దుర్వినియోగాన్ని నిరోధించడం.

•

రాజకీయ వినియోగం

లాభాల పథకాలను అధికారాన్ని కేంద్రీకరించడానికి మరియు విశ్వాసాన్ని బహుమతిగా ఇవ్వడానికి రాజకీయంగా ఉపయోగిస్తారు, ముఖ్యంగా ఢిల్లీ, నాగాలాండ్ మరియు గోవాలో, అయితే మినహాయింపులు ఆంధ్ర ప్రదేశ్321 వంటి రాష్ట్రాలలో విస్తరించాయి, తనిఖీలు మరియు సమతుల్యతలను బలహీనపరుస్తున్నాయి.

•

పారదర్శకత ఆందోళనలు

కోర్టులు, 2017 లో బిమోలాంగ్షు రాయ్ వంటి కేసుల్లో, శాసన పర్యవేక్షణ మరియు పరిపాలనా పారదర్శకతను బలహీనపరచడం కోసం విచక్షణారహిత మినహాయింపులను విమర్శించాయి.

పరిపాలనపై ప్రభావం
•

పరిపాలన సౌలభ్యం వర్సెస్ స్వతంత్రత

మినహాయింపులు శాసన మద్దతు పాత్రలను అనుమతించడం ద్వారా పరిపాలనకు సహాయపడతాయి కానీ శాసనసభపై కార్యనిర్వాహక ఆధిపత్యాన్ని ప్రమాదంలో పడేస్తాయి, ప్రజాస్వామ్య బాధ్యతను దెబ్బతీస్తాయి.

•

రాష్ట్ర-నిర్దిష్ట సమస్యలు

ఆంధ్ర ప్రదేశ్ CAG ఆడిట్లు ఆర్థిక అక్రమాలను వెల్లడించడం, శాసనసభ్యులు నిర్వహించే కార్యాలయాలు సహా ప్రజా కార్యాలయాలలో స్పష్టమైన బాధ్యతను అవసరం ఉన్నట్లు సూచిస్తుంది.

ముందుకు మార్గం
•

శాసన స్పష్టత మరియు న్యాయ మార్గదర్శకాలు

పరిమిత మినహాయింపులు మరియు పారదర్శక ప్రమాణాలతో లాభాల పథకాన్ని నిర్వచించే ఖచ్చితమైన చట్టాలు, సుప్రీం కోర్టు మార్గదర్శకాలతో పాటు, దుర్వినియోగాన్ని నిరోధించడానికి మరియు బాధ్యతను నిర్ధారించడానికి అవసరం.

•

పర్యవేక్షణ యంత్రాంగాలను బలోపేతం చేయడం

రాజ్యాంగ ఆత్మను నిలబెట్టడానికి లాభాల పథకం నియామకాలను పర్యవేక్షించడానికి మెరుగైన పార్లమెంటరీ కమిటీలు మరియు స్వతంత్ర పర్యవేక్షకులు ఉండాలి.

నిర్ణయం
కఠినమైన బాధ్యతతో మినహాయింపులను సమతుల్యం చేయడం, శాసన సమగ్రత మరియు సమర్థవంతమైన పరిపాలన కోసం కీలకం, లాభాల పథకాలు ప్రజాస్వామ్య తనిఖీలు మరియు సమతుల్యతలను రాజీపడకుండా చూడడం.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Exemptions to Office of Profit: Two Sides. Exemptions to Office of Profit: Two Sides. Comparison of Exemptions help and Exemptions hurt
Diagram: Exemptions to Office of Profit: Two Sides

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

పార్లమెంట్ మరియు రాష్ట్ర శాసనసభలు13 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
2
2012
1
2016
1
2017
1
2020
2
2023
2
2025
2

All 13 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2017 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·