2017 · పేపర్ IV · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటి నుండి భారతదేశ జాతీయ ఆదాయానికి రంగాల వారీగా ఆదాయం యొక్క స్వభావాన్ని చర్చించండి. భారతదేశ జాతీయ ఆదాయానికి రంగాల వారీగా చేసిన మార్పులు కుజ్నెట్స్-క్లార్క్ పరికల్పనను అనుసరించాయో లేదో కూడా పరిశీలించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

జాతీయ ఆదాయంలో వ్యవసాయ వాటా స్వాతంత్ర్యం నాటి దాదాపు సగం నుంచి 2023-24 నాటికి సుమారు 15.2% కు తగ్గగా, పరిశ్రమ దాదాపు నాలుగో వంతు వద్ద స్తబ్దుగా ఉండిపోయింది, సేవా రంగం సగాన్ని దాటింది. ఇది Kuznets-Clark hypothesis కు పాక్షికంగానే సరిపోతుంది: బలమైన పారిశ్రామికీకరణ లేకుండానే భారత్ సేవా రంగానికి మారింది, దీనిని premature tertiarisation అంటారు.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం పొందినప్పటి నుండి రంగాల వారీగా ఆదాయంలో మార్పులు, అభివృద్ధి నమూనాలను అర్థం చేసుకోవడానికి మరియు వ్యవసాయం నుండి పరిశ్రమ, సేవల వైపు క్రమానుగత రంగ మార్పును సూచించే కుజ్నెట్స్-క్లార్క్ సిద్ధాంతాన్ని పరీక్షించడానికి కీలకమైనవి1.
స్వాతంత్ర్యం నుండి జాతీయ ఆదాయానికి రంగాల కృషి
•

వ్యవసాయం యొక్క ప్రారంభ ఆధిపత్యం

స్వాతంత్ర్యం పొందినప్పుడు వ్యవసాయం జాతీయ ఆదాయంలో సుమారు 50% కృషి చేసింది, ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్3 గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ప్రతిఫలిస్తుంది, ఇది ప్రధానంగా వ్యవసాయ ఆధారిత నిర్మాణాన్ని సూచిస్తుంది.

•

పరిశ్రమ రంగం యొక్క స్వల్ప వాటా

పరిశ్రమ సుమారు ఆరు వంతుల ఆదాయాన్ని కలిగి ఉంది, లైసెన్స్-రాజ్ కారణంగా పరిమితం చేయబడింది; విశాఖపట్నం పోర్ట్ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని పరిశ్రమ కారిడార్లు ప్రాంతీయ పరిశ్రమ వృద్ధికి మద్దతు ఇచ్చాయి.

కాలక్రమేణ మార్పులు
•

వ్యవసాయం వాటా తగ్గుదల

వ్యవసాయం వాటా 1950ల ప్రారంభంలో 50% పైగా నుండి 2023-24లో 15.2%4కి పడిపోయింది, కానీ ఉపాధి 46.1% వద్ద ఉన్నది, ఇది తక్కువ ఉత్పాదకతను సూచిస్తుంది, ఇది రాయలసీమలో కూడా కనిపిస్తుంది.

•

పరిశ్రమ వృద్ధిలో స్థిరత్వం

పరిశ్రమ వాటా 15-16% వద్ద స్థిరంగా ఉంది, "అకాల పరిశ్రమీకరణ"ను చూపిస్తుంది, అయినప్పటికీ జాతీయ రాజధాని వస్త్రాల విధానంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని వస్త్రాల రంగం వృద్ధి చెందింది.

•

సేవల వేగవంతమైన విస్తరణ

సేవలు ఇప్పుడు స్థూల విలువ జోడింపులో5 సగానికి పైగా కృషి చేస్తున్నాయి, స్వేచ్ఛీకరణ మరియు UPI మరియు DBT వంటి డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల ద్వారా ప్రోత్సహించబడ్డాయి; ఆంధ్రప్రదేశ్ సేవల రంగం జాతీయ సగటులను మించిపోతుంది.

కుజ్నెట్స్-క్లార్క్ సిద్ధాంతం పై మూల్యాంకనం
•

పాక్షిక అనుగుణత మరియు అకాల సేవలీకరణ

భారతదేశం వ్యవసాయం తగ్గుదల మరియు సేవల వృద్ధిని చూపిస్తుంది కానీ పరిశ్రమ విస్తరణ బలహీనంగా ఉంది, కుజ్నెట్స్-క్లార్క్ యొక్క క్రమానుగత నమూనా నుండి భిన్నంగా ఉంది.

•

సుస్థిరత ఆందోళనలు

అధిక వ్యవసాయ ఉపాధి మరియు ఉద్యోగ రహిత వృద్ధి సమగ్ర మరియు సుస్థిర అభివృద్ధి గురించి ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతుంది.

నిర్ణయం
భారతదేశం రంగాల మార్పులు కుజ్నెట్స్-క్లార్క్ సిద్ధాంతంతో కొంతమేరకు సరిపోతాయి కానీ సమతుల్య వృద్ధికి విధాన దృష్టి అవసరమైన నిర్మాణాత్మక సవాళ్లను వెల్లడిస్తాయి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Kuznets-Clark path vs India's path. Kuznets-Clark path vs India's path. Comparison of Kuznets-Clark and India
Diagram: Kuznets-Clark path vs India's path

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రధాన సవాళ్లు26 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
5
2011
3
2012
3
2016
4
2017
4
2020
2
2023
3
2025
2

All 26 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2017 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·