2017 · పేపర్ IV · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

2016 నవంబర్ 8న కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించిన పెద్ద నోట్ల రద్దు (Demonetization) విధానం యొక్క లక్ష్యాలు ఏమిటి? సమాజంలోని వివిధ రంగాలు మరియు వివిధ వర్గాల ప్రజలపై దాని ప్రభావాన్ని చర్చించండి. సమీప భవిష్యత్తులో నగదు రహిత ఆర్థిక వ్యవస్థకు (Cashless Economy) దాని పరిధిని విశ్లేషించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

8 November 2016 న ₹500, ₹1000 నోట్ల రద్దు నల్లధనం, నకిలీ కరెన్సీ, ఉగ్రవాద నిధులను అరికట్టడం లక్ష్యంగా సాగింది. ఇది అసంఘటిత కార్మికులు, రైతులు, పేదలను స్వల్పకాలం ఇబ్బంది పెట్టినా బ్యాంకు డిపాజిట్లను, UPI, BHIM చెల్లింపులను పెంచింది, డిజిటల్ అక్షరాస్యతతో తక్కువ నగదు ఆర్థిక వ్యవస్థ సాధ్యమేనని చూపింది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
2016లో నోట్ల రద్దు విధానం నల్లధనం, నకిలీ కరెన్సీ, ఉగ్రవాద నిధులపై పోరాడటానికి ₹5001 మరియు ₹1000 నోట్లను చెల్లుబాటు కాకుండా చేసింది, అలాగే భారతదేశం యొక్క నగదు రహిత ఆర్థిక వ్యవస్థకు మార్పును వేగవంతం చేసింది. ఈ ధైర్యవంతమైన చర్య చలామణీలో ఉన్న 86% నగదును లక్ష్యంగా చేసుకుని, ప్రధానంగా నగదు ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఉన్న భారతదేశాన్ని మార్పు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
లక్ష్యాలు మరియు ప్రభావం
•

నల్లధనం మరియు నకిలీ కరెన్సీని తొలగించడం

పెద్ద నోట్లను చెల్లుబాటు కాకుండా చేయడం ద్వారా, ప్రభుత్వం2 లెక్కలో లేని సంపదను వెల్లడించడానికి మరియు ఉగ్రవాదానికి నిధులు సమకూర్చే నకిలీ కరెన్సీ నెట్‌వర్క్‌లను భంగం చేయడానికి లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇది పన్ను అనుసరణను పెంచడం మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థను పద్ధతిలోకి తీసుకురావడం కూడా లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

•

సామాజిక వర్గాలు మరియు చేర్చడం

పట్టణ ధనికులు డిజిటల్ చెల్లింపులకు త్వరగా అనుకూలించగా, పేద మరియు గ్రామీణ జనాభా కష్టాలను ఎదుర్కొన్నారు; ప్రధాన మంత్రి జన ధన్ యోజన (PMJDY) మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్3 లో డిజిటల్ పాలన వంటి పథకాలు డిజిటల్ అంతరాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడ్డాయి. ఈ విధానం డిజిటల్ అక్షరాస్యత లోపాన్ని కూడా హైలైట్ చేసింది, ఆర్థిక చేర్చును ప్రోత్సహించడానికి ప్రయత్నాలను ప్రేరేపించింది.

నగదు రహిత ఆర్థిక వ్యవస్థకు పరిధి
•

డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు మరియు ప్రవర్తనా మార్పు

నోట్ల రద్దు తర్వాత, భీమ్, యుపిఐ మరియు ఆధార్ ఆధారిత చెల్లింపుల వంటి వేదికలు వేగంగా పెరిగాయి; పెరిగిన బ్యాంకు ఖాతాలు మరియు పన్ను అనుసరణ పద్ధతీకరణను సూచిస్తున్నాయి; అయితే, డిజిటల్ అక్షరాస్యత మరియు మౌలిక సదుపాయాల లోపాలు కొనసాగుతున్నాయి. డిజిటల్ చెల్లింపుల కోసం ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహం లావాదేవీ పరిమాణాలలో గణనీయమైన పెరుగుదలకు దారితీసింది, ఇది క్రమంగా సాంస్కృతిక మార్పును సూచిస్తుంది.

•

ముందుకు దారి

గ్రామీణ ప్రాంతాలలో, ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి ప్రాంతాలలో డిజిటల్ అక్షరాస్యత మరియు మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడం, నగదు రహిత ఆర్థిక వ్యవస్థ వైపు వేగాన్ని నిలుపుకోవడానికి కీలకం. డిజిటల్ చెల్లింపు భద్రతను బలోపేతం చేయడం మరియు ఇంటర్నెట్ ప్రాప్తిని విస్తరించడం పరిష్కరించాల్సిన ముఖ్యమైన సవాళ్లుగా మిగిలి ఉన్నాయి.

ముగింపు
నోట్ల రద్దు పద్ధతీకరణ మరియు డిజిటల్ చెల్లింపుల వైపు గణనీయమైన ప్రోత్సాహాన్ని సూచించింది, తక్షణ ప్రభావాలు మిశ్రమంగా ఉన్నప్పటికీ నగదు రహిత భవిష్యత్తుకు బలమైన సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది. ఇది పారదర్శక ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు భారతదేశ ఆర్థిక మార్పు కోసం అవసరమైన ప్రవర్తనా మార్పుకు పునాది వేసింది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Impact of demonetisation. Impact of demonetisation. Diagram (tree): Impact of demonetisation; Sectors; Informal: jobs, incomes lost; Farming: cash inputs slowed; Banks: deposits rose; People; Affluent, urban adapted quickly
Diagram: Impact of demonetisation

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రధాన సవాళ్లు26 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
5
2011
3
2012
3
2016
4
2017
4
2020
2
2023
3
2025
2

All 26 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2017 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·