2020 · పేపర్ II · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

1950లలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పాటుకు దారితీసిన పరిస్థితులను విమర్శనాత్మకంగా వివరించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

Madras, Hyderabad మధ్య Telugu ప్రజల విభజన, భాషా ప్రావిన్సులపై Congress 1946 లో ఇచ్చి నిలబెట్టుకోని హామీ, Madras లో Telugu-Tamil ఘర్షణల నుంచి Andhra Pradesh ఏర్పడింది. 1952 లో Potti Sriramulu 58 రోజుల దీక్ష 1953 లో Andhra State ను సాధించగా, States Reorganisation Act 1 November 1956 న Andhra Pradesh ను సృష్టించింది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
1950లలో ఆంధ్రప్రదేశ్321 ఏర్పాటు, భారతదేశ స్వాతంత్ర్యానంతర సమాఖ్య పునర్వ్యవస్థీకరణలో తెలుగు భాషా గుర్తింపును ప్రతిబింబించింది.
చారిత్రక మరియు రాజకీయ పరిస్థితులు
•

ఉపనివేశ విభజన

తెలుగు మాట్లాడే ప్రజలు మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ మరియు హైదరాబాద్ రాష్ట్రం కింద విభజించబడి, గుర్తింపును తగ్గించి, ఏకీకృత తెలుగు ప్రావిన్స్ కోసం డిమాండ్లను ప్రేరేపించాయి.

•

1947 తర్వాత రాజకీయ అసంతృప్తి

భాషా రాష్ట్రాల కోసం 1946 మేనిఫెస్టో వాగ్దానాన్ని అమలు చేయడంలో కాంగ్రెస్ వైఫల్యం, ప్రాంతీయ అసంతృప్తిని పెంచింది, ముఖ్యంగా తీర ఆంధ్ర మరియు రాయలసీమలో.

ప్రధాన సంఘటనలు మరియు ఉద్యమాలు
•

పొట్టి శ్రీరాములు బలిదానం

1952లో పొట్టి శ్రీరాములు 58 రోజుల నిరాహార దీక్ష ప్రధాన ప్రేరక శక్తిగా మారి, విస్తృత నిరసనలను ప్రేరేపించి, 1953లో ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటు ప్రకటించడానికి నెహ్రూను బలవంతం చేసింది.

•

ఎన్నికల మద్దతు మరియు ప్రభుత్వ చర్య

1951 ఎన్నికలు ఆంధ్ర రాష్ట్ర హోదాకు బలమైన మద్దతును చూపించాయి; వాంచూ కమిటీ పరిపాలనా సమస్యలను పరిశీలించి, 1953 అక్టోబర్ 1న ఆంధ్ర రాష్ట్ర సృష్టికి దారితీసింది.

•

జెంటిల్మెన్ అగ్రిమెంట్ మరియు తెలంగాణ విలీనం

జెంటిల్మెన్ అగ్రిమెంట్ ఆధారంగా 1956లో ఆంధ్ర రాష్ట్రం మరియు తెలంగాణ విలీనం, తెలంగాణను రక్షించడానికి లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నప్పటికీ, భవిష్యత్ ప్రాంతీయ విభేదాలకు విత్తనాలను నాటింది.

భాషా పునర్వ్యవస్థీకరణ ప్రభావం
•

SRC సిఫార్సులు మరియు చట్టం

రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ భాషా ఏకత్వం మరియు నది పరివాహక ప్రాంత నిర్వహణ కోసం కేసును చూశారు కానీ 1961 వరకు తెలంగాణను వేరుగా ఉంచాలని సిఫార్సు చేశారు; రాజకీయ ఒత్తిడి విజయం సాధించి, రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956, నవంబర్ 1, 1956న ఆంధ్రప్రదేశ్ సృష్టిని అధికారికంగా చేసింది.

•

పరిపాలనా సవాళ్లు

భాషా పునర్వ్యవస్థీకరణ పరిపాలనను ఏకీకృతం చేసింది కానీ ప్రాంతీయ అసమానతలను, ముఖ్యంగా తెలంగాణ మరియు తీర ఆంధ్ర మధ్య, బహిర్గతం చేసింది, దీర్ఘకాలిక ఉద్రిక్తతలను కలిగించింది.

ముగింపు
భాషా రేఖల కింద ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పాటు, సాంస్కృతిక గుర్తింపును జాతీయ ఏకీకరణతో సమతుల్యం చేసే రాజ్యాంగ మాదిరిని సృష్టించింది, సవాళ్లను ఎదుర్కొన్నప్పటికీ.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Road to Andhra Pradesh. Road to Andhra Pradesh. Diagram (timeline): Road to Andhra Pradesh; 1946; Congress promises linguistic provinces; 1951; Pro-statehood parties win; 1952; Sriramulu's 58-day fast; 1953; Andhra State, October 1; 1956; Andhra Pradesh, November 1
Diagram: Road to Andhra Pradesh

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

ఆంధ్ర - జాతీయవాద ఉద్యమం మరియు రాష్ట్ర ఏర్పాటు22 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
3
2011
3
2012
3
2016
5
2017
2
2020
2
2023
2
2025
2

All 22 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2020 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·