2020 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

73వ మరియు 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ప్రకారం గ్రామీణ మరియు పట్టణ స్థానిక స్వపరిపాలన యొక్క ముఖ్య లక్షణాలను వివరించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

73rd Amendment క్రమబద్ధ ఎన్నికలు, రిజర్వేషన్, Eleventh Schedule లోని 29 అంశాలు, State Finance Commissions తో మూడంచెల Panchayati Raj వ్యవస్థను సృష్టించగా, 74th Amendment Twelfth Schedule లోని 18 విధులతో Nagar Panchayats, Municipal Councils, Corporations ను ఏర్పాటు చేసింది. రెండూ మహిళలకు కనీసం మూడింట ఒక వంతు సీట్లను రిజర్వ్ చేస్తాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
1992లో 73వ మరియు 74వ రాజ్యాంగ సవరణలు1 గ్రామీణ మరియు పట్టణ స్థానిక పాలనను సంస్థాగతం చేసి, అధికార వికేంద్రీకరణ మరియు సమగ్ర అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించడానికి లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. ఈ సవరణలు స్థానిక స్వయంపాలనను రాజ్యాంగపరంగా ఆదేశించి, పునాది స్థాయిలో ప్రజాస్వామ్య పాల్గొనడాన్ని పెంపొందించాయి.
గ్రామీణ స్థానిక పాలన యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు
•

రిజర్వేషన్ మరియు అధికారాల వికేంద్రీకరణ

ఇది మహిళలకు మూడవ వంతు సీట్లను మరియు జనాభా నిష్పత్తిలో ఎస్సీ/ఎస్టీలకు సీట్లను రిజర్వ్ చేస్తుంది, మరియు వ్యవసాయం, గ్రామీణ అభివృద్ధి, ఆరోగ్యం, మరియు పారిశుద్ధ్యం వంటి 29 అంశాలను పంచాయతీలకు వికేంద్రీకరిస్తుంది. రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘాలు2 ఆర్థిక వనరుల పంపిణీని సిఫార్సు చేస్తాయి, మరియు జిల్లా ప్రణాళికా కమిటీలు సమగ్ర అభివృద్ధి కోసం స్థానిక ప్రణాళికలను సమీకరిస్తాయి.

పట్టణ స్థానిక పాలన యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు
•

పట్టణ సంస్థల వర్గీకరణ మరియు విధులు

74వ సవరణ పట్టణ స్థానిక సంస్థలను నగర పంచాయతీలు, మునిసిపల్ కౌన్సిల్స్, మరియు కార్పొరేషన్లుగా వర్గీకరిస్తుంది, మరియు పన్నెండవ షెడ్యూల్‌లో పట్టణ ప్రణాళిక, భూవినియోగ నియంత్రణ, నీటి సరఫరా, మరియు పారిశుద్ధ్యం వంటి విధులను జాబితా చేస్తుంది. ఇది పట్టణ పరిమాణం మరియు సంక్లిష్టతకు అనుగుణంగా పాలనను అనుమతిస్తుంది.

సవాళ్లు మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉదాహరణ
•

అమలు లోపాలు

పట్టణ స్థానిక సంస్థలు తగిన ఆర్థిక వికేంద్రీకరణ మరియు పరిమిత స్వాయత్తతను ఎదుర్కొంటున్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ CAG 2025 ఆడిట్ పట్టణ ఘన వ్యర్థాల నిర్వహణలో4 123 ULBలలో లోపాలను వెల్లడించింది, చట్టపరమైన నిబంధనలున్నప్పటికీ రాజ్యాంగ ఆదేశాలను నెరవేర్చడంలో సవాళ్లను హైలైట్ చేస్తోంది.

ముందుకు దారి
•

ఆర్థిక స్వాయత్తత మరియు సామర్థ్య నిర్మాణం

రాష్ట్రాలు స్థానిక సంస్థల ఆర్థిక వనరులను పెంపొందించడానికి రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘం సిఫార్సులను పూర్తిగా అమలు చేయాలి. ఎన్నికైన ప్రతినిధులు మరియు అధికారుల కోసం నిరంతర శిక్షణను సంస్థాగతం చేయడం పాలన నాణ్యత మరియు సేవా పంపిణీని మెరుగుపరచడానికి అవసరం.

ముగింపు
సవరణలు వికేంద్రీకృత పాలనకు బలమైన రూపకల్పనను అందిస్తున్నాయి కానీ సమర్థవంతమైన స్థానిక స్వయంపాలన మరియు సమగ్ర అభివృద్ధిని సాధించడానికి మెరుగైన ఆర్థిక మరియు సంస్థాగత మద్దతు అవసరం.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Rural and urban local bodies. Rural and urban local bodies. Comparison of Rural (73rd) and Urban (74th)
Diagram: Rural and urban local bodies

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

స్థానిక పాలన (73వ/74వ) మరియు రాజ్యాంగ సంస్థలు13 questions

Asked in 6 of 8 sittings since 2008

2008
3
2011
–
2012
1
2016
–
2017
3
2020
2
2023
2
2025
2

All 13 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2020 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·