2020 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

కింది పారామితుల ఆధారంగా లోక్‌సభ మరియు రాజ్యసభ అధికారాల మధ్య తేడాలను గుర్తించండి: విధులు మరియు ఎన్నికలపై నియంత్రణ. లోక్‌సభ మాత్రమే వినియోగించే అధికారాలను కారణాలతో సహా వివరించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

ప్రత్యక్షంగా ఎన్నికైన Lok Sabha ఆర్థిక వ్యవహారాలు, కార్యనిర్వాహక నియంత్రణలో ఆధిపత్యం వహిస్తుంది, పరోక్షంగా ఎన్నికైన Rajya Sabha కు Articles 249 మరియు 312 కింద సమాఖ్య అధికారాలు ఉన్నాయి. Money Bills ప్రవేశపెట్టడం, demands for grants పై ఓటింగ్, National Emergency ని తిరస్కరించడం, అవిశ్వాసంతో ప్రభుత్వాన్ని తొలగించడం Lok Sabha కు మాత్రమే సాధ్యం.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
లోక్ సభ మరియు రాజ్య సభ చట్టసభ్య పాత్రలను పంచుకుంటాయి కానీ విధులు మరియు ఎన్నికల నియంత్రణలో తేడాలు చూపిస్తాయి, ప్రజాస్వామ్య సార్వభౌమత్వం మరియు సమాఖ్యత మధ్య సమతుల్యతను ప్రతిబింబిస్తాయి. ఈ తేడాలు భారత పార్లమెంటరీ వ్యవస్థలో ప్రజాస్వామ్య న్యాయసమ్మతత మరియు సమాఖ్య ప్రతినిధిత్వాన్ని నిర్ధారిస్తాయి.
విధులలో తేడాలు
•

చట్టసభ్య అధికారము

లోక్ సభ ప్రత్యేకంగా మనీ బిల్లులను ప్రవేశపెడుతుంది (ఆర్టికల్ 109), ఇది ఆర్థిక పరిపాలనలో దాని ప్రాధాన్యతను సూచిస్తుంది; రాజ్య సభ సవరణలను మాత్రమే సూచించగలదు, వాటిని లోక్ సభ అంగీకరించవచ్చు లేదా తిరస్కరించవచ్చు. ఇది ఆర్థిక చట్టసభ్యతలో లోక్ సభ యొక్క ఆధిపత్య పాత్రను హైలైట్ చేస్తుంది.

•

కార్యనిర్వాహక బాధ్యత

మంత్రివర్గం కేవలం లోక్ సభకు మాత్రమే బాధ్యత వహిస్తుంది, ఇది అవిశ్వాస తీర్మానాల ద్వారా దానిని తొలగించగలదు (ఆర్టికల్ 75(3)); రాజ్య సభ చర్చలు, ప్రశ్నలు మరియు తీర్మానాల ద్వారా పరోక్ష నియంత్రణను వినియోగిస్తుంది కానీ ప్రభుత్వాన్ని తొలగించలేను.

ఎన్నికలపై నియంత్రణలో తేడాలు
•

ఎన్నికల అధికారము

లోక్ సభ సభ్యులు ప్రజలచే నేరుగా ఎన్నిక చేయబడతారు; రాజ్య సభ సభ్యులు రాష్ట్ర శాసనసభలచే ఎన్నిక చేయబడతారు, ఇది సమాఖ్య ప్రయోజనాలను మరియు పరోక్ష ప్రతినిధిత్వాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.

•

రాజ్య సభ కూర్పుపై పరోక్ష ప్రభావం

ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్ర అసెంబ్లీలలో రాజకీయ పార్టీ బలం, రాజ్య సభ సభ్యత్వాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది, సమాఖ్య సమతుల్యత మరియు జాతీయ స్థాయిలో పార్టీ ప్రతినిధిత్వాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.

లోక్ సభ ప్రత్యేక అధికారాలు
•

మనీ బిల్లులు మరియు ఆర్థిక నియంత్రణ

కేవలం లోక్ సభ మాత్రమే మనీ బిల్లులను ప్రవేశపెట్టగలదు, పన్నులు మరియు వ్యయాలు నేరుగా ప్రజలచే ఎన్నిక చేయబడిన ప్రతినిధుల ఆమోదం పొందినట్లు నిర్ధారిస్తుంది (ఆర్టికల్ 109). ఈ అధికారం ప్రజా నిధులు నేరుగా ప్రజలచే ఎన్నిక చేయబడిన ప్రతినిధులచే నియంత్రించబడాలి అనే సూత్రాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.

ముగింపు
లోక్ సభ యొక్క ఆర్థిక, కార్యనిర్వాహక నియంత్రణ మరియు అత్యవసర పర్యవేక్షణలో ప్రత్యేక అధికారాలు దాని నేరుగా ఎన్నికల అధికారాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి, ప్రజాస్వామ్య పరిపాలనను నిర్ధారించడంతోపాటు రాజ్య సభ యొక్క అనుబంధ పాత్ర ద్వారా సమాఖ్య ప్రయోజనాలను సమతుల్యం చేస్తాయి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Functions of Lok Sabha vs Rajya Sabha. Functions of Lok Sabha vs Rajya Sabha. Comparison of Lok Sabha and Rajya Sabha
Diagram: Functions of Lok Sabha vs Rajya Sabha

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

పార్లమెంట్ మరియు రాష్ట్ర శాసనసభలు13 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
2
2012
1
2016
1
2017
1
2020
2
2023
2
2025
2

All 13 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2020 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·