2020 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

లోక్‌పాల్ మరియు లోకాయుక్త చట్టాన్ని వివరించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

Lokpal and Lokayukta Act, 2013 ప్రధానమంత్రి, మంత్రులు, MPs పై అధికార పరిధి గల Lokpal (గరిష్ఠంగా ఎనిమిది మంది సభ్యులు, కనీసం సగం న్యాయ సభ్యులు) ను ఏర్పాటు చేసి, రాష్ట్రాల్లో Lokayuktas ఉండాలని నిర్దేశించింది. మొదటి Lokpal 2019లో నియమితమైంది, దానికి suo motu అధికారాలు లేక దర్యాప్తు కోసం CBI, CVC పై ఆధారపడుతుంది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
లోకపాల్ మరియు లోకాయుక్త చట్టం, 2013, పారదర్శకత కోసం ప్రజల డిమాండ్‌కు ప్రతిస్పందనగా కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర స్థాయిలలో స్వతంత్ర ఒంబుడ్స్‌మన్ సంస్థలను సృష్టించడం ద్వారా అవినీతిని ఎదుర్కొనే ఒక ప్రాముఖ్యమైన చట్టం.
సంస్థాపన రూపకల్పన మరియు నిర్మాణం
•

చట్టబద్ధ స్థాపన

ఈ చట్టం జాతీయ స్థాయిలో లోకపాల్ మరియు రాష్ట్రాలలో లోకాయుక్తలను ఏర్పాటు చేయాలని ఆదేశిస్తుంది, ఆంధ్రప్రదేశ్1 వంటి రాష్ట్రాలు తమ స్వంత చట్టాలను ఒక సంవత్సరంలో అమలు చేయాలని, సందర్భానుసారంగా అనుకూలత కోసం అవసరం.

•

నిర్మాణం మరియు ప్రతినిధిత్వం

లోకపాల్‌కు ఒక చైర్మన్ మరియు ఎనిమిది మంది సభ్యులు ఉంటారు, కనీసం 50% న్యాయ సభ్యులు మరియు సగం SC/ST/OBC, మైనారిటీలు లేదా మహిళల నుండి ఉండాలి, ఇది వైవిధ్యం మరియు నైపుణ్యాన్ని నిర్ధారిస్తుంది.

•

అధికార పరిధి

ప్రధాన మంత్రి (జాతీయ భద్రత, విదేశీ వ్యవహారాలు, అణు శక్తి, ప్రజా శాంతి తప్ప), కేంద్ర మంత్రులు, ఎంపీలు, కేంద్ర అధికారులు మరియు ప్రభుత్వ నిధులతో నడిచే ఎన్జీఓలను కవర్ చేస్తుంది.

అమలు సవాళ్లు
•

ఆపరేషనలైజేషన్‌లో ఆలస్యం

మొదటి లోకపాల్ 2019లో నియమించబడింది; ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలు లోకాయుక్త నియామకంలో ఆలస్యం లేదా ఖాళీలను ఎదుర్కొంటున్నాయి, అమలును బలహీనపరుస్తున్నాయి.

•

పరిమిత ఫిర్యాదు విధానాలు

అనామక ఫిర్యాదులను అనుమతించదు మరియు తప్పుడు ఫిర్యాదులను శిక్షిస్తుంది, విజిల్‌బ్లోయర్లను నిరుత్సాహపరుస్తుంది.

•

అధికార పరిమితులు

న్యాయవ్యవస్థ మినహాయింపు; ప్రధాన మంత్రిపై పరిమిత విచారణ అధికారాలు; రాష్ట్ర లోకాయుక్తలు విస్తృతంగా మారుతూ ఉంటాయి, ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలలో అసంగత అమలుకు కారణమవుతుంది.

బలపరిచే చర్యలు
•

సంవిధానిక స్థితిని ఇవ్వండి

లోకపాల్‌ను స్వతంత్రత మరియు ప్రజల నమ్మకాన్ని పెంచడానికి రాజ్యాంగ సంస్థగా ఎత్తిపోండి.

•

స్వతంత్ర చర్యకు అధికారం ఇవ్వండి

లోకపాల్‌కు స్వతంత్రంగా దర్యాప్తులను ప్రారంభించడానికి అనుమతించండి.

•

ఏకరీతి లోకాయుక్త రూపకల్పన

ఆంధ్రప్రదేశ్ సహా రాష్ట్రాలు ఏకరీతి అధికారాలు మరియు పరిధిని స్వీకరించడానికి ప్రోత్సహించండి.

•

ఫిర్యాదు యంత్రాంగాన్ని సరళీకృతం చేయండి

అనామక నివేదికలను అనుమతించండి మరియు విజిల్‌బ్లోయర్ పాల్గొనడాన్ని పెంచడానికి విధాన పరమైన అడ్డంకులను తగ్గించండి.

నిర్ణయం
ఈ చట్టం పారదర్శకత మరియు బాధ్యత వహించేలా చేయడానికి కీలకం; ఆంధ్రప్రదేశ్లో ప్రత్యేకించి పూర్తి అధికారాన్ని మరియు ఏకరీతి అమలును కల్పించడం ప్రజల నమ్మకాన్ని పునరుద్ధరించగలదు మరియు అవినీతిని నిరోధించగలదు.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Lokpal: gaps and reforms. Lokpal: gaps and reforms. Comparison of Gap and Reform
Diagram: Lokpal: gaps and reforms

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

ప్రజా సేవా నీతి, నియమావళి, అవినీతి మరియు లోక్‌పాల్8 questions

Asked in 3 of 8 sittings since 2008

2008
–
2011
–
2012
–
2016
–
2017
–
2020
2
2023
3
2025
3

All 8 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2020 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·