లోక్పాల్ మరియు లోకాయుక్త చట్టాన్ని వివరించండి.
Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error
క్లుప్తంగా
Lokpal and Lokayukta Act, 2013 ప్రధానమంత్రి, మంత్రులు, MPs పై అధికార పరిధి గల Lokpal (గరిష్ఠంగా ఎనిమిది మంది సభ్యులు, కనీసం సగం న్యాయ సభ్యులు) ను ఏర్పాటు చేసి, రాష్ట్రాల్లో Lokayuktas ఉండాలని నిర్దేశించింది. మొదటి Lokpal 2019లో నియమితమైంది, దానికి suo motu అధికారాలు లేక దర్యాప్తు కోసం CBI, CVC పై ఆధారపడుతుంది.
Model answer
Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026
చట్టబద్ధ స్థాపన
ఈ చట్టం జాతీయ స్థాయిలో లోకపాల్ మరియు రాష్ట్రాలలో లోకాయుక్తలను ఏర్పాటు చేయాలని ఆదేశిస్తుంది, ఆంధ్రప్రదేశ్1 వంటి రాష్ట్రాలు తమ స్వంత చట్టాలను ఒక సంవత్సరంలో అమలు చేయాలని, సందర్భానుసారంగా అనుకూలత కోసం అవసరం.
నిర్మాణం మరియు ప్రతినిధిత్వం
లోకపాల్కు ఒక చైర్మన్ మరియు ఎనిమిది మంది సభ్యులు ఉంటారు, కనీసం 50% న్యాయ సభ్యులు మరియు సగం SC/ST/OBC, మైనారిటీలు లేదా మహిళల నుండి ఉండాలి, ఇది వైవిధ్యం మరియు నైపుణ్యాన్ని నిర్ధారిస్తుంది.
అధికార పరిధి
ప్రధాన మంత్రి (జాతీయ భద్రత, విదేశీ వ్యవహారాలు, అణు శక్తి, ప్రజా శాంతి తప్ప), కేంద్ర మంత్రులు, ఎంపీలు, కేంద్ర అధికారులు మరియు ప్రభుత్వ నిధులతో నడిచే ఎన్జీఓలను కవర్ చేస్తుంది.
ఆపరేషనలైజేషన్లో ఆలస్యం
మొదటి లోకపాల్ 2019లో నియమించబడింది; ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలు లోకాయుక్త నియామకంలో ఆలస్యం లేదా ఖాళీలను ఎదుర్కొంటున్నాయి, అమలును బలహీనపరుస్తున్నాయి.
పరిమిత ఫిర్యాదు విధానాలు
అనామక ఫిర్యాదులను అనుమతించదు మరియు తప్పుడు ఫిర్యాదులను శిక్షిస్తుంది, విజిల్బ్లోయర్లను నిరుత్సాహపరుస్తుంది.
అధికార పరిమితులు
న్యాయవ్యవస్థ మినహాయింపు; ప్రధాన మంత్రిపై పరిమిత విచారణ అధికారాలు; రాష్ట్ర లోకాయుక్తలు విస్తృతంగా మారుతూ ఉంటాయి, ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలలో అసంగత అమలుకు కారణమవుతుంది.
సంవిధానిక స్థితిని ఇవ్వండి
లోకపాల్ను స్వతంత్రత మరియు ప్రజల నమ్మకాన్ని పెంచడానికి రాజ్యాంగ సంస్థగా ఎత్తిపోండి.
స్వతంత్ర చర్యకు అధికారం ఇవ్వండి
లోకపాల్కు స్వతంత్రంగా దర్యాప్తులను ప్రారంభించడానికి అనుమతించండి.
ఏకరీతి లోకాయుక్త రూపకల్పన
ఆంధ్రప్రదేశ్ సహా రాష్ట్రాలు ఏకరీతి అధికారాలు మరియు పరిధిని స్వీకరించడానికి ప్రోత్సహించండి.
ఫిర్యాదు యంత్రాంగాన్ని సరళీకృతం చేయండి
అనామక నివేదికలను అనుమతించండి మరియు విజిల్బ్లోయర్ పాల్గొనడాన్ని పెంచడానికి విధాన పరమైన అడ్డంకులను తగ్గించండి.
This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి
1జవాబు పత్రం
ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.
2చేతితో రాయండి
సమయం పెట్టుకుని.
3మూల్యాంకనం పొందండి
మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.
పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం
ప్రజా సేవా నీతి, నియమావళి, అవినీతి మరియు లోక్పాల్8 questions
Asked in 3 of 8 sittings since 2008
- 2025ప్రజా పరిపాలనలో నైతిక నియమావళిని (code of ethics) అమలు చేయడం ద్వారా ప్రయోజనాల సంఘర్షణలను (conflicts of interest) పరిష్కరించడంలో మరియు నైతిక నిర్ణయం తీసుకోవడాన్ని ప్రోత్సహించడంలో ఏ విధంగా సహాయపడుతుంది?
- 2025నాయకత్వంలో సమగ్రత (integrity), పారదర్శకత (transparency) మరియు జవాబుదారీతనం (accountability) యొక్క ప్రాముఖ్యతను చర్చించండి. ప్రజా నాయకులు తమ నిర్ణయం తీసుకునే ప్రక్రియలో ఈ విలువలన ఎలా ప్రదర్శించగలరు?
All 8 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.
అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2020 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.