2020 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

ఆరోగ్యం మరియు విద్యకు ప్రత్యేక సూచనతో సామాజిక రంగంలో ప్రధాన ప్రభుత్వ జోక్యాలను వివరించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

ఆరోగ్యం, విద్యా రంగాల్లో ప్రధాన ప్రభుత్వ జోక్యాలలో Article 21A కింద విద్యా హక్కు, National Education Policy 2020, National Health Policy 2017, Centrally Sponsored Schemes, eSanjeevani టెలిమెడిసిన్ వంటి డిజిటల్ సాధనాలు ఉన్నాయి. అయినా లోటుపాట్లు కొనసాగుతున్నాయి: 8% జాతీయ లక్ష్యానికి బదులు Andhra Pradesh తన బడ్జెట్‌లో కేవలం 3.11% మాత్రమే ఆరోగ్యానికి కేటాయిస్తోంది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
ఆరోగ్యం మరియు విద్య రంగాలలో ప్రభుత్వ జోక్యాలు మానవ అభివృద్ధి మరియు ఆర్థిక పురోగతికి కీలకమైనవి, ముఖ్యంగా మహమ్మారి తర్వాత కాలంలో అందుబాటులో, నాణ్యత మరియు సమానత్వంపై దృష్టి సారించాయి.
సంస్థాగత వ్యవస్థ మరియు సామర్థ్యం
•

సాంవిధానిక మరియు విధాన ఆదేశాలు

ఆర్టికల్ 21A ఉచిత విద్యను నిర్ధారిస్తుంది; ఆరోగ్యాన్ని ప్రోత్సహించే దిశానిర్దేశక సూత్రాలు; NEP 2020 మరియు NHP 2017 విధాన రూపకల్పనలను అందిస్తున్నాయి.

•

కేంద్ర-రాష్ట్ర పాత్రలు మరియు నిధులు

కేంద్రం 2025 వైద్య విద్యా సీట్ల విస్తరణ (68.5%1 యూనియన్ వాటా) వంటి పథకాలకు నిధులు అందిస్తుంది, ఆంధ్రప్రదేశ్2 వంటి రాష్ట్రాలు విద్య మరియు ఆరోగ్య3 శాఖల ద్వారా అమలు చేస్తాయి, UGC మరియు NMC మద్దతుతో.

•

మౌలిక సదుపాయాలు మరియు మానవ వనరుల లోటుపాట్లు

ఆడిట్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ లో 22% నిపుణుల ఖాళీలు మరియు తగినంత కమ్యూనిటీ ఆరోగ్య కేంద్రాలు4 లేవని వెల్లడించాయి, ఇది సేవా నాణ్యతను పరిమితం చేస్తుంది.

అమలు సవాళ్లు
•

అందుబాటు మరియు నాణ్యత వ్యత్యాసాలు

జాతీయ ద్వితీయ నమోదు5 52.2%; ఆంధ్రప్రదేశ్ 44% అంగన్వాడీ కేంద్రాలు మరుగుదొడ్లు లేకుండా మరియు అనేక నమోదు చేయని నిర్మాణ కార్మికులతో, డెలివరీ లోటుపాట్లను చూపిస్తుంది.

•

ఆరోగ్యం మరియు విద్య ఫలితాలు

జాతీయ స్థాయిలో ఫెర్టిలిటీ రేట్లు తగ్గడం మరియు పారిశుధ్యం మెరుగుపడటం, కానీ ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆరోగ్య వ్యయ6 (3.11% బడ్జెట్ vs. 8% లక్ష్యం) మరియు నేర్చుకునే ఫలితాలు వెనుకబడి ఉన్నాయి.

•

డిజిటల్ ఆవిష్కరణలు మరియు ఆర్థిక పరిమితులు

eSanjeevani టెలిమెడిసిన్ మరియు NDHM ఆరోగ్య IDలు అందుబాటును మెరుగుపరుస్తాయి; అయితే, గ్రామీణ డిజిటల్ అక్షరాస్యత మరియు ఆర్థిక ప్రాధాన్యత సమస్యలు కొనసాగుతున్నాయి.

ముందుకు దారి
•

మానిటరింగ్ మరియు సామర్థ్య నిర్మాణం

సామాజిక ఆడిట్లు మరియు JAM త్రిమూర్తి వినియోగాన్ని బలోపేతం చేయడం పారదర్శకతను మెరుగుపరుస్తుంది; ఆంధ్రప్రదేశ్ లో స్థానిక సంస్థలను శక్తివంతం చేయడం చివరి మైలు డెలివరీని మెరుగుపరుస్తుంది.

•

ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యాలు మరియు సమగ్ర దృక్పథాలు

బాధ్యతాయుతమైన ప్రైవేట్ రంగం పాల్గొనడం మరియు నివారణ ఆరోగ్యం, పోషణ మరియు విద్యా సంస్కరణలను సమగ్రపరచడం ఫలితాలను స్థిరంగా మెరుగుపరుస్తుంది.

నిష్కర్ష
ఆరోగ్యం మరియు విద్యలో ప్రభుత్వ ప్రయత్నాలు ఆవిష్కరణ, బాధ్యత మరియు సామర్థ్యంపై దృష్టి సారించి, రాజ్యాంగం కల్పించిన సమగ్ర వృద్ధి మరియు సామాజిక న్యాయాన్ని సాధించాలి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Interventions in Health and Education. Interventions in Health and Education. Comparison of Health and Education
Diagram: Interventions in Health and Education

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

అభివృద్ధి కోసం ప్రభుత్వ విధానాలు మరియు జోక్యాలు4 questions

Asked in 3 of 8 sittings since 2008

2008
–
2011
–
2012
–
2016
–
2017
–
2020
1
2023
1
2025
2

All 4 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2020 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·