అక్టోబర్ 2020లో, రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి CRISPR సాంకేతికతకు లభించింది. CRISPR ప్రకృతిలో ఎలా పనిచేస్తుంది మరియు పరిశోధన మరియు క్లినికల్ అనువర్తనాల కోసం దీనిని ఎలా స్వీకరించారో వివరించండి.
Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error
క్లుప్తంగా
ప్రకృతిలో CRISPR బ్యాక్టీరియా రోగనిరోధక జ్ఞాపకం, ఇందులో నిల్వ చేసిన వైరల్ DNA guide RNA ను ఉత్పత్తి చేసి, సరిపోలే వైరల్ DNA ను కత్తిరించేలా Cas9 ఎంజైమ్‌ను నడిపిస్తుంది. Doudna, Charpentier దీనిని ప్రోగ్రామ్ చేయగల editing సాధనంగా మార్చారు, ఇప్పుడు Casgevy (2023) వంటి gene therapy, రోగనిర్ధారణ, genome-edited వరిలో వినియోగిస్తున్నారు.
Model answer
Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026
బాక్టీరియల్ అనుకూల ఇమ్యూనిటీ
CRISPR వైరల్ DNA స్నిప్పెట్లను జన్యు జ్ఞాపకంగా నిల్వ చేస్తుంది; గైడ్ RNA Cas9 ను సరిపోలే వైరల్ DNA ను కత్తిరించడానికి దారి చూపుతుంది, వైరస్లను నిర్వీర్యం చేస్తుంది.
నోబెల్ గుర్తింపు
జెన్నిఫర్ డౌడ్నా మరియు ఎమ్మాన్యుయెల్ చార్పెంటియర్ 2012 లో CRISPR-Cas9 యొక్క యాంత్రికతను కనుగొన్నది, దీని జన్యు-ఎడిటింగ్ అనువర్తనం మరియు 2020 నోబెల్ బహుమతికి దారితీసింది.
జన్యు ఎడిటింగ్ ఖచ్చితత్వం
సింథటిక్ గైడ్ RNA లు మానవులు, జంతువులు మరియు మొక్కలలో లక్ష్య DNA ఎడిట్లను పూర్వపు పద్ధతుల కంటే వేగంగా మరియు చవకగా చేయగలవు.
వైద్య మరియు నిర్ధారణ పురోగతులు
CRISPR సికిల్ సెల్ అనీమియా మరియు క్యాన్సర్ వంటి జన్యు వ్యాధులను చికిత్స చేస్తుంది; టాటా మెమోరియల్ హాస్పిటల్ యొక్క రాపిడ్-CRISPR పరీక్ష ఆక్యూట్ ప్రోమైలోసిటిక్ లుకేమియా నిర్ధారణ వినియోగానికి ఉదాహరణ.
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో వ్యవసాయ ప్రయోజనాలు
భారతదేశపు మొదటి జనోమ్-ఎడిటెడ్ బియ్యం రకాలు, 2025 లో ICAR ద్వారా విడుదల చేయబడ్డాయి, అధిక దిగుబడి మరియు ఒత్తిడి సహనంతో, రాయలసీమ వంటి కరువు ప్రభావిత ప్రాంతాలకు అనుకూలంగా ఉండి ఆహార భద్రతను మెరుగుపరుస్తాయి.
పర్యావరణ బయోటెక్నాలజీ
CRISPR-ఇంజనీర్డ్ సూక్ష్మజీవులు బయోఫ్యూయెల్ ఉత్పత్తిని మెరుగుపరుస్తాయి; జన్యు డ్రైవ్స్ మలేరియా దోమలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటాయి, ఇది నైతిక ఆందోళనలను పెంచుతుంది.
నైతిక మరియు నియంత్రణ లోపాలు
చైనాలో 2018 జన్యు-ఎడిటెడ్ శిశువుల వంటి కేసులు భారతదేశం యొక్క స్పష్టమైన CRISPR మార్గదర్శకాలకు అవసరాన్ని హైలైట్ చేస్తాయి.
ప్రాప్యత మరియు మౌలిక సదుపాయాలు
అధిక ఖర్చులు మరియు భారతదేశం యొక్క GDP లో 0.65% R&D ఖర్చు CRISPR విస్తరణను పరిమితం చేస్తుంది; ఆంధ్రప్రదేశ్ లో విశాఖపట్నం చుట్టూ బయోటెక్ హబ్ లను పెంపొందించడం అవసరం.
This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.
ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి
1జవాబు పత్రం
ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.
2చేతితో రాయండి
సమయం పెట్టుకుని.
3మూల్యాంకనం పొందండి
మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.
పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం
బయోటెక్నాలజీ & నానోటెక్నాలజీ: పరిధి, నీతి, జన్యు ఇంజనీరింగ్, జీవవైవిధ్యం, కిణ్వ ప్రక్రియ, ఇమ్యునో-డయాగ్నోసిస్50 questions
Asked in 8 of 8 sittings since 2008
- 2025భారతదేశ జాతీయ జీవసాంకేతిక అభివృద్ధి వ్యూహం (National Biotechnology Development Strategy - NBDS) పరిణామాన్ని గుర్తించండి మరియు దాని ముఖ్య లక్ష్యాలను చర్చించండి. భారతదేశంలో జీవసాంకేతిక రంగం వృద్ధిపై దాని ప్రభావాన్ని విమర్శనాత్మకంగా మూల్యాంకనం చేయండి.
- 2025స్థిరమైన ఆరోగ్య సంరక్షణను ప్రోత్సహించడంలో మొక్కల నుండి పొందిన బయోఫార్మాస్యూటికల్స్ (plant-derived biopharmaceuticals) సామర్థ్యాన్ని విశ్లేషించండి. ఔషధ జీవితచక్రంలోని ప్రతి దశలో పర్యావరణ హానిని తగ్గించడంలో గ్రీన్ ఫార్మసీ (green pharmacy) సూత్రాల అనువర్తనం ఎలా సహాయపడుతుందో వివరించండి.
All 50 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.
అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2020 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.