2020 · పేపర్ V · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

"పుట్టినప్పుడు ఆయుర్దాయం" అంటే ఏమిటి? 1900 నుండి ప్రపంచ సగటు ఆయుర్దాయం రెట్టింపు కంటే ఎక్కువైందని, ప్రస్తుతం 70 సంవత్సరాలకు పైగా ఉందని డేటా చూపుతోంది. ఆయుర్దాయం మెరుగుదలకు దోహదపడిన మూడు నుండి ఐదు కారకాలను వివరించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

జనన సమయంలో ఆయుర్దాయం అంటే ప్రస్తుత మరణాల పరిస్థితుల్లో నవజాత శిశువు జీవించగలదని అంచనా వేసే సగటు సంవత్సరాల సంఖ్య. శిశు మరణాల తగ్గుదల, టీకాలు, మెరుగైన మాతృ సంరక్షణ, మెరుగైన పోషణ, పారిశుద్ధ్యం, tuberculosis, malaria వంటి అంటు వ్యాధుల నియంత్రణ, అసంక్రమిత వ్యాధుల మెరుగైన నిర్వహణ ద్వారా ఇది పెరిగింది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
జనన సమయంలో జీవితకాలం ప్రస్తుత మరణాల రేట్ల కింద నూతన జన్మించిన వారి సగటు జీవితకాలాన్ని సూచిస్తుంది. 1900 నుండి, ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా 70 సంవత్సరాలకు పైగా రెండింతలు పెరిగింది, ఆరోగ్య మరియు సామాజిక పురోగతిని ప్రతిబింబిస్తుంది, ఇందులో ఆంధ్రప్రదేశ్ కూడా ఉంది. ఈ పెరుగుదల వైద్య సంరక్షణ, పారిశుధ్యం, మరియు పోషణలో పురోగతులను హైలైట్ చేస్తుంది, ఇవి ప్రపంచవ్యాప్తంగా జనాభా ఆరోగ్యాన్ని మారుస్తున్నాయి.
దీర్ఘాయుష్షును మద్దతు ఇస్తున్న సంస్థాగత వ్యవస్థ
•

దృఢమైన ప్రజా ఆరోగ్య మౌలిక సదుపాయాలు

టీకాలు మరియు తల్లి-శిశు ఆరోగ్య సేవల వంటి కార్యక్రమాలు, ఉదాహరణకు ఆంధ్రప్రదేశ్ నేషనల్ హెల్త్ మిషన్, శిశు మరణాలను తగ్గించాయి మరియు ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రాప్యతను మెరుగుపరచాయి. ఈ ప్రయత్నాలు వ్యాధుల యొక్క ప్రారంభ గుర్తింపు మరియు చికిత్సను నిర్ధారించి, జీవన రేట్లను మెరుగుపరుస్తాయి.

•

ప్రభుత్వ విధానాలు మరియు పథకాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జనని సురక్ష యోజన వంటి కార్యక్రమాలు సంస్థాగత ప్రసవాలను మెరుగుపరచి, నవజాత శిశు మరణాలను తగ్గించి, జీవితకాలాన్ని మెరుగుపరచాయి. అదనంగా, పారిశుధ్యం మరియు పోషణ విధానాలు ఈ ఆరోగ్య జోక్యాలను అనుబంధించి, ఆధారభూత నిర్ణయాలను పరిష్కరిస్తాయి.

అమలు సవాళ్లు మరియు ఆరోగ్య ఫలితాలు
•

శిశు మరణాల రేటు21 (IMR) తగ్గింపు

జాతీయ IMR 2019 లో 1,000 ప్రత్యక్ష జననాలకు 30 నుండి 2024 లో 24 కు తగ్గింది, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కూడా ఇలాంటి మెరుగుదలలతో, ప్రత్యక్షంగా జీవితకాలాన్ని పెంచింది. ఈ తగ్గుదల మెరుగైన తల్లి సంరక్షణ మరియు శిశు ఆరోగ్య సేవలను ప్రతిబింబిస్తుంది.

•

పోషణ మరియు పారిశుధ్యం మెరుగుదల

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్ కింద మెరుగైన పోషణ కార్యక్రమాలు మరియు పారిశుధ్య మౌలిక సదుపాయాలు పోషకాహార లోపం మరియు నీటి ద్వారా వ్యాపించే వ్యాధులను తగ్గించి, జీవితకాలాన్ని మరింతగా పెంచాయి.

ముందుకు దారి
•

గ్రామీణ ఆరోగ్య సంరక్షణ పంపిణీని బలోపేతం చేయడం

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణ మరియు మొబైల్ యూనిట్లను విస్తరించడం ఆరోగ్య అసమానతలను తగ్గించి, సంక్రమణ మరియు అసంక్రమణీయ వ్యాధుల నిర్వహణను మెరుగుపరుస్తుంది.

ముగింపు
జీవితకాల మెరుగుదల సమగ్ర ఆరోగ్య విధానాలు మరియు సంస్థాగత సామర్థ్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది, శిశు మరణాల తగ్గింపు మరియు వ్యాధి నియంత్రణ కీలకం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కనిపిస్తుంది. సమానమైన ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రాప్యత, పోషణ, పారిశుధ్యం, మరియు నివారణ చర్యలు కొనసాగడం దీర్ఘకాల జీవనాన్ని ఆరోగ్యకరమైన జీవితాలుగా మార్చడానికి అవసరం.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Factors Improving Life Expectancy. Mind map. Factors Improving Life Expectancy: Public Health Infrastructure; Government Policies; Nutrition & Sanitation; Disease Control; Healthcare Workforce
Diagram: Factors Improving Life Expectancy

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

సైన్స్, టెక్నాలజీ & ఇన్నోవేషన్: విధానాలు, సంస్థలు, విజయాలు20 questions

Asked in 7 of 8 sittings since 2008

2008
1
2011
3
2012
3
2016
4
2017
–
2020
3
2023
2
2025
4

All 20 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2020 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·