జీన్ అభయారణ్యాలు (Gene Sanctuaries) అంటే ఏమిటి? భారతదేశంలో మొక్కల జన్యు వైవిధ్యాన్ని అవి ఎలా రక్షిస్తాయి?
Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error
క్లుప్తంగా
Gene sanctuaries అంటే పంటల అడవి బంధువులు, స్థానిక రకాలను in situ గా సంరక్షించి, సహజ ఎంపిక కింద అవి పరిణామం చెందుతూ ఉండేలా చేసే రక్షిత సహజ ప్రదేశాలు. వాతావరణ మార్పును తట్టుకునే పంటలకు అవసరమైన అనుకూల లక్షణాలను అవి కాపాడి NBPGR gene banks కు తోడ్పడతాయి, Meghalaya లోని Nokrek citrus sanctuary దీనికి ఉదాహరణ.
Model answer
Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026
చట్టపరమైన మరియు విధాన మద్దతు
భారతదేశం యొక్క బయోలాజికల్ డైవర్సిటీ చట్టం, 2002 మరియు NBPGR వంటి సంస్థలు జీన్ల సంరక్షణ కేంద్రాలను సాధ్యమవుతాయి, మాన్ అండ్ బయోస్ఫియర్ రిజర్వ్ ప్రోగ్రామ్ కింద మేఘాలయలోని గారో హిల్స్లో సిట్రస్ జీన్ల సంరక్షణ కేంద్రం ఉదాహరణ. పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పు మంత్రిత్వ శాఖ విధాన రూపకల్పన మరియు అమలులో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
సముదాయ భాగస్వామ్యం
మేఘాలయలో మహిళా విత్తన సంరక్షకులు 57 వారసత్వ విత్తన రకాలను1 సంరక్షించడం, వ్యవసాయ జీవ వైవిధ్య సంరక్షణలో స్థానిక సంరక్షణను హైలైట్ చేస్తుంది. సంస్థాగత యంత్రాంగాలు ఇలాంటి సముదాయ పాత్రలను గుర్తించి ప్రోత్సహిస్తున్నాయి, సంరక్షణను జీవనోపాధి మరియు సాంప్రదాయ జ్ఞానంతో అనుసంధానిస్తున్నాయి.
సంరక్షిత ప్రాంతాలతో అనుసంధానం
జీన్ల సంరక్షణ కేంద్రాలు తరచుగా మేఘాలయలోని నోక్రెక్ బయోస్ఫియర్ రిజర్వ్ వంటి సంరక్షిత ప్రాంతాలతో మిళితమవుతాయి, ఇవి అడవి పంటల బంధువులను సంరక్షించి, పరిసర వ్యవస్థ ఆరోగ్యాన్ని మద్దతు ఇస్తాయి. ఈ అనుసంధానం విస్తృత పర్యావరణ సందర్భాలలో జన్యు వైవిధ్యాన్ని సంరక్షించడంలో సహాయపడుతుంది.
నిర్వహణ సవాళ్లు
వనరుల పరిమితులు మరియు భూసేవన ఒత్తిడులు, ఉదాహరణకు ఆంధ్రప్రదేశ్లోని రాయలసీమ వర్షాభావ ప్రాంతం, సంరక్షణ కేంద్రాల ప్రభావాన్ని పరిమితం చేస్తాయి. సవాళ్లలో నివాస సంరక్షణ, మానవ జోక్యం నియంత్రణ, మరియు జీవక ముప్పులను నిర్వహించడం ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ, స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థలకు ముఖ్యమైన ఔషధ మరియు ఉద్యానవన వైవిధ్యాన్ని సంరక్షించడంలో సంరక్షణ కేంద్రాలు విజయవంతంగా నిలిచాయి.
సమన్వయం మరియు నిధులను బలోపేతం చేయడం
ప్రత్యేకించి ఆంధ్రప్రదేశ్లో, కేంద్ర, రాష్ట్ర మరియు సముదాయ పాత్రధారుల మధ్య సహకారాన్ని మెరుగుపరచడం, తగిన సాంకేతిక మద్దతు మరియు పర్యవేక్షణతో సంరక్షణ కేంద్రాల నిర్వహణను మెరుగుపరచడం.
This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి
1జవాబు పత్రం
ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.
2చేతితో రాయండి
సమయం పెట్టుకుని.
3మూల్యాంకనం పొందండి
మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.
పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం
బయోటెక్నాలజీ & నానోటెక్నాలజీ: పరిధి, నీతి, జన్యు ఇంజనీరింగ్, జీవవైవిధ్యం, కిణ్వ ప్రక్రియ, ఇమ్యునో-డయాగ్నోసిస్50 questions
Asked in 8 of 8 sittings since 2008
- 2025భారతదేశ జాతీయ జీవసాంకేతిక అభివృద్ధి వ్యూహం (National Biotechnology Development Strategy - NBDS) పరిణామాన్ని గుర్తించండి మరియు దాని ముఖ్య లక్ష్యాలను చర్చించండి. భారతదేశంలో జీవసాంకేతిక రంగం వృద్ధిపై దాని ప్రభావాన్ని విమర్శనాత్మకంగా మూల్యాంకనం చేయండి.
- 2025స్థిరమైన ఆరోగ్య సంరక్షణను ప్రోత్సహించడంలో మొక్కల నుండి పొందిన బయోఫార్మాస్యూటికల్స్ (plant-derived biopharmaceuticals) సామర్థ్యాన్ని విశ్లేషించండి. ఔషధ జీవితచక్రంలోని ప్రతి దశలో పర్యావరణ హానిని తగ్గించడంలో గ్రీన్ ఫార్మసీ (green pharmacy) సూత్రాల అనువర్తనం ఎలా సహాయపడుతుందో వివరించండి.
All 50 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.
అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2023 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.