అణ్వాయుధ వ్యాప్తి నిరోధక ఒప్పందం (NPT)పై సంతకం చేయడానికి భారతదేశం వ్యతిరేకించడానికి గల కారణాలు ఏమిటి? అణు సరఫరాదారుల బృందం (NSG)తో కుదిరిన పౌర అణు ఒప్పందం భారతదేశంలో అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తిపై ఎలాంటి ప్రభావాన్ని చూపిందో చర్చించండి.
Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error
క్లుప్తంగా
NPT కేవలం ఐదు అణ్వాయుధ దేశాలను గుర్తిస్తూ వివక్ష చూపుతుందని, భారత వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తిని పరిమితం చేస్తుందని భారత్ దానిపై సంతకం చేయడానికి నిరాకరిస్తోంది. 2008 NSG మినహాయింపు అణు ఇంధనం, సాంకేతికత దిగుమతులకు దారి తెరిచి సుమారు 8.7 GW నుండి 2031-32 నాటికి 22.48 GW వైపు వృద్ధికి తోడ్పడింది, అయితే liability సమస్యలు Kovvada వంటి ప్రాజెక్టులను నిలిపివేశాయి.
Model answer
Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026
వ్యూహాత్మక స్వాయత్తత ప్రాధాన్యత
భారతదేశం యొక్క సిద్ధాంతం స్వతంత్ర నిరోధకతను ప్రాముఖ్యతనిస్తుంది, దాని అణు ఆయుధ సామర్థ్యాన్ని పరిమితం చేసే ఒప్పందాలను తిరస్కరిస్తుంది, 1971 యుద్ధం మరియు చైనా అణు పరీక్షలు వంటి చారిత్రక ఘర్షణల ద్వారా ఆకారాన్ని పొందింది, వ్యూహాత్మక సౌలభ్యం అవసరాన్ని బలపరుస్తుంది.
అసంతృప్తి స్థితి మరియు దౌత్యపరమైన ఒంటరితనం
NPT పై సంతకం చేయడానికి భారతదేశం నిరాకరించడం ఆంక్షలు మరియు పరిమిత సాంకేతిక ప్రాప్యతకు దారితీసింది, కానీ స్వతంత్ర అణు కార్యక్రమాన్ని కొనసాగించడానికి దాని సంకల్పాన్ని బలపరిచింది, 1974 శాంతియుత అణు పేలుడు మరియు 1998 అణు పరీక్షల ద్వారా ప్రదర్శించబడింది.
NSG మినహాయింపు మరియు సహకారం
2008 NSG మినహాయింపు భారతదేశం యొక్క అణు వ్యాప్తి నిరోధకత ప్రమాణాలను గుర్తించింది, అణు దిగుమతులను సాధ్యం చేసి, 2031-32 నాటికి 8.7 GW నుండి 22.48 GW వరకు సామర్థ్యాన్ని విస్తరించింది, 2047 నాటికి 100 GW దీర్ఘకాలిక లక్ష్యంతో.
వ్యూహాత్మక మరియు ఆర్థిక ప్రయోజనాలు
US తో పౌర అణు ఒప్పందం మరియు NSG నిమగ్నత భారతదేశం యొక్క వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాలను బలపరిచాయి మరియు భారతదేశం ప్రపంచవ్యాప్తంగా పోటీ అణు సరఫరాదారుగా మారడానికి అవకాశాలను తెరిచాయి.
బాధ్యతా వ్యవస్థను సంస్కరించండి
బాధ్యతా చట్టాలను సరళీకరించడం విదేశీ భాగస్వాములను ఆకర్షించి, స్పష్టత మరియు హామీని అందించడం ద్వారా పౌర అణు ప్రాజెక్టులను వేగవంతం చేస్తుంది.
దేశీయ సాంకేతికతను పెంపొందించండి
చిన్న మాడ్యులర్ రియాక్టర్లు1 (SMRs) మరియు ఆధునిక సాంకేతికతలలో పెట్టుబడి పెట్టడం దిగుమతి ఆధారితతను తగ్గించి, శక్తి భద్రతను పెంచి, స్థిరమైన వృద్ధిని మద్దతు ఇస్తుంది.
This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.
ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి
1జవాబు పత్రం
ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.
2చేతితో రాయండి
సమయం పెట్టుకుని.
3మూల్యాంకనం పొందండి
మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.
పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం
శక్తి: అవసరాలు, వనరులు, విధానం; అణు కార్యక్రమం మరియు విధానం24 questions
Asked in 8 of 8 sittings since 2008
- 2025సాంప్రదాయ మరియు సాంప్రదాయేతర ఇంధన వనరుల మధ్య తేడాలను వివరించండి. భారతదేశ ఇంధన రంగంలో వాటి ప్రాముఖ్యతను విశదీకరించండి.
- 2023భారతదేశంలో పునరుత్పాదక విద్యుత్ ఉత్పత్తి యొక్క ప్రస్తుత పరిస్థితి ఏమిటి? పునరుత్పాదక శక్తిపై పెరుగుతున్న దృష్టి మరియు మార్పునకు కారణమయ్యే కారకాలను చర్చించండి.
All 24 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.
అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2023 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.