2023 · పేపర్ V · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

అంతరిక్ష వ్యర్థాలు (Space Junk) అంటే ఏమిటి? అంతరిక్ష వ్యర్థాలు పెరగడం వల్ల ఎదురయ్యే సవాళ్లు మరియు దానితో సంబంధం ఉన్న సంభావ్య ప్రమాదాలను చర్చించండి. ప్రాజెక్ట్ నేత్ర (Project NETRA) గురించి మీకు ఏమి తెలుసు?

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

Space junk అంటే కక్ష్యలో ఉన్న పనిచేయని మానవ నిర్మిత వస్తువులు, అంటే నిష్క్రియ ఉపగ్రహాలు, వాడిన రాకెట్ దశలు, ఢీకొన్న శకలాలు; గంటకు సుమారు 29,000 km వేగంతో తిరిగే 34,000 కు పైగా గుర్తించదగిన శకలాలు ఉపగ్రహాలకు ముప్పుగా ఉండి ఉపయోగకర కక్ష్యలను నింపేస్తున్నాయి. Project NETRA అనేది శకలాలను గుర్తించి ఢీకొనే హెచ్చరికలు ఇచ్చే ISRO స్వదేశీ Space Situational Awareness వ్యవస్థ.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
అంతరిక్ష వ్యర్థాలు అనేవి కక్ష్యలో ఉన్న పనికిరాని మానవ నిర్మిత అవశేషాలు, ఉదాహరణకు పనిచేయని ఉపగ్రహాలు, ఖర్చయిన రాకెట్ దశలు మరియు ఢీకొన్న ముక్కలు. అంతరిక్ష కార్యకలాపాల పెరుగుదల ఈ ఆందోళనలను పెంచింది, ముఖ్యంగా ఇస్రో శ్రీహరికోట ప్రయోగ కేంద్రం నుండి భారత ఉపగ్రహ కార్యకలాపాలు మరియు వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలను ప్రమాదంలోకి నెడుతోంది. మిలియన్ల మంది ఆధారపడే నిరంతర కమ్యూనికేషన్, నావిగేషన్ మరియు భూమి పరిశీలన సేవలను నిరంతరంగా కొనసాగించడానికి ఈ ఆస్తులను రక్షించడం అత్యంత కీలకం.
సంస్థాగత వ్యవస్థ
•

ఇస్రో స్వదేశీ ట్రాకింగ్

శ్రీహరికోటలోని ఇస్రో యొక్క మల్టీ ఆబ్జెక్ట్ ట్రాకింగ్ రాడార్ మరియు మౌంట్ అబూ మరియు పొన్ముడిలోని ఆప్టికల్ టెలిస్కోపులు 30 సెం.మీ. కంటే పెద్ద వ్యర్థాలను ట్రాక్ చేస్తాయి, ఇది భారత అంతరిక్ష పరిస్థితుల అవగాహనను మెరుగుపరుస్తుంది. ప్రాజెక్ట్ నేత్ర కింద, భారత స్వదేశీ అంతరిక్ష పరిస్థితుల అవగాహన వ్యవస్థ, ఈ సౌకర్యాలు ప్రత్యక్ష ట్రాకింగ్ మరియు ఢీకొన్న హెచ్చరికలను అందిస్తాయి, విదేశీ డేటాపై ఆధారపడటం తగ్గిస్తుంది.

సవాళ్లు మరియు ప్రమాదాలు
•

ఢీకొన్న ప్రమాదాలు

29,000 కి.మీ/గం. వేగంతో కదిలే 34,000+ వ్యర్థాల ముక్కలతో, ఢీకొన్న ప్రమాదాలు భారత లో ఎర్త్ ఆర్బిట్1 లోని ఉపగ్రహాలను ప్రమాదంలోకి నెడతాయి, కమ్యూనికేషన్ మరియు నావిగేషన్ సేవలను ప్రమాదంలోకి నెడతాయి. చిన్న ముక్కలు కూడా అధిక వేగాల కారణంగా ఘోర నష్టం కలిగించగలవు.

•

కక్ష్య రద్దీ మరియు ఆర్థిక ప్రభావం

వ్యర్థాలు దశాబ్దాల నుండి సహస్రాబ్దాల వరకు నిలిచి ఉండగలవు, కక్ష్యలను రద్దీ చేస్తూ ఉపగ్రహ నష్టాన్ని ప్రమాదంలోకి నెడతాయి, ఇది ఉపగ్రహ ప్రయోగాల పెరుగుదల మధ్య భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు జాతీయ భద్రతపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఉపగ్రహాల నష్టం ఆర్థిక, ఆరోగ్య మరియు పాలన వంటి కీలక రంగాలను అంతరాయం కలిగిస్తుంది.

ముందుకు సాగే దారి
•

SSA మౌలిక సదుపాయాలను విస్తరించండి

చిన్న వ్యర్థాలను సమర్థవంతంగా ట్రాక్ చేయడానికి శ్రీహరికోట మరియు పొన్ముడిలో అధునాతన రాడార్లతో నేత్రను మెరుగుపరచడం అవసరం. అదనంగా, అకాడమిక్ సంస్థలతో సహకారాలను పెంపొందించడం వ్యర్థాల తగ్గింపు సాంకేతికతలలో ఆవిష్కరణను పెంచగలదు.

•

అంతర్జాతీయ సహకారం మరియు విధానం

బహుళ అంతర్జాతీయ వ్యర్థాల తగ్గింపు ప్రమాణాలను సమర్థించడం మరియు IADC మరియు UNCOPUOS వంటి వేదికల ద్వారా పారదర్శకతను ప్రోత్సహించడం భారతదేశం నడిపించాలి. అంతరిక్షంలో "సామాన్యుల విషాదం"ని పరిష్కరించడానికి సమన్వయ గ్లోబల్ చర్య కీలకం.

నిష్కర్ష
భారతదేశం అంతరిక్ష వ్యర్థాల ప్రమాదాలను తగ్గించడానికి మరియు తన అంతరిక్ష ఆశయాలను కొనసాగించడానికి బలమైన SSA సామర్థ్యాలు మరియు గ్లోబల్ సహకారం కీలకం. నేత్ర వంటి స్వదేశీ వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం మరియు అంతర్జాతీయంగా పాల్గొనడం భారతదేశం పెరుగుతున్న అంతరిక్ష ఆస్తులను రక్షిస్తుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: How Project NETRA works. How Project NETRA works. Flow: MOTR radar at Sriharikota → Telescopes at Mount Abu, Ponmudi → Debris tracked in real time → Collision warnings issued → Safer ISRO missions
Diagram: How Project NETRA works

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

భారత అంతరిక్ష కార్యక్రమం, ఇస్రో, ఉపగ్రహాలు మరియు DRDO23 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
2
2012
5
2016
4
2017
2
2020
3
2023
3
2025
2

All 23 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2023 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·