2025 · పేపర్ II · 10 మార్కులు

సింధు లోయ నాగరికత ఆవిర్భావం మరియు విస్తరణను చర్చించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

Indus Valley Civilization సుమారు 2500 BCE లో Mehrgarh మూలాలున్న స్థానిక నవీన శిలాయుగ వ్యవసాయ సంస్కృతుల నుండి, పశ్చిమాసియా ప్రభావాలతో ఎదిగి, వాణిజ్యంతో నిలిచిన ప్రణాళికాబద్ధ పట్టణ వ్యవస్థగా విస్తరించింది. ఇది సుమారు 1 నుండి 1.5 million చదరపు కిలోమీటర్లలో విస్తరించి, Harappa, Mohenjodaro, Lothal, Kalibangan సహా 1400 కు పైగా స్థావరాలను కలిగి ఉంది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
సుమారు క్రీస్తుపూర్వం 2500 నాటికి చెందిన సింధు లోయ నాగరికత (Indus Valley Civilization - IVC) దక్షిణ ఆసియాలో ఒక ప్రథమ నగర సంస్కృతి, దీని ఉత్పత్తి మరియు విస్తరణ సమాజ, ఆర్థిక మరియు సాంస్కృతిక గుణాత్మకతలను వెల్లడిస్తుంది.
సంస్థాగత పునాది మరియు నగర ప్రణాళిక
•

మార్టిమర్ వీలర్1 యొక్క నగరీకరణ సిద్ధాంతం

వీలర్ పశ్చిమ ఆసియా నుండి స్థానిక నియోలిథిక్ సంస్కృతులకు నగర భావనల వ్యాప్తిని, పెద్ద ఎత్తున వలస కంటే, ప్రాముఖ్యతనిచ్చాడు.

•

భౌగోళిక విస్తీర్ణం మరియు ప్రదేశాలు

ఈ నాగరికత పాకిస్తాన్, వాయవ్య భారతదేశం మరియు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ అంతటా 1-1.5 మిలియన్ చ.కి.మీ విస్తరించి ఉంది, హరప్పా, మొహెంజోదారో, లోథాల్ మరియు కలిబంగన్ వంటి ప్రధాన కేంద్రాలతో.

•

ఆర్థిక సంస్థలు

లోథాల్ యొక్క నౌకాశ్రయం, గోదాములు మరియు ప్రమాణీకృత బరువులు నియంత్రిత ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు మెసపొటేమియా మరియు పర్షియన్ గల్ఫ్ తో విస్తృత వాణిజ్య నెట్‌వర్క్‌లను ప్రతిబింబిస్తాయి.

•

పాలన మరియు నగర రూపకల్పన

కోటలు మరియు ఆధునిక డ్రైనేజ్ వ్యవస్థలతో గ్రిడ్-ప్యాటర్న్ నగరాలు కేంద్రీకృత పరిపాలనను సూచిస్తాయి.

సామాజిక గుణాత్మకత మరియు సాంస్కృతిక విస్తరణ
•

జాతి వైవిధ్యం మరియు సమీకరణ

ప్రోటో-ఆస్ట్రలోయిడ్, మెడిటరేనియన్, ఆల్పైన్ మరియు మంగోలాయిడ్ అంశాలను చూపించే అస్థిపంజర సాక్ష్యాలు, సాంస్కృతిక మార్పిడి ప్రోత్సహించే బహుజాతి సమాజాన్ని సూచిస్తాయి.

•

తులనాత్మక జ్ఞాన వ్యవస్థలు

పారిశుధ్యం, నీటి నిర్వహణ మరియు నగర సంస్కృతిలో ఈజిప్షియన్ మరియు మెసపొటేమియన్ నాగరికతలతో సారూప్యతలు సంక్లిష్టమైన జ్ఞాన వ్యవస్థను సూచిస్తాయి, అయితే లిపి ఇంకా డీకోడ్ చేయబడలేదు.

•

ఆర్య పరస్పర చర్య వాదన

ఆర్య దండయాత్ర సిద్ధాంతం2 వివాదాస్పదం; తాజా పండితులు విజయం కంటే సాంస్కృతిక సమ్మేళనాన్ని ప్రాధాన్యతనిస్తారు, స్వదేశీ మూలాలను ప్రాముఖ్యతనిస్తారు.

•

పతన కారకాలు

ఘగ్గర్-హక్రా ఎండిపోవడం వంటి పర్యావరణ మార్పులు మరియు సామాజిక-రాజకీయ అంతరాయాలు సుమారు క్రీస్తుపూర్వం 1700 నాటికి పతనానికి దారితీశాయి, కానీ సాంస్కృతిక వారసత్వాలు కొనసాగాయి.

ముందుకు దారి
•

పురావస్తు మరియు అంతరశాస్త్రీయ పరిశోధన

తవ్వకాల విస్తరణ మరియు జన్యు, భాషా మరియు పర్యావరణ అధ్యయనాలను సమీకరించడం IVC యొక్క మూలాలు మరియు విస్తరణను స్పష్టంగా చేయగలవు.

ముగింపు
IVC యొక్క నగర సాఫిస్టికేషన్ మరియు సాంస్కృతిక సమ్మేళనం భారతదేశం యొక్క నాగరికత సారాంశానికి ప్రాథమిక వారసత్వాన్ని ఏర్పరుస్తుంది, ఆర్టికల్ 51A(f) కింద రాజ్యాంగ పరిరక్షణ బాధ్యతలతో సరిపోలుతుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Indus Civilization: origin and expansion. Indus Civilization: origin and expansion. Diagram (tree): Indus Civilization: origin and expansion; Origin; Local Neolithic roots; West Asian contact; Expansion; Over 1400 sites, planned cities; Trade with Mesopotamia, Gulf
Diagram: Indus Civilization: origin and expansion

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

ప్రాచీన భారతదేశం - చరిత్ర పూర్వ యుగం, IVC, వేద, మౌర్యులు, కుషాణులు, శాతవాహనులు, సంగం, గుప్తులు16 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
2
2012
2
2016
2
2017
2
2020
2
2023
2
2025
2

All 16 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2025 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·