2025 · పేపర్ II · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

'సేఫ్టీ వాల్వ్' సిద్ధాంతం అంటే ఏమిటి? భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సందర్భంలో దీనిని వివరించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

Safety valve సిద్ధాంతం ప్రకారం భారతీయుల అసంతృప్తికి నియంత్రిత మార్గంగా 1885 లో A O Hume Indian National Congress ను స్థాపించడాన్ని బ్రిటిష్ వారు సమర్థించారు. Bipan Chandra దీనిని పాక్షికంగానే అంగీకరిస్తారు, ఎందుకంటే Congress నిజమైన జాతీయవాదాన్ని వ్యక్తీకరించి స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి ప్రధాన వాహకంగా మారింది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
'సేఫ్టీ వాల్వ్' సిద్ధాంతం భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (INC) ను బ్రిటిష్ వలస వ్యూహంగా భావిస్తుంది, ఇది భారతీయ అసంతృప్తిని నియంత్రిత మార్గంలో వ్యక్తపరచడానికి, తీవ్ర మార్పులను నివారించడానికి మరియు వలస స్థిరత్వాన్ని నిర్వహించడానికి రూపొందించబడింది.
నిర్వచనం మరియు వివరణ
•

సంకల్పనాత్మక మూలం

A.O. హ్యూమ్ ద్వారా ప్రతిపాదించబడిన మరియు విలియం వెడ్డర్‌బర్న్ 1913 జీవిత చరిత్ర ద్వారా ప్రాచుర్యం పొందిన ఈ సిద్ధాంతం, INC రాజకీయ అశాంతికి ఒత్తిడి విడుదల వాల్వ్‌గా ఉద్దేశించబడిందని ప్రతిపాదిస్తుంది, 1878 నుండి గోప్య నివేదికల ఆధారంగా.

•

చారిత్రక విమర్శ

లాలా లజపత్ రాయ్ మరియు మార్క్సిస్ట్ R.P. దత్ వంటి తీవ్రవాదులు INC ను భారతీయ నాయకులను నియంత్రిత సంభాషణలో భాగస్వామ్యం చేయడం ద్వారా విప్లవ సామర్థ్యాన్ని నిర్వీర్యం చేయడానికి వలస కుట్రగా భావించారు.

•

సూక్ష్మ దృక్పథం

బిపన్ చంద్ర INC కూడా నిజమైన జాతీయవాద ఆకాంక్షలను కలిగి ఉందని వాదిస్తారు, భారతీయ నాయకులు వలస పరిమితుల క్రింద జాతీయవాద శక్తులను నిర్వహించడానికి హ్యూమ్‌తో వ్యూహాత్మకంగా సహకరించారు.

INC లో ప్రాసంగికత
•

అసంతృప్తిని మార్గదర్శనం చేయడం

INC దుర్భిక్షం, పేదరికం మరియు ఆర్థిక డ్రెయిన్‌పై తీర్మానాల ద్వారా రాజకీయ వ్యక్తీకరణకు వేదికను అందించింది, తద్వారా స్వతంత్ర హింసాత్మక తిరుగుబాట్లను నివారించింది.

•

మోస్తరు నాయకత్వం

దాదాభాయ్ నౌరోజీ మరియు గోపాల్ కృష్ణ గోఖలే వంటి నాయకులు బ్రిటిష్ వ్యవస్థల్లో పనిచేశారు, పిటిషన్‌లు మరియు సంస్కరణలపై దృష్టి సారించారు, నియంత్రిత అసంతృప్తి యొక్క సేఫ్టీ వాల్వ్ భావనతో సరిపోలింది.

•

దౌత్యానికి మార్పు

1905 బెంగాల్ విభజన మరియు సంస్కరణల వైఫల్యం వంటి సంఘటనలు బాల్ గంగాధర్ తిలక్ వంటి తీవ్రవాద నాయకులు సేఫ్టీ వాల్వ్ పాత్రను తిరస్కరించి, దౌత్య జాతీయవాదాన్ని ప్రోత్సహించడానికి దారితీశాయి.

•

జాతీయవాదానికి ప్రేరక శక్తి

INC స్వదేశీ మరియు క్విట్ ఇండియా వంటి సామూహిక ఉద్యమాలను నడిపిస్తూ, స్వాతంత్ర్యానికి ప్రధాన వాహనంగా మారింది, ఈ సిద్ధాంతం దాని ప్రారంభ దశను మాత్రమే వివరిస్తుందని చూపిస్తుంది.

ముగింపు
'సేఫ్టీ వాల్వ్' సిద్ధాంతం INC యొక్క ప్రారంభ పాత్రను వలస మార్గంగా వివరిస్తున్నప్పటికీ, ఇది చివరికి నిజమైన జాతీయవాద శక్తిగా మారింది, సంక్లిష్టమైన వలస-జాతీయవాద డైనమిక్స్ మరియు భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటం యొక్క పరిణామాన్ని హైలైట్ చేస్తుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Safety valve: theory and critique. Safety valve: theory and critique. Comparison of Safety valve view and Counter view
Diagram: Safety valve: theory and critique

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

బ్రిటిష్ పాలన 1757-1856, 1857 తిరుగుబాటు, సామాజిక-మత సంస్కరణ & జాతీయవాదం ఆవిర్భావం20 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
3
2011
3
2012
3
2016
2
2017
3
2020
2
2023
2
2025
2

All 20 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2025 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·