2025 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

భారతదేశ సందర్భంలో పౌర సమాజం అంటే మీరు ఏమి అర్థం చేసుకున్నారు? దాని ముఖ్య లక్షణాలు మరియు ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో అది ఎదుర్కొంటున్న పరిమితులను చర్చించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

భారతదేశంలో పౌర సమాజం అంటే రాజ్యానికి, వ్యక్తికి మధ్య ఉన్న వేదిక: అధికారాన్ని జవాబుదారీ చేసే NGOs, సంఘాలు, మీడియా, కార్మిక సంఘాలు, పౌర సమూహాలు, వీటికి 74th Amendment, RTI Act 2005 బలం చేకూరుస్తాయి. ఉన్నత వర్గాల ఆధిపత్యం, విచ్ఛిన్నత, అంతర్గత ప్రజాస్వామ్య లోపం, ప్రభుత్వ నిధులు లేదా రాజకీయ ఆశ్రయం ద్వారా స్వాధీనమవడం దీని పరిమితులు.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారతదేశంలో పౌర సమాజం రాష్ట్రం మరియు వ్యక్తుల మధ్య స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తుంది, ఇది 74వ సవరణ మరియు సమాచార హక్కు చట్టం వంటి రాజ్యాంగ సవరణల ద్వారా ఆకృతీకరించబడింది, ఇవి పౌరుల పాల్గొనడం మరియు బాధ్యతను పెంచాయి. ఆర్థిక ఉదారీకరణ మరియు పారదర్శకత, హక్కుల ఆధారిత పరిపాలన కోసం పెరుగుతున్న డిమాండ్ల కారణంగా 1990ల నుండి దీని పాత్ర విస్తరించింది.
సంస్థాపక పునాదులు మరియు లక్షణాలు
•

వివిధమైన నిర్మాణం మరియు చారిత్రక మూలాలు

భారత పౌర సమాజం ఎన్జీఓలు, కార్మిక సంఘాలు, మీడియా మరియు అనధికారిక సమూహాలను విస్తరించాయి, ఇవి లోకాయత ఉద్యమం మరియు గాంధేయ స్వచ్ఛంద సేవ వంటి స్వదేశీ సంప్రదాయాల నుండి తీసుకున్నాయి. ఇది భారతదేశంలోని సామాజిక వైవిధ్యాన్ని మరియు అనేక ప్రయోజనాలను ప్రతిబింబిస్తుంది, కులం, లింగం, పర్యావరణం మరియు హక్కులపై సామాజిక ఉద్యమాల ద్వారా అభివృద్ధి చెందింది.

•

రాజ్యాంగ మరియు చట్టపరమైన మద్దతు

74వ సవరణ వికేంద్రీకరణ మరియు పాల్గొనే పరిపాలనను సంస్థాగతం చేసింది, RTI చట్టం (2005) పారదర్శకతను మెరుగుపరిచింది, పౌర సమాజం యొక్క సక్రియ పరిపాలన పాత్రను ప్రారంభించింది. ఈ చట్టపరమైన వ్యవస్థలు పౌరులను మరియు పౌర సమాజ సంస్థలను (CSOs) రాష్ట్రాన్ని బాధ్యత వహించేలా చేయడానికి మరియు స్థానిక నిర్ణయాలలో పాల్గొనడానికి సాధికారత కల్పిస్తాయి.

సవాళ్లు మరియు పరిమితులు
•

సహకారం మరియు అంతర్గత ప్రజాస్వామ్య లోపాలు

రాజకీయ ఆశ్రయం మరియు రాష్ట్ర నిధులు పౌర సమాజాన్ని అవినీతిపరచే ప్రమాదం ఉంది, ప్రజా ప్రయోజనాల నుండి దృష్టిని మళ్లించడం. కొన్ని సంస్థలు అంతర్గత పారదర్శకత మరియు ప్రజాస్వామ్య కార్యకలాపాలను లోపించాయి, వాటి చట్టబద్ధత మరియు ప్రజాస్వామ్య లక్ష్యాలను దెబ్బతీస్తాయి.

పౌర సమాజాన్ని బలోపేతం చేయడం
•

గ్రామీణ చేర్పు మరియు చట్టపరమైన సాధికారత

ఆంధ్రప్రదేశ్ వార్డు కమిటీలు మరియు సామాజిక ఆడిట్లు వంటి మార్జినలైజ్డ్ పాల్గొనడాన్ని ప్రోత్సహించే విధానాలు స్థానిక స్థాయిలో ప్రజాస్వామ్య నిమగ్నత మరియు బాధ్యతను పెంచుతాయి. సామర్థ్య నిర్మాణం మరియు చట్టపరమైన మద్దతు గ్రామీణ సమూహాలను రాష్ట్ర సంస్థలతో సమర్థవంతంగా నిమగ్నం కావడానికి సాధికారత కల్పిస్తుంది.

ముగింపు
భారతదేశంలో ప్రజాస్వామ్య బాధ్యత కోసం పౌర సమాజం కీలకం; సమాచార హక్కు చట్టం మరియు SDG 16తో దాని సాధికారతను అనుసంధానించడం సమగ్ర, ప్రతిస్పందనాత్మక పరిపాలనను పెంపొందించగలదు. సమగ్రంగా మరియు పారదర్శకంగా ఉన్నప్పుడు, పౌర సమాజం ప్రజాస్వామ్యాన్ని మరియు సామాజిక న్యాయాన్ని బలోపేతం చేస్తుంది, "సబ్కా సాథ్, సబ్కా వికాస్" అనే వాగ్దానాన్ని నెరవేర్చుతుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Civil Society: Features and Limits. Civil Society: Features and Limits. Comparison of Key features and Limitations
Diagram: Civil Society: Features and Limits

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

అభివృద్ధి ప్రక్రియలు: పౌర సమాజం మరియు NGOలు7 questions

Asked in 3 of 8 sittings since 2008

2008
–
2011
–
2012
–
2016
–
2017
–
2020
3
2023
2
2025
2

All 7 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2025 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·