2025 · పేపర్ IV · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

భారతదేశంలోని ప్రధాన పేదరిక నిర్మూలన మరియు ఉపాధి కల్పన కార్యక్రమాలను విమర్శనాత్మకంగా పరిశీలించండి. గ్రామీణ మరియు పట్టణ పేదరికాన్ని పరిష్కరించడంలో అవి ఎంతవరకు ప్రభావవంతంగా ఉన్నాయి?

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

MGNREGA, PMAY, NRLM, NFSA కింద ఆహార భద్రత, Mudra వంటి భారతదేశ పేదరిక నిర్మూలన, ఉపాధి కార్యక్రమాలు గ్రామీణ పేదరికాన్ని ఎక్కువగా తగ్గించాయి, కాగా విడివిడి పథకాలు, బలహీన సేవల వల్ల పట్టణ పేదరికం కొనసాగుతోంది. బహుమితీయ పేదరికం 2013-14లో 29.17% నుండి 2022-23లో 11.28%కు తగ్గగా, PMAY-G 2.69 కోట్లకు పైగా ఇళ్లు నిర్మించింది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారతదేశంలో పేదరికం రేటు 2013-14లో 29.17%21 నుండి 2022-23లో 11.28%3కు తగ్గింది, అయినప్పటికీ గ్రామీణ కష్టాలు మరియు పట్టణ పేదరికం కీలకంగా ఉన్నాయి, ఆంధ్రప్రదేశ్లో గణనీయమైన అమలు లోపాలు కనిపిస్తున్నాయి. స్థిరమైన ప్రాంతీయ అసమానతలు మరియు బహుముఖ పేదరికం నిరంతర విధాన దృష్టిని అవసరం చేస్తాయి.
ప్రధాన కార్యక్రమాలు
•

ఎమ్‌జిఎన్‌ఆర్‌ఇజిఎ (MGNREGA) ప్రభావం

గ్రామీణ పనికి 100 రోజుల హామీ ఇస్తుంది, COVID-19 సమయంలో 30% డిమాండ్ పెరుగుదలతో కీలకంగా ఉంది; అయితే, వేతన ఆలస్యం మరియు తక్కువ వేతనం కొనసాగుతున్నాయి. ఇది గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఆస్తి సృష్టి మరియు వర్షాభావ నిరోధకతకు మద్దతు ఇస్తుంది.

•

ఇళ్ల నిర్మాణం మరియు జీవనోపాధులు

ప్రధాన మంత్రి ఆవాస్ యోజన గ్రామీణం (Pradhan Mantri Awas Yojana Gramin) 2.69 కోట్ల ఇళ్లు నిర్మించి గ్రామీణ జీవనాన్ని మెరుగుపరచింది; ఎన్‌ఆర్‌ఎల్‌ఎమ్ (NRLM) యొక్క స్వయం సహాయక సమూహాలు (SHGs) స్వయం ఉపాధిని పెంచుతాయి కానీ కార్యాలయ ఆలస్యం ఎదుర్కొంటాయి. జాతీయ ఆహార భద్రతా చట్టం (National Food Security Act) సబ్సిడీ ఆహారాన్ని సున్నితమైన జనాభాకు అందించడం ద్వారా వీటిని పూర్తి చేస్తుంది.

•

నైపుణ్యాలు మరియు వ్యాపారవేత్తలు

స్కిల్ ఇండియా డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్, పీఎమ్‌ఎంయుయ్ (PMMY), మరియు స్టాండ్-అప్ ఇండియా (Stand-Up India) నైపుణ్యాలు మరియు క్రెడిట్‌ను ప్రోత్సహిస్తాయి; ఉద్యోగ లింక్డ్ ప్రోత్సాహక పథకం (Employment Linked Incentive Scheme) అధికారిక ఉపాధిని ప్రోత్సహిస్తుంది. శిక్షణా కార్యక్రమాలు యువత ఉపాధి మరియు పరిశ్రమ సిద్ధతకు మరింత సహాయపడతాయి.

•

పట్టణ పేదరిక కార్యక్రమాలు

జాతీయ పట్టణ జీవనోపాధి మిషన్ (National Urban Livelihood Mission) పట్టణ పేదలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది కానీ పథకాల మిళితం మరియు పేద మౌలిక సదుపాయాల కారణంగా ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటుంది. పీఎమ్‌ఏవై-అర్బన్ (PMAY-Urban) కింద చవకైన గృహాల కార్యక్రమాలు స్లమ్ నివాసాలను తగ్గించడానికి లక్ష్యంగా ఉన్నాయి కానీ అమలు సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్నాయి.

ప్రభావశీలత మరియు సవాళ్లు
•

గ్రామీణ మరియు పట్టణ అంతరాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో సంక్షేమ నిధుల మళ్లింపు మరియు పథకం4 లోపాలు (సిఎజి 2025) మరియు పట్టణ స్థానిక సంస్థలు ఘన వ్యర్థాల నిర్వహణ5 (సిఎజి 20246)లో వెనుకబడి ఉండటం పేదరికాన్ని మరింత దిగజారుస్తుంది. ఎన్‌ఆర్‌ఎల్‌ఎమ్ (NRLM) యొక్క స్వయం సహాయక సమూహాలు (SHGs) సహాయపడతాయి కానీ ప్రాంతీయ అసమానతలు చేరుకోలేకపోతున్నాయి.

•

మౌలిక సదుపాయాలు మరియు ఆరోగ్యం

పోలవరం ప్రాజెక్ట్7 యొక్క పునరావాసం ఆలస్యం మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ (సిఎజి 2024)లో ఆరోగ్య రంగంలో లోపాలు మానవ అభివృద్ధిని పరిమితం చేస్తున్నాయి. విద్య మరియు ఆరోగ్య ఖాళీలు పేదరిక నిర్మూలన ప్రయత్నాలను నిరోధిస్తున్నాయి.

నిష్కర్ష
కార్యక్రమాలు పేదరికం తగ్గింపులో పురోగతి సాధించినప్పటికీ, పరిపాలన, మౌలిక సదుపాయాలు మరియు సామాజిక సేవలను బలోపేతం చేయడం సమగ్ర వృద్ధి మరియు స్థిరమైన పేదరిక నిర్మూలనకు అవసరం.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Rural vs Urban Poverty Response. Rural vs Urban Poverty Response. Comparison of Rural and Urban
Diagram: Rural vs Urban Poverty Response

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

సమ్మిళిత వృద్ధి: భారతదేశం మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ పథకాలు49 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
6
2011
7
2012
5
2016
9
2017
9
2020
2
2023
4
2025
7

All 49 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2025 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·