ప్రభుత్వ బడ్జెట్ అంటే మీకేమి అర్థమైంది? ప్రభుత్వ వ్యయం రకాలను క్లుప్తంగా వివరించండి మరియు ప్రభుత్వ బడ్జెట్లో ఈ వ్యయాలను ఎలా వర్గీకరిస్తారో తెలపండి.
Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error
క్లుప్తంగా
ప్రభుత్వ బడ్జెట్ అనేది Article 112 ప్రకారం సమర్పించే అంచనా రాబడులు, వ్యయాల వార్షిక ఆర్థిక నివేదిక, ప్రజా వ్యయం ప్రధానంగా రెవెన్యూ వ్యయం (జీతాలు, సబ్సిడీలు, వడ్డీ), మూలధన వ్యయం (ఆస్తుల సృష్టి)గా వర్గీకరించబడుతుంది. పాత ప్రణాళిక, ప్రణాళికేతర వర్గీకరణ 2017-18లో రద్దు చేయబడింది.
Model answer
Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026
బడ్జెట్ రకాలు
ఎన్నికల సమయంలో లేదా ఆలస్యం సమయంలో ఆర్థిక అవసరాలను నిర్వహించడానికి పూర్తి బడ్జెట్, తాత్కాలిక బడ్జెట్ మరియు ఓట్-ఆన్-అకౌంట్ ఉన్నాయి, ఇవి ప్రభుత్వ పనితీరును అంతరాయం లేకుండా కొనసాగిస్తాయి.
మూలధన వ్యయం
ఆస్తుల సృష్టి మరియు బాద్యత తగ్గింపును కలిగి ఉంటుంది; యూనియన్ బడ్జెట్4 2026-27 మౌలిక సదుపాయాలు మరియు వృద్ధిని పెంపొందించడానికి మూలధన వ్యయాన్ని ప్రాముఖ్యతనిస్తుంది, దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక అభివృద్ధిని మద్దతు ఇస్తుంది.
రెవెన్యూ మరియు మూలధన బడ్జెట్లు
రెవెన్యూ బడ్జెట్లో పన్ను మరియు పన్నేతర ఆదాయాలు ఉంటాయి; మూలధన బడ్జెట్ లోన్లు మరియు ఆస్తి పెట్టుబడులను కవర్ చేస్తుంది, ఇది ముస్గ్రేవ్ యొక్క ప్రజా ఆర్థిక5 మూడు విధులు: కేటాయింపు, పంపిణీ మరియు స్థిరీకరణకు అనుగుణంగా ఉంటుంది.
ఆధునిక బడ్జెటింగ్ పద్ధతులు
అవుట్కమ్ బడ్జెటింగ్ ఖర్చులను కొలిచే ఫలితాలకు అనుసంధానించి పారదర్శకతను మెరుగుపరుస్తుంది; లింగ బడ్జెటింగ్ సామాజిక-ఆర్థిక అసమానతలను పరిష్కరించి, సమగ్ర అభివృద్ధిని ప్రోత్సహిస్తుంది.
మూలధన వ్యయ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడం
ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలు మూలధన ప్రాజెక్టుల అమలును మెరుగుపరచి, రెవెన్యూ లోటు మరియు బడ్జెట్ వెలుపల అప్పులను తగ్గించడానికి మెరుగైన వ్యయ నిర్వహణ ద్వారా మెరుగుపరచాలి.
పర్ఫార్మెన్స్-బేస్డ్ బడ్జెటింగ్6 స్వీకరించండి
నిధులు స్పష్టమైన అభివృద్ధి ఫలితాలుగా మారడానికి మరియు బాధ్యతను పెంచడానికి అన్ని రంగాల్లో అవుట్కమ్ బడ్జెటింగ్ను విస్తరించండి.
This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి
1జవాబు పత్రం
ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.
2చేతితో రాయండి
సమయం పెట్టుకుని.
3మూల్యాంకనం పొందండి
మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.
పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం
ప్రభుత్వ బడ్జెటింగ్ (కేంద్రం)15 questions
Asked in 6 of 8 sittings since 2008
- 2025ప్రభుత్వ ఆర్థిక శాస్త్రంలో 'లోటు' (deficit) అనే పదాన్ని నిర్వచించండి. వివిధ రకాల లోటులను మరియు వాటి ఆర్థికపరమైన చిక్కులను వివరించండి.
- 2025వనరుల కేటాయింపు మరియు రాబడి పంపిణీకి సంబంధించి, కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు రాష్ట్రాల మధ్య ఆర్థిక సంబంధాలపై తాజా ఆర్థిక సంఘం సిఫార్సుల ప్రాముఖ్యతను చర్చించండి.
All 15 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.
అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2025 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.