2025 · పేపర్ V · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

భారతదేశంలోని వివిధ రకాల సహజ వనరులను వివరించండి. ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల ద్వారా వాటిని ఎలా సంరక్షిస్తున్నారు?

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

భారత సహజ వనరులు పునరుత్పాదక (అడవులు, నీరు, నేల, వన్యప్రాణులు), పునరుత్పాదకేతర (ఖనిజాలు, శిలాజ ఇంధనాలు), జీవ (జీవవైవిధ్యం, రక్షిత ప్రాంతాలు) రకాలు. Forest Policy లోని మూడో వంతు అటవీ విస్తీర్ణ లక్ష్యం, Jal Shakti Abhiyan, Atal Bhujal Yojana, MMDR Act, Forest Rights Act ద్వారా ప్రభుత్వం వీటిని పరిరక్షిస్తోంది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారతదేశం యొక్క విస్తృత సహజ వనరులు, పునరుత్పాదక, అపునరుత్పాదక మరియు జీవ వైవిధ్య వనరులు, అభివృద్ధికి అవసరమైనవి కానీ అధిక వినియోగం మరియు వాతావరణ మార్పుల నుండి ముప్పును ఎదుర్కొంటున్నాయి, దృఢమైన సంరక్షణ ప్రయత్నాలను అవసరం చేస్తాయి.
సహజ వనరుల రకాలు
•

పునరుత్పాదక వనరులు

భారతదేశం యొక్క అటవీ ప్రాంతం 24% కవర్ చేస్తుంది; జాతీయ వాతావరణ మార్పుల చర్యా ప్రణాళిక (NAPCC) కింద గ్రీన్ ఇండియా మిషన్21 అటవీ పెంపకం మరియు పర్యావరణ వ్యవస్థ పునరుద్ధరణను ప్రోత్సహిస్తుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్43 యొక్క సంయుక్త అటవీ5 నిర్వహణ మరియు సామాజిక అటవీ కార్యక్రమాలు అటవీ సంరక్షణలో స్థానిక భాగస్వామ్యాన్ని పెంచుతాయి.

•

అపునరుత్పాదక వనరులు

భారతదేశం యొక్క ఖనిజ సంపదలో బొగ్గు, ఇనుప ఖనిజం మరియు బారైట్స్ ఉన్నాయి, ఆంధ్రప్రదేశ్ భారతదేశం యొక్క బారైట్స్ నిల్వలలో 86.11% కలిగి ఉంది. మైన్స్ అండ్ మినరల్స్ చట్టం తవ్వకాల నియంత్రణ చేస్తుంది, కానీ ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క గనుల రంగంలో ఆదాయ మరియు అనుగుణత లోపాలను CAG ఆడిట్లు హైలైట్ చేస్తాయి.

ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల ద్వారా సంరక్షణ
•

జల వనరుల నిర్వహణ

జల్ శక్తి అభియాన్ మరియు అటల్ భుజల్ యోజన6 వంటి పథకాలు భూగర్భ జలాల రీఛార్జ్ మరియు వర్షపు నీటి సంరక్షణను ప్రోత్సహిస్తాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని పోలవరం ప్రాజెక్ట్7 భారీ స్థాయి జల అభివృద్ధికి ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది కానీ ఆలస్యం, వ్యయ పెరుగుదల మరియు పునరావాస సవాళ్లను ఎదుర్కొంటుంది.

•

సముదాయ భాగస్వామ్యం మరియు చట్టపరమైన వ్యవస్థలు

అటవీ హక్కుల చట్టం స్థానిక తెగల సముదాయాలను శక్తివంతం చేస్తుంది; ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క స్థానిక పంచాయతీలు వనరులను సక్రియంగా నిర్వహిస్తాయి, వికేంద్రీకరణను ప్రతిబింబిస్తుంది. ఆర్టికల్స్ 48-A మరియు 51-A(g) కింద రాజ్యాంగ నిబంధనలు పర్యావరణ పరిరక్షణను ఆదేశిస్తాయి.

ముందుకు సాగే దారి
•

సామర్థ్యాన్ని మరియు పర్యవేక్షణను బలోపేతం చేయండి

అనుగుణతను నిర్ధారించడానికి సముదాయ సామర్థ్య నిర్మాణాన్ని పెంచండి మరియు రియల్-టైమ్ పర్యవేక్షణ కోసం ఉపగ్రహ రిమోట్ సెన్సింగ్‌ను ఉపయోగించండి.

•

వనరుల సామర్థ్యాన్ని సమగ్రపరచండి

వనరుల తగ్గింపును తగ్గించడానికి వ్యవసాయం మరియు పట్టణ ప్రణాళికలో సుస్థిర సాంకేతికతలను ప్రోత్సహించండి.

నిర్ణయం
భారతదేశం యొక్క సహజ వనరులను సంరక్షించడానికి మరియు పర్యావరణ సమతుల్యతను నిర్ధారించడానికి నిరంతర ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు మరియు సముదాయ భాగస్వామ్యం కీలకం.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Natural resources of India. Natural resources of India. Diagram (tree): Natural resources of India; Renewable; Forests, water, soil, wildlife; Non-renewable; Coal, iron ore, bauxite, petroleum; Biological; Flora, fauna, 18 biosphere reserves
Diagram: Natural resources of India

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

అభివృద్ధి vs పర్యావరణం: సహజ వనరులు, వాతావరణ మార్పు, EIA, సహజ విపత్తులు48 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
7
2011
6
2012
5
2016
12
2017
3
2020
5
2023
4
2025
6

All 48 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2025 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·