2025 · పేపర్ V · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

భారతదేశంలో జన్యుపరంగా మార్పు చెందిన జీవులను (Genetically Modified Organisms) నియంత్రించే నియంత్రణ చట్రాన్ని వివరించండి మరియు ఆధునిక సవాళ్లను పరిష్కరించడంలో దాని సమర్ధతను అంచనా వేయండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

Environment Protection Act, 1986, దాని 1989 Rules కింద IBSC, RCGM, GEAC అనే అంచెల కమిటీలు, DBT biosafety మార్గదర్శకాలు, Cartagena Protocol ద్వారా భారత్ GMOలను నియంత్రిస్తుంది. ప్రయోజన సంఘర్షణలు, రాష్ట్రాల బలహీన భాగస్వామ్యం, నెమ్మదైన ఆమోదాలు gene editing వంటి సవాళ్లను అడ్డుకుంటున్నందున ఇది పాక్షికంగా మాత్రమే సరిపోతుంది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారతదేశం యొక్క GMO నియంత్రణ వ్యవస్థ జీవసురక్షత మరియు ఆవిష్కరణను నిర్ధారించడానికి లక్ష్యంగా ఉంది, ముఖ్యంగా వ్యవసాయం మరియు జలచరాల కార్యకలాపాలు నియంత్రణ అవసరాలను ప్రభావితం చేసే ఆంధ్రప్రదేశ్21 వంటి రాష్ట్రాలలో సంక్లిష్టమైన వ్యవసాయ-పర్యావరణ సవాళ్ల మధ్య.
భారతదేశంలో GMOs ను నియంత్రించే నియంత్రణ వ్యవస్థ
•

చట్టపరమైన పరికరాలు మరియు సంస్థాగత సంస్థలు

పర్యావరణ పరిరక్షణ చట్టం 1986 మరియు 1989 నిబంధనలు చట్టపరమైన ఆధారాన్ని ఏర్పరుస్తాయి, IBSC, RCGM, మరియు GEAC వంటి ఆరు చట్టబద్ధ కమిటీలతో, MoEFCC కింద ఉన్న ఉన్నత ఆమోద సంస్థ, పర్యావరణ విడుదల ఆమోదాలను పర్యవేక్షిస్తుంది.

•

జీవసురక్షత మార్గదర్శకాలు మరియు అంతర్జాతీయ బద్ధతలు

DBT పరిశోధన, ఫీల్డ్ ట్రయల్స్, మరియు ప్రమాద అంచనాలను కవర్ చేసే వివరణాత్మక జీవసురక్షత ప్రోటోకాల్‌లను జారీ చేస్తుంది; ICMR ఆరోగ్య ప్రమాదాలపై సలహా ఇస్తుంది. భారతదేశం జీవసురక్షతపై కార్టజెనా ప్రోటోకాల్‌కు అనుగుణంగా ఉంటుంది మరియు 2001 నాటి మొక్కల వర్గాల మరియు రైతుల హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం మరియు 2002 నాటి జీవ వైవిధ్య చట్టంతో జీవసురక్షతను అనుసంధానిస్తుంది.

వ్యవస్థ యొక్క తగినతనం
•

రాష్ట్ర స్థాయి సమన్వయం మరియు ఆవిష్కరణ సవాళ్లు

రాష్ట్ర స్థాయి అనుమతుల యొక్క తప్పనిసరి లేమి ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి వివిధ వ్యవసాయ-వాతావరణ మండలాలతో ఉన్న రాష్ట్రాలకు కీలకమైన ఫీల్డ్ ట్రయల్స్‌ను అడ్డుకుంటుంది. అధిక అనుసరణ ఖర్చులు మరియు 2022లో SDN-1 మరియు SDN-2 మినహాయింపులు పొందిన తర్వాత కూడా జీనో ఎడిటెడ్ ఉత్పత్తులపై నిలిచిన ప్రశ్నలు ఆవిష్కరణను నిరుత్సాహపరుస్తాయి, ప్రజా రంగ GM మస్టర్డ్ (DMH-11) ఆలస్యమవుతుంది. వ్యవసాయంపై స్టాండింగ్ కమిటీ సమన్వయాన్ని మరియు ప్రజా విశ్వాసాన్ని మెరుగుపరచడానికి తప్పనిసరి రాష్ట్ర భాగస్వామ్యాన్ని సిఫార్సు చేసింది.

ముందుకు మార్గం
•

చట్టబద్ధ అధికారాన్ని కల్పించడం

GEAC మరియు సంబంధిత కమిటీలకు ఎక్కువ స్వాయత్తతను ఇవ్వడానికి, పారదర్శక, సంఘర్షణ-రహిత నిర్ణయాలను నిర్ధారించడానికి స్వతంత్ర చట్టబద్ధ నియంత్రణ సంస్థను సృష్టించే ప్రత్యేక జీవసురక్షత చట్టాన్ని అమలు చేయండి.

•

రాష్ట్ర సమన్వయాన్ని బలోపేతం చేయండి

స్థానిక వ్యవసాయ-పర్యావరణ వైవిధ్యాన్ని పరిష్కరించడానికి మరియు నియంత్రణ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి ఆమోదాలు మరియు ఫీల్డ్ ట్రయల్స్‌లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వ భాగస్వామ్యాన్ని తప్పనిసరి చేయండి.

నిష్కర్ష
సమగ్రమైనప్పటికీ, భారతదేశం యొక్క GMO వ్యవస్థ ఆధునిక జీవసాంకేతిక సవాళ్లను సమర్థవంతంగా పరిష్కరించడానికి మరియు ఆవిష్కరణను ప్రోత్సహించడానికి చట్టబద్ధ మద్దతు మరియు మెరుగైన రాష్ట్ర సమన్వయాన్ని అవసరం.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: GMO regulation in India. GMO regulation in India. Diagram (tree): GMO regulation in India; EPA 1986 and 1989 Rules; IBSC, RCGM, GEAC; DBT and ICMR guidelines; Cartagena Protocol; PPVFRA, Biodiversity Act
Diagram: GMO regulation in India

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

బయోటెక్నాలజీ & నానోటెక్నాలజీ: పరిధి, నీతి, జన్యు ఇంజనీరింగ్, జీవవైవిధ్యం, కిణ్వ ప్రక్రియ, ఇమ్యునో-డయాగ్నోసిస్50 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
7
2011
5
2012
7
2016
13
2017
9
2020
3
2023
3
2025
3

All 50 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2025 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·