2016 · పేపర్ IIIతరచూ అడిగేది

వెనుకబడిన తరగతుల కోసం ప్రత్యేక నిబంధనల పరిధిని మరియు వెనుకబడిన తరగతులను నిర్ణయించడానికి గల పరీక్షను చర్చించండి. అధికరణలు 15(4) మరియు 16(4) కింద నిబంధనల పరిధిలో ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని చర్చించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

వెనుకబడిన తరగతుల ప్రత్యేక నిబంధనలు విద్య, ఉద్యోగాలు, శాసనసభల్లో reservations ను కవర్ చేస్తాయి; సామాజిక వెనుకబాటుతనంపై అనుభవ పరీక్షతో వీరిని గుర్తిస్తారు, Indra Sawhney creamy layer, 50% పరిమితి వర్తిస్తాయి. Article 15(4) విద్యలో సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన తరగతులకు, Article 16(4) ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో ఏ వెనుకబడిన తరగతికైనా వర్తిస్తుంది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్స్ 15(4) మరియు 16(4) కింద వెనుకబడిన తరగతుల కోసం ప్రత్యేక నిబంధనలు, న్యాయపరమైన మరియు కమిషన్ నివేదికల ద్వారా ఆకారాన్ని పొందిన సానుకూల చర్యల ద్వారా చారిత్రాత్మక సామాజిక వెనుకబాటును పరిష్కరిస్తాయి. ఈ నిబంధనలు, అణగారిన వర్గాలకు విద్య, ఉపాధి మరియు ప్రజా జీవితంలో ప్రవేశాన్ని సాధ్యం చేయడం ద్వారా సామాజిక న్యాయాన్ని ప్రోత్సహించడానికి లక్ష్యంగా ఉన్నాయి.
ప్రత్యేక నిబంధనల పరిధి
•

అమలులో ఉదాహరణలు

తెలంగాణలో BC-A నుండి BC-E వర్గీకరణ మరియు 2024 కుల సర్వే రాష్ట్ర రిజర్వేషన్ల కోసం వెనుకబడిన తరగతుల ప్రామాణిక గుర్తింపును చూపిస్తాయి, రాజ్యాంగ నిబంధనలను విధానానికి అనుసంధానిస్తాయి. అయితే, BC కోటాలను 50% పరిమితికి మించి పెంచే ప్రతిపాదనలు న్యాయపరమైన పరిశీలనను ఎదుర్కొంటాయి.

వెనుకబడిన తరగతులను నిర్ణయించే పరీక్ష
•

న్యాయపరమైన ప్రమాణాలు

కే. కృష్ణమూర్తి (2010) మరియు వికాస్ కిషన్‌రావ్ గవాలి (2021) లో సుప్రీంకోర్టు యొక్క ట్రిపుల్ టెస్ట్, మరియు ఇంద్రా సాహ్నే (1992) ముందు, వెనుకబాటును గుర్తించడానికి ప్రామాణిక కమిషన్ నివేదికలను (ఉదా., కాళేల్‌కర్, మండల్, వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్1) అవసరం చేస్తుంది, సామాజిక మరియు విద్యా అంశాలను శుద్ధ ఆర్థిక స్థితి కంటే ఎక్కువగా ప్రాముఖ్యతనిస్తుంది.

•

ఆర్టికల్ 16(4) కింద విస్తృత కవరేజ్

ఆర్టికల్ 16(4) SCs, STs, OBCs మరియు ఇతర వెనుకబడిన వర్గాలను కలిగి ఉంది, ఇది ఆర్టికల్ 15(4) కంటే ప్రజా ఉపాధిలో విస్తృత రిజర్వేషన్‌ను అనుమతిస్తుంది. ఈ విస్తృత పరిధి ఆర్టికల్ 15(4) కింద కవర్ చేయబడని వర్గాల చేర్పును అనుమతిస్తుంది.

ఆర్టికల్స్ 15(4) మరియు 16(4) పరిధిలో తేడా
•

విభిన్న భాష మరియు దృష్టి

ఆర్టికల్ 15(4) "సామాజిక మరియు విద్యా పరంగా వెనుకబడిన తరగతులు" కోసం విద్య మరియు సామాజిక ప్రవేశాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంటుంది; ఆర్టికల్ 16(4) ప్రజా ఉపాధి రిజర్వేషన్ కోసం విస్తృతంగా "వెనుకబడిన పౌరుల తరగతి"ని ఉపయోగిస్తుంది. ఇది వాటి విభిన్న కార్యాత్మక డొమైన్‌లను ప్రతిబింబిస్తుంది.

•

న్యాయపరమైన వ్యాఖ్యానం

కోర్టులు ఆర్టికల్ 16(4)ను ఉపాధి రిజర్వేషన్ల కోసం సంపూర్ణంగా నిర్ధారిస్తాయి కానీ ఆర్టికల్ 16(1) కింద ఇతర సానుకూల చర్యలను అనుమతిస్తాయి; ఆర్టికల్ 15(4) సామాజిక మరియు విద్యా పురోగతిపై మరింత పరిమితమైనది మరియు దృష్టి సారిస్తుంది.

ముగింపు
ఆర్టికల్స్ 15(4) మరియు 16(4) కింద ప్రత్యేక నిబంధనలు, న్యాయపరమైన పరీక్షలు మరియు కమిషన్‌ల ద్వారా మార్గనిర్దేశం చేయబడినవి, వెనుకబడిన తరగతుల లక్ష్యపూర్వక పురోగతిని నిర్ధారిస్తాయి, రాజ్యాంగ సమతుల్యతను నిర్వహిస్తాయి మరియు సానుకూల చర్యల దుర్వినియోగాన్ని నివారిస్తాయి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Articles 15(4) vs 16(4). Articles 15(4) vs 16(4). Comparison of Article 15(4) and Article 16(4)
Diagram: Articles 15(4) vs 16(4)

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

ప్రాథమిక హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాలు మరియు ప్రాథమిక విధులు5 questions

Asked in 2 of 2 sittings since 2016

2016
4
2024
1

All 5 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక టీజీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2016 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·