భారతదేశంలో అప్పటి సామాజిక-ఆర్థిక పరిస్థితుల కారణంగా బౌద్ధమతం మరియు జైనమతం విస్తృత ఆమోదం పొందాయి. విశ్లేషించండి.
Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error
క్లుప్తంగా
క్రీ.పూ. 6-5 శతాబ్దాల్లో కుల కాఠిన్యం, ఖరీదైన వైదిక క్రతువులు, వాణిజ్యం, నగరాల పెరుగుదల సమానత్వం, నైతికతపై ఆధారపడిన మతాలకు డిమాండ్ సృష్టించడంతో బౌద్ధ, జైన మతాలు విస్తరించాయి. సంపన్న వర్తకులు, కళాకారులు, Bimbisara వంటి Mahajanapada రాజులు వాటిని పోషించి వాణిజ్య మార్గాల వెంట వ్యాపింపజేశారు.
Model answer
Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026
ఆర్థిక మార్పులు మరియు పట్టణీకరణ
వాణిజ్యం, వాణిజ్యం మరియు వృత్తుల పెరుగుదల, బౌద్ధ విహారాలు మరియు జైన దేవాలయాలను ఆశ్రయించిన వ్యాపార మరియు శిల్పవర్గాలను శక్తివంతం చేసింది, వాణిజ్య మార్గాలు మరియు పట్టణ కేంద్రాల వెంట మత ప్రాచుర్యాన్ని సులభతరం చేసింది.
వేదిక కర్మకాండల పతనం
ఖరీదైన బ్రాహ్మణిక కర్మకాండలు పట్టణ మధ్యతరగతులలో ఆకర్షణ కోల్పోయాయి, వారు బౌద్ధం యొక్క నాలుగు సత్యాలు1 మరియు మధ్యమార్గంపై నైతిక దృష్టిని, అలాగే జైనమతం యొక్క వ్యక్తిగత కఠినతపై దృష్టిని ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.
వాణిజ్య నెట్వర్క్లు మరియు పట్టణ కేంద్రాలు
వాణిజ్య మార్గాలు మరియు నాలంద వంటి నగరాలు బౌద్ధ మరియు జైన బోధనలకు కేంద్రాలుగా మారాయి, వివిధ ప్రాంతాలను కలిపే మరియు సాంస్కృతిక మార్పిడి సులభతరం చేసే వ్యాపార ఆశ్రయం ద్వారా మద్దతు పొందాయి.
సామాజిక సంస్కరణ మరియు మత పరిణామం
బౌద్ధం యొక్క మధ్యమార్గం మరియు జైనమతం యొక్క సన్యాసం మార్పుల మధ్య సమాజ ఆందోళనలను పరిష్కరించాయి, అయితే నవయాన బౌద్ధం2 వంటి తరువాతి పరిణామాలు అణగారిన వర్గాలకు ఆకర్షణీయమైన ఆధునిక పునర్వ్యాఖ్యలను అందించాయి.
సమగ్ర వారసత్వ విద్య
బౌద్ధం మరియు జైనమతం బోధనలను పాఠ్యక్రమాలలో ప్రోత్సహించడం, వాటి సామాజిక-ఆర్థిక మూలాలు మరియు నైతిక విలువలను హైలైట్ చేయడం ద్వారా సామాజిక సమన్వయాన్ని పెంపొందించగలదు.
పారిశ్రామిక మరియు సాంస్కృతిక పరిరక్షణకు మద్దతు
బౌద్ధ మరియు జైన స్థలాల పరిరక్షణను ప్రోత్సహించడం, భారతీయ సమాజాన్ని ఆకారంలోకి తీసుకురావడంలో వాటి చారిత్రక పాత్రను లోతుగా అర్థం చేసుకోవడంలో సహాయపడగలదు.
This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి
1జవాబు పత్రం
ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.
2చేతితో రాయండి
సమయం పెట్టుకుని.
3మూల్యాంకనం పొందండి
మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.
పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం
తొలి నాగరికతలు, బౌద్ధమతం మరియు జైనమతం, కళా పాఠశాలలు, మౌర్యుల నుండి గుప్తుల వరకు4 questions
Asked in 2 of 2 sittings since 2016
- 2024గాంధార మరియు మధుర కళా పాఠశాలల మధ్య శైలీకృత మరియు ఐకానోగ్రాఫిక్ (Iconographic) వ్యత్యాసాలను విశ్లేషించండి.
- 2016సింధు మరియు వేద నాగరికతల ముఖ్య లక్షణాలను పోల్చి, భేదాలను వివరించండి.
All 4 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.
అధికారిక టీజీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2024 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.