2024 · పేపర్ II · 10 మార్కులు

'భారత వ్యవసాయంలో పంట ఉత్పత్తిపై సంస్థాగత కారకాలు నియంత్రణను కలిగి ఉన్నాయి'. పరిశీలించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

భూమి ఎవరిది, రుణం ఎవరికి, కొత్త పద్ధతులు ఎవరు నేర్చుకుంటారు, మార్కెట్లు ఎవరికి అందుతాయి అనేది నిర్ణయించడం ద్వారా భారత్ లో పంట ఉత్పత్తిని సంస్థలే ఎక్కువగా నియంత్రిస్తాయి. కమతాల విభజన వల్ల 67% కమతాలు ఒక హెక్టారు కంటే తక్కువ, బలహీన రుణ వ్యవస్థ, అసమాన విస్తరణ సేవలు, పరిమిత MSP, e-NAM అందుబాటు చిన్న రైతుల ఉత్పాదకతను తక్కువగా ఉంచుతున్నాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారతీయ వ్యవసాయంలో పంట ఉత్పత్తి నియంత్రణలో సంస్థాగత కారకాలు1, భూమి పట్టా, రుణం, విస్తరణ సేవలు మరియు విధాన చట్రాలను ప్రభావితం చేస్తాయి. ఈ సంస్థలు రైతుల వనరులు, సాంకేతికత మరియు మార్కెట్లకు ప్రాప్యతను ఆకారమిస్తాయి, తద్వారా ఉత్పాదకత మరియు గ్రామీణ జీవనోపాధిని ప్రభావితం చేస్తాయి.
ప్రధాన సంస్థాగత కారకాలు
•

రుణ మరియు బీమా పథకాలు

సహకార బ్యాంకులు మరియు ప్రధాన్ మంత్రి ఫసల్ బీమా యోజన మరియు సవరించిన జాతీయ వ్యవసాయ బీమా పథకం వంటి పథకాల ద్వారా సంస్థాగత రుణ ప్రాప్యత కీలకమైనదిగా ఉన్నప్పటికీ, ఇది తగినంత కాదు, అనేక మందిని అనధికారిక రుణదాతల మరియు అప్పుల వైపు నెట్టివేస్తుంది (NITI Aayog, 2022). పరిమిత దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక సాయం నాణ్యమైన ఇన్పుట్లు మరియు సాంకేతికత స్వీకరణలో పెట్టుబడిని పరిమితం చేస్తుంది.

నియంత్రణ యంత్రాంగాలు
•

విస్తరణ మరియు మద్దతు సేవలు

మట్టీ ఆరోగ్య కార్డు పథకం మరియు వేగవంతమైన నీటిపారుదల ప్రయోజన కార్యక్రమం వంటి కార్యక్రమాలు జ్ఞానం మరియు వనరుల వినియోగాన్ని మెరుగుపరుస్తాయి కానీ అసమాన అమలు నుండి బాధపడుతున్నాయి, ముఖ్యంగా 65% పంట ప్రాంతం వర్షపాతం మీద ఆధారపడి ఉన్న వర్షాధార జోన్లలో (D R Khullar). ఇది మెరుగైన విత్తనాలు, పురుగుల నివారణ మరియు నీటిపారుదల సాంకేతికతల స్వీకరణను పరిమితం చేస్తుంది.

పరిణామాలు
•

ఉత్పాదకత మరియు సంక్షేమ ప్రభావం

విభజిత భూమి పట్టాలు మరియు రుణ లోటు ఉత్పాదకతను పరిమితం చేస్తాయి మరియు అసురక్షితతను పెంచుతాయి, అయితే సంస్థాగత పథకాలు పంజాబ్ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలలో నీటి వినియోగం మరియు మట్టీ సారాన్ని మెరుగుపరిచాయి. పెరుగుతున్న పంట తీవ్రత ఈ పరిమితుల ఉన్నప్పటికీ తీవ్ర భూమి వినియోగాన్ని చూపిస్తుంది.

ముందుకు దారి
•

విస్తరణ మరియు మార్కెట్ లింకేజీలను బలోపేతం చేయడం

ముఖ్యంగా వర్షాధార ప్రాంతాలలో విస్తరణ సేవల ప్రాప్యత మరియు నాణ్యతను మెరుగుపరచడం, e-NAM ద్వారా మార్కెట్ మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడం, సాంకేతికత స్వీకరణ మరియు మెరుగైన ధర సాధనకు మద్దతు ఇస్తుంది.

ముగింపు
సంస్థాగత కారకాలు పంట ఉత్పత్తిపై బహుముఖ నియంత్రణను కలిగి ఉన్నాయి, భూమి పట్టా, రుణం, విస్తరణ మరియు మార్కెట్ విధానాలలో బలోపేతమైన సంస్కరణలను అవసరం చేస్తాయి, దీర్ఘకాలిక వ్యవసాయ వృద్ధి మరియు మెరుగైన రైతు సంక్షేమం కోసం.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: How institutions steer crop output. How institutions steer crop output. Comparison of Institution and Effect on production
Diagram: How institutions steer crop output

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

భారతదేశం: వ్యవసాయం, పరిశ్రమలు, రవాణా, వాణిజ్యం, జనాభా, పట్టణీకరణ3 questions

Asked in 1 of 2 sittings since 2016

2016
–
2024
3

అధికారిక టీజీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2024 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·