2024 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

భారతదేశంలోని బలహీన వర్గాలలో కొనసాగుతున్న సామాజిక బహిష్కరణ (social exclusion) స్వభావం మరియు రకాలను క్లుప్తంగా చర్చించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

భారత్ లో SCs, STs, మహిళలు, మైనారిటీలు, అసంఘటిత కార్మికుల సామాజిక బహిష్కరణ సంస్థాగత, ఆర్థిక, సామాజిక, విద్యా రూపాల్లో ఉంది; బలహీన పథకాల అమలు, అసంఘటిత ఉద్యోగాల నుంచి కుల, లింగ కళంకం, academic untouchability వరకు ఇది విస్తరించింది. Telangana లో కేవలం 3% నిర్మాణ సంస్థలే BOCW Act కింద నమోదయ్యాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారతదేశంలో సామాజిక బహిష్కరణ చారిత్రక అసమానతలలో నిక్షిప్తమై ఉన్న ఒక కీలక సవాలుగా మిగిలి ఉంది, రాజ్యాంగ హామీలున్నప్పటికీ షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు, మహిళలు, మైనారిటీలు మరియు అనధికార కార్మికులను ప్రభావితం చేస్తుంది.
సంస్థాగత మరియు నిర్మాణాత్మక అడ్డంకులు
•

రాజ్యాంగ భద్రతలు మరియు లోపాలు

వ్యత్యాసానికి వ్యతిరేకంగా ఆర్టికల్స్ 14, 15, మరియు 17 రక్షణ కల్పిస్తాయి, కానీ దళితులు మరియు గిరిజనులు ఇంకా వ్యవస్థాపిత బహిష్కరణను ఎదుర్కొంటున్నారు; ఆర్టికల్ 341 కింద 1950 అధ్యక్ష ఉత్తర్వు SC హోదాను హిందువులు, సిక్కులు మరియు బౌద్ధులకు పరిమితం చేస్తుంది, దళిత క్రైస్తవులు మరియు ముస్లింలను మినహాయిస్తుంది.

•

పాలసీ మరియు పరిపాలనా సవాళ్లు

బిల్డింగ్ అండ్ అదర్ కన్స్ట్రక్షన్ వర్కర్స్ (BOCW) చట్టం కింద తెలంగాణలో 3% నిర్మాణ సంస్థల నమోదు పేద ప్రచారం మరియు అనధికార కార్మికుల కోసం పరిమిత అధికారిక రక్షణలను హైలైట్ చేస్తుంది.

•

సామాజిక న్యాయ సంస్థలు

సామాజిక న్యాయం మరియు సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ యొక్క ప్రయత్నాలు పరిమిత వనరులచే పరిమితమై ఉన్నాయి, దీనివల్ల డినోటిఫైడ్ తెగలు మరియు ట్రాన్స్‌జెండర్ వ్యక్తులు సహా అణగారిన సమూహాలు ప్రభావితమవుతున్నాయి.

•

విద్యా బహిష్కరణ

ఉన్నత విద్యలో అకాడెమిక్ అంటరానితనం మరియు వేధింపులు2 బహిష్కరణను కొనసాగిస్తాయి మరియు పైకి వెళ్లే చలనాన్ని పరిమితం చేస్తాయి.

ఆర్థిక మరియు సామాజిక పరిమాణాలు
•

సంపద అసమానత మరియు అనధికారత

టాప్ 10% జాతీయ సంపదలో ~77% నియంత్రణ కలిగి ఉన్నారు; అనధికార రంగ కార్మికులు, ముఖ్యంగా మహిళలు, వేతన అంతరాలు మరియు సామాజిక భద్రత లేకుండా ఉంటారు.

•

బహుళముఖ దారిద్ర్యం

షెడ్యూల్డ్ కులాలు, తెగలు, మరియు మైనారిటీలు పేద ఆరోగ్యం, విద్య మరియు జీవన ప్రమాణాలను అనుభవిస్తారు, బహిష్కరణను బలపరుస్తాయి.

•

సామాజిక మచ్చ మరియు వివక్ష

కుల ఆధారిత అంటరానితనం మరియు లింగ పక్షపాతం భూమి, న్యాయం మరియు డిజిటల్ వనరులకు ప్రాప్యతను పరిమితం చేస్తాయి.

•

అంతరసంబంధిత అసురక్షితతలు

పరస్పర సంబంధ గుర్తింపులు వ్యవస్థాపిత అడ్డంకులను మరింత లోతుగా చేస్తాయి, సమగ్ర, అంతరసంబంధ సాధికారత విధానాలను అవసరం చేస్తాయి.

అమలు సవాళ్లు మరియు ముందుకు దారి
•

పేద లక్ష్యాలు మరియు పంపిణీ

సంక్షేమ పథకాలు తరచుగా లబ్ధిదారులను బహిష్కరణ పొరపాట్లు మరియు డిజిటల్ విభజనల కారణంగా కోల్పోతాయి, ముఖ్యంగా గ్రామీణ మరియు గిరిజన ప్రాంతాలలో.

•

ఆర్థిక అధికారికత

నిర్మాణం వంటి రంగాలలో నమోదు మరియు సామాజిక భద్రతను విస్తరించడం ఆర్థిక బహిష్కరణను తగ్గించగలదు.

•

సామాజిక వైఖరులను పరిష్కరించడం

కుల మరియు లింగ వివక్షను ఎదుర్కొనేందుకు నిరంతర అవగాహన ప్రచారాలు అవసరం.

నిర్ణయం
సామాజిక బహిష్కరణను ఎదుర్కోవడం కోసం బలమైన సంస్థలు, ఆర్థిక అధికారికత మరియు సమగ్ర వృద్ధి కోసం సామాజిక వైఖరుల మార్పు అవసరం.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Types of social exclusion in India. Types of social exclusion in India. Diagram (tree): Types of social exclusion in India; Social exclusion; Institutional: weak scheme outreach; Economic: informal, low-wage work; Social: untouchability, gender bias; Educational: academic untouchability
Diagram: Types of social exclusion in India

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

సామాజిక బహిష్కరణ మరియు బలహీన వర్గాలు2 questions

Asked in 1 of 2 sittings since 2016

2016
–
2024
2

అధికారిక టీజీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2024 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·