2024 · పేపర్ IV · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

అంతరించిపోతున్న జాతులను సంరక్షించడంలో భారతదేశంలో అమలు చేయబడుతున్న ప్రస్తుత జీవవైవిధ్య సంరక్షణ వ్యూహాల ప్రభావాన్ని మూల్యాంకనం చేయండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

India సంరక్షణ వ్యూహాలు ప్రధాన జాతులను పునరుద్ధరించి రక్షిత ప్రాంతాలను విస్తరించాయి, కానీ అవి సంకుచితంగా, నిధుల కొరతతో, రక్షిత ప్రాంతాల వెలుపల, మానవ-వన్యప్రాణి ఘర్షణలో బలహీనంగా ఉన్నాయి. Project Tiger కింద పులులు 2006 లో 1,411 నుంచి 2022 లో 3,682 కు పెరగగా, రక్షిత ప్రాంతాలు 2014 లో 745 నుంచి 2025 లో 1,134 కు పెరిగాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారతదేశం, ఒక మెగా-జీవవైవిధ్య హాట్‌స్పాట్, నివాస నష్టం మరియు మానవ-వన్యప్రాణి ఘర్షణల నుండి ప్రమాదంలో ఉన్న జాతులకు తీవ్రమైన ముప్పులను ఎదుర్కొంటోంది, కున్మింగ్-మాంట్రియల్ గ్లోబల్ బయోడైవర్సిటీ ఫ్రేమ్‌వర్క్ వంటి గ్లోబల్ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లకు అనుగుణంగా సమర్థవంతమైన సంరక్షణ వ్యూహాలను అవసరం చేస్తోంది.
భారతదేశంలో జీవవైవిధ్య సంరక్షణ వ్యూహాల సమర్థతను అంచనా వేయడం
•

సంరక్షిత ప్రాంతాలు21 మరియు కమ్యూనిటీ రిజర్వ్‌ల విస్తరణ

సంరక్షిత ప్రాంతాలు 2014లో 745 నుండి 2025లో 1,134కి పెరిగి, భూమి 5.3% కవర్ చేస్తూ, పులులు మరియు ఏనుగులు వంటి జాతులకు సహాయపడుతున్నాయి; కమ్యూనిటీ రిజర్వ్‌లు 43 నుండి 220కి పెరిగి, స్థానిక పాల్గొనడం పెరిగినట్లు ప్రతిబింబిస్తుంది.

•

ఫ్లాగ్‌షిప్ జాతుల పునరుద్ధరణ కార్యక్రమాలు

ప్రాజెక్ట్ టైగర్3 పులుల జనాభాను 2006లో 1,411 నుండి 2022లో 3,682కి పెంచింది; ప్రాజెక్ట్ ఏలిఫెంట్4 మరియు ప్రాజెక్ట్ స్నో లెపర్డ్ నివాస నిర్వహణ మరియు ఘర్షణ తగ్గింపు ద్వారా ప్రమాదంలో ఉన్న జాతులను స్థిరీకరించడంలో సహాయపడ్డాయి.

ప్రమాదంలో ఉన్న జాతుల సంరక్షణకు సహకారం
•

చట్టపరమైన మరియు విధాన ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లు

వన్యప్రాణి (సంరక్షణ) చట్టం, 1972, మరియు దాని సవరణలు షెడ్యూల్ I జాతులకు బలమైన చట్టపరమైన రక్షణను అందిస్తాయి; నవీకరించబడిన NBSAP 2024-30 పర్యావరణ వ్యవస్థ ఆధారిత నిర్వహణ మరియు కమ్యూనిటీ పాల్గొనడాన్ని ప్రాముఖ్యతనిస్తుంది.

•

కమ్యూనిటీ ఆధారిత సంరక్షణ మరియు ఆదివాసి జ్ఞానం

పెరుగుతున్న కమ్యూనిటీ రిజర్వ్‌లు మరియు తెలంగాణ యొక్క మిషన్ కాకతీయ వంటి కార్యక్రమాలు స్థానిక సముదాయాలను శక్తివంతం చేస్తాయి మరియు జల జీవవైవిధ్యాన్ని మద్దతు ఇస్తాయి.

సంరక్షణ వ్యూహాల బలాలు మరియు బలహీనతలు
•

బలాలు

బలమైన చట్టపరమైన ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లు మరియు నేషనల్ బోర్డ్ ఫర్ వైల్డ్‌లైఫ్ వంటి సంస్థలు, అలాగే విస్తరిస్తున్న సంరక్షిత ప్రాంతాలు మరియు కమ్యూనిటీ పాల్గొనడం, సంరక్షణ ప్రయత్నాలను ఆధారపరుస్తాయి.

•

బలహీనతలు

నిధుల కోతలు, బ్యూరోక్రాటిక్ పారదర్శకత లోపం, పరిశోధన ప్రాప్యత పరిమితి, మరియు రక్షణ లేని పర్యావరణ వ్యవస్థల నిర్లక్ష్యం సమర్థతను పరిమితం చేస్తాయి; మానవ-వన్యప్రాణి ఘర్షణలు కీలక సవాలుగా మిగిలి ఉన్నాయి.

నిష్కర్ష
భారతదేశం యొక్క జీవవైవిధ్య వ్యూహాలు గణనీయమైన విజయాలను సాధించినప్పటికీ, నిధులు, పాలన, మరియు పర్యావరణ వ్యవస్థ సమగ్రతను పరిష్కరించడం ప్రమాదంలో ఉన్న జాతులను సుస్థిరంగా సంరక్షించడానికి అవసరం.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Conservation: Gains vs Gaps. Conservation: Gains vs Gaps. Comparison of Gains and Gaps
Diagram: Conservation: Gains vs Gaps

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

పర్యావరణ వ్యవస్థలు మరియు జీవవైవిధ్యం4 questions

Asked in 2 of 2 sittings since 2016

2016
2
2024
2

All 4 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక టీజీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2024 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·