2024 · పేపర్ V · 10 మార్కులు

భారతదేశంలో ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడంలో మరియు సాంప్రదాయ పరిజ్ఞానాన్ని రక్షించడంలో మేధో సంపత్తి హక్కుల (IPR) పాత్రను వివరించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

National IPR Policy 2016 కింద ఆవిష్కర్తలకు ప్రతిఫలం ఇవ్వడం ద్వారా IPR ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహిస్తుంది, compulsory licensing వంటి TRIPS సడలింపులు ప్రజారోగ్యాన్ని కాపాడతాయి. biopiracy దావాలను తిరస్కరించడానికి patent examiners కు సహాయపడే Traditional Knowledge Digital Library ద్వారా, Kani గిరిజనుల ఒప్పందం వంటి benefit-sharing నమూనాల ద్వారా ఇది సంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని రక్షిస్తుంది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారతదేశం మేధోమూల్యాల హక్కుల (Intellectual Property Rights - IPR) పై దృష్టి పెట్టడం, సంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని రక్షిస్తూ, ఆవిష్కరణ ఆధారిత వృద్ధిని ప్రోత్సహిస్తుంది, ఇది సమగ్ర అభివృద్ధి మరియు సాంస్కృతిక గుర్తింపుకు కీలకం. జాతీయ మేధోమూల్యాల హక్కుల విధానం 2016 (National IPR Policy 2016) ఈ సమతుల్య దృక్పథానికి ఉదాహరణ, ఇది అన్ని భాగస్వాములకు లాభదాయకమైన జ్ఞాన ఆర్థిక వ్యవస్థను ప్రోత్సహించడానికి లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
సంస్థాగత వ్యవస్థ మరియు సామర్థ్యం
•

జాతీయ మేధోమూల్యాల హక్కుల విధానం 2016

DPIIT ద్వారా రూపొందించబడిన ఈ విధానం ఆవిష్కరణ, అమలు మరియు అవగాహనను దేశవ్యాప్తంగా ప్రోత్సహిస్తుంది, భారతదేశం యొక్క మేధోమూల్యాల హక్కుల వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడానికి సమగ్ర వ్యవస్థను సృష్టిస్తుంది.

•

సామర్థ్య నిర్మాణం మరియు అవగాహన కార్యక్రమాలు

టెక్నాలజీ మరియు ఇన్నోవేషన్ సపోర్ట్ సెంటర్స్ (Technology and Innovation Support Centres - TISCs) వంటి కార్యక్రమాలు పేటెంట్ దాఖలు మరియు వాణిజ్యీకరణకు సాంకేతిక సహాయాన్ని అందిస్తాయి, రంగాల అంతటా భాగస్వాముల అవగాహనను పెంచుతాయి.

సవాళ్లు మరియు ఆవిష్కరణ ప్రభావం
•

ఏకపక్షాధికారాన్ని మరియు ప్రజా ప్రయోజనాన్ని సమతుల్యం చేయడం

TRIPS సౌలభ్యాలను ఉపయోగించి, భారతదేశం మందుల ప్రాప్యతను నిర్ధారించడానికి బలవంతపు లైసెన్సింగ్ వంటి పద్ధతులను ఉపయోగిస్తుంది, ఆవిష్కరణ ప్రోత్సాహాలను ప్రజా ఆరోగ్యం మరియు ఆహార భద్రతా ఆందోళనలతో సమతుల్యం చేస్తుంది.

•

ప్రైవేట్ రంగం1 పాత్ర

R&D ~0.65% GDP వద్ద ఉండగా, తెలంగాణలోని హైటెక్ సిటీ మరియు ఫార్మా హబ్‌లు ప్రైవేట్ రంగం ఆధారిత ఆవిష్కరణ వృద్ధికి ఉదాహరణలు, పెట్టుబడులు మరియు సహకారాన్ని పెంచాల్సిన అవసరాన్ని హైలైట్ చేస్తాయి.

సంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని రక్షించడం మరియు సమగ్ర ఆవిష్కరణ
•

లాభాల పంచుకోలు నమూనాలు

కేరళ యొక్క కని తెగతో సహకారం వంటి ఒప్పందాలు సమాన రాయల్టీలు మరియు గుర్తింపును నిర్ధారిస్తాయి, సామాజిక సమానత్వం మరియు జీవ వైవిధ్య వనరుల స్థిరమైన వినియోగాన్ని ప్రోత్సహిస్తాయి.

•

జాతీయ విద్యా విధానం 2020

భారతీయ జ్ఞాన వ్యవస్థలను2 సమకాలీన ఆవిష్కరణ వ్యవస్థలతో అనుసంధానించడానికి, పరిశోధన మరియు అవగాహనను ప్రోత్సహిస్తుంది, ఇది భారతదేశం యొక్క గ్లోబల్ పోటీతత్వాన్ని పెంచుతుంది.

ముందుకు దారి
•

ప్రజా అవగాహన మరియు నైపుణ్య అభివృద్ధి

ఆవిష్కర్తలు, న్యాయవ్యవస్థ మరియు గ్రామీణ సమాజాల మధ్య సామర్థ్యాన్ని నిర్మించడానికి భారతదేశం అంతటా మేధోమూల్యాల హక్కుల విద్య మరియు శిక్షణా కార్యక్రమాలను విస్తరించండి.

ముగింపు
బలమైన మేధోమూల్యాల హక్కుల వ్యవస్థలు మరియు సమగ్ర విధానాలు భారతదేశం యొక్క ఆవిష్కరణను నడిపిస్తాయి, దాని సంపన్న వారసత్వాన్ని కాపాడుతూ, స్థిరమైన మరియు సమాన ఆర్థిక వృద్ధిని3 నిర్ధారిస్తాయి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Twin Roles of IPR. Twin Roles of IPR. Comparison of Promoting innovation and Protecting traditional knowledge
Diagram: Twin Roles of IPR

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

జాతీయ అభివృద్ధికి చోదకశక్తిగా సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ3 questions

Asked in 1 of 2 sittings since 2016

2016
–
2024
3

అధికారిక టీజీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2024 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·