2008 · పేపర్ II · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై బ్రిటిష్ వలస పాలన ప్రభావాన్ని విమర్శనాత్మకంగా పరిశీలించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

బ్రిటిష్ పాలన భారతదేశాన్ని ముడిసరుకుల ఎగుమతిదారుగా, బ్రిటిష్ వస్తువుల మార్కెట్‌గా మార్చి, పారిశ్రామిక క్షీణత, సంపద తరలింపు (drain of wealth), వ్యవసాయ సంక్షోభం, తరచూ కరువులకు కారణమైంది. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో భారతదేశ వాటా పద్దెనిమిదో శతాబ్ది ప్రారంభంలో దాదాపు 23% నుంచి 1947 నాటికి సుమారు 3% కి పడిపోయింది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
బ్రిటిష్ వలస పాలన భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను తీవ్రంగా పునర్నిర్మించింది, 1947 నాటికి దాని గ్లోబల్ వాటాను 23% నుండి 3% కు తగ్గించింది మరియు నిర్మాణాత్మక సవాళ్లను నాటింది. ఈ మార్పు భారతదేశాన్ని బ్రిటిష్ పారిశ్రామిక ప్రయోజనాలను సేవించే వలస అనుబంధంగా మార్చింది, దీని అభివృద్ధి పథంలో దీర్ఘకాలిక ప్రభావాలను కలిగించింది.
వలస ఆర్థిక నిర్మాణం మరియు సంస్థాగత రూపకల్పన
•

బ్రిటిష్ ప్రయోజనాలకు లోబడి

భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను పత్తి మరియు జూట్ వంటి ముడి పదార్థాలను ఎగుమతి చేయడానికి మరియు బ్రిటిష్ తయారీ సరుకులను దిగుమతి చేయడానికి రూపొందించారు, స్వదేశీ పారిశ్రామిక వృద్ధిని నిరోధించారు. శాశ్వత వ్యవస్థ (Permanent Settlement) మరియు ఇతర భూస్వామ్య వ్యవస్థలు భూస్వామ్యాన్ని బలపరిచాయి, గ్రామీణ పేదరికాన్ని మరింత పెంచాయి మరియు వ్యవసాయ పెట్టుబడిని పరిమితం చేశాయి.

•

సంపద యొక్క డ్రెయిన్

దాదాభాయ్ నౌరోజీ యొక్క "డ్రెయిన్ థియరీ" వలస విధానాలు భారత ఆర్థిక మిగులు బ్రిటన్‌కు ఎలా బదిలీ చేశాయో, భారత ఖర్చుతో బ్రిటిష్ పారిశ్రామిక విప్లవాన్ని ఎలా ఆర్థికంగా మద్దతు ఇచ్చాయో హైలైట్ చేస్తుంది. భారతీయ మౌలిక సదుపాయాలు లేదా సామాజిక రంగాలలో కనిష్ట reinvestment ఆర్థిక స్థబ్దతను మరింత లోతుగా చేసింది.

అమలు సవాళ్లు మరియు ఆర్థిక ఫలితాలు
•

ప్రాంతీయ అసమానతలు

పారిశ్రామికీకరణ అసమానంగా జరిగింది, బొంబాయి పత్తి మిల్లులు మరియు బెంగాల్ జూట్ పరిశ్రమకు ప్రాధాన్యతనిచ్చి, భారీ పరిశ్రమలు మరియు విద్యుత్ ఉత్పత్తిని నిర్లక్ష్యం చేయడం, ప్రాంతీయ అసమానతలను బలపరిచింది. ఈ అసమాన వృద్ధి జాతీయ ఆర్థిక సమీకరణను అడ్డుకుంది మరియు నిర్లక్ష్యమైన ప్రాంతాలలో పేదరికాన్ని కొనసాగించింది.

ముందుకు దారి
•

సమగ్ర పారిశ్రామిక విధానం

చిన్న మరియు మధ్య తరహా సంస్థలకు లక్ష్యంగా మద్దతు మరియు సమతుల్య ప్రాంతీయ అభివృద్ధి వలస కాలం అసమానతలను పరిష్కరించగలదు. స్వాతంత్ర్యం తర్వాత పారిశ్రామిక విధానాల నుండి నేర్చుకోవడం స్వదేశీ పరిశ్రమలను పెంపొందించడానికి మరియు ప్రాంతీయ అసమానతలను తగ్గించడానికి సహాయపడుతుంది.

•

సంపద అసమానతను పరిష్కరించండి

ప్రగతిశీల పన్ను విధానం మరియు సామాజిక సంక్షేమం, టాప్ 1% సుమారు 40% సంపద మరియు సుమారు 22.6% జాతీయ ఆదాయాన్ని కలిగి ఉన్న అసమానతలను సరిచేయడానికి అవసరం, ఇది వలస కాలం కంటే ఎక్కువ. గ్రామీణ పెట్టుబడులను బలపరచడం మరియు భూ సంస్కరణలను బలోపేతం చేయడం వలస భూస్వామ్య వ్యవస్థలలో నాటుకున్న పేదరికాన్ని కూడా తగ్గించగలదు.

ముగింపు
వలస పాలన దోపిడీ, పారిశ్రామికత, వ్యవసాయ కష్టాలు మరియు అసమానతల వారసత్వాన్ని వదిలింది; ఈ గాయాలను నయం చేయడానికి మరియు స్థిరమైన అభివృద్ధిని సాధించడానికి భారతదేశం సమగ్ర వృద్ధి మరియు సామాజిక న్యాయాన్ని అనుసరించాలి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: The colonial economic chain. The colonial economic chain. Flow: Raw materials out, British goods in → Free trade, no tariff protection → Artisans pushed into agriculture → Rural poverty, recurrent famines
Diagram: The colonial economic chain

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

బ్రిటిష్ పాలన 1757-1856, 1857 తిరుగుబాటు, సామాజిక-మత సంస్కరణ & జాతీయవాదం ఆవిర్భావం20 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
3
2011
3
2012
3
2016
2
2017
3
2020
2
2023
2
2025
2

All 20 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2008 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·