2008 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

భారతదేశం ఒక సమాఖ్యనా?

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

India ఒక ప్రత్యేక తరహా సమాఖ్య: లిఖిత రాజ్యాంగం, అధికార విభజన, స్వతంత్ర న్యాయవ్యవస్థ గల "Union of States", కానీ బలమైన కేంద్రం మరియు ఏకకేంద్ర లక్షణాలు కూడా ఉన్నాయి. Article 248 కింద అవశిష్ట అధికారాలు, Article 3 కింద రాష్ట్ర సరిహద్దులపై Parliament అధికారం, అత్యవసర నిబంధనలు దాన్ని అర్ధ-సమాఖ్యగా చేస్తాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారతదేశపు సమాఖ్య వ్యవస్థ అనేది దాని రాజ్యాంగం మరియు సామాజిక-రాజకీయ సందర్భం ద్వారా ఆకృతీకరించబడిన సమాఖ్య మరియు ఏకత్వ అంశాల యొక్క ప్రత్యేక మిశ్రమం. ఈ ప్రత్యేక రూపకల్పన ప్రాంతీయ స్వాయత్తతను వివిధ సాంస్కృతిక, భాషా మరియు రాజకీయ సవాళ్ల మధ్య జాతీయ సమీకరణంతో సమతుల్యం చేస్తుంది.
రాజ్యాంగ మరియు చట్టపరమైన లక్షణాలు
•

వ్రాతపూర్వక రాజ్యాంగం మరియు అధికారాల విభజన

ఏడవ షెడ్యూల్ మరియు ఆర్టికల్స్ 245-263 స్పష్టంగా కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర అధికారాలను విభజిస్తాయి, కేంద్ర, రాష్ట్ర మరియు సమకాలీన జాబితాలతో సమాఖ్య రూపకల్పనను స్థాపిస్తాయి.

కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు
•

అసమాన సమాఖ్య మరియు ఏకైక పౌరసత్వం

భారతదేశపు అసమాన సమాఖ్య మరియు ఏకైక పౌరసత్వం (ఆర్టికల్ 5) అధికారాన్ని కేంద్రీకరించగా, ద్వంద్వ పౌరసత్వం ఉన్న సాంప్రదాయ సమాఖ్యలతో భిన్నంగా వైవిధ్యాన్ని నిర్వహిస్తుంది.

•

సంస్థాగత యంత్రాంగాలు

1 ఆర్థిక సంఘం, ముఖ్యంగా 15వది, రాష్ట్రాలు మరియు స్థానిక సంస్థలకు నిధుల పంపిణీ ద్వారా ఆర్థిక సమానత్వం మరియు ప్రాంతీయ ఆందోళనలను సమతుల్యం చేస్తుంది. అంతర్రాష్ట్ర మండలి కూడా సంభాషణను సులభతరం చేస్తుంది, సహకార సమాఖ్యను ప్రోత్సహిస్తుంది.

సవాళ్లు మరియు ప్రత్యేక లక్షణాలు
•

కె.సి. వీర్ యొక్క అర్ధ-సమాఖ్యత

భారతదేశం బలమైన కేంద్రం మరియు రాష్ట్ర సార్వభౌమత్వం లేదా విడిపోవడానికి హక్కుల లేమి కారణంగా అర్ధ-సమాఖ్యంగా వర్ణించబడింది, ఇది సమాఖ్య రూపకల్పనలో ఏకత్వ పక్షపాతాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.

•

రాజకీయ గమనికలు మరియు ప్రాంతీయ ప్రకటన

రాజకీయ కూటముల విభజన మరియు ప్రాంతీయ డిమాండ్లు, ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన తరువాత వంటి, సమాఖ్య పాలనను పరీక్షిస్తాయి మరియు ప్రాంతీయ ఆకాంక్షలను అనుకూలంగా స్వీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది.

ముందుకు మార్గం
•

సంభాషణ మరియు ఆర్థిక సమాఖ్యను బలోపేతం చేయండి

సహకార సమాఖ్యను మెరుగుపరచడానికి మరియు ఆదాయ లోటు రాష్ట్రాలు వంటి ఆంధ్రప్రదేశ్ కోసం నిలువు ఆర్థిక అసమానతలను పరిష్కరించడానికి అంతర్రాష్ట్ర మండలి మరియు ఆర్థిక సంఘాలను శక్తివంతం చేయండి.

•

అత్యవసర నిబంధనల సంస్కరణ

రాష్ట్ర స్వాయత్తతను న్యాయపరమైన పర్యవేక్షణ ద్వారా రక్షించడానికి ఆర్టికల్ 356ను సవరిస్తూ రాష్ట్రపతి పాలన దుర్వినియోగాన్ని నివారించండి.

నిర్ణయం
భారతదేశపు సమాఖ్య వ్యవస్థ అనేది కేంద్ర అధికారాన్ని ప్రాంతీయ వైవిధ్యం మరియు స్వాయత్తతతో సమతుల్యం చేసే ప్రత్యేక, అభివృద్ధి చెందుతున్న వ్యవస్థ, ఇది రాజ్యాంగ నిబంధనలు మరియు రాజకీయ వాస్తవాల ద్వారా ఆకృతీకరించబడింది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Federal and unitary features. Federal and unitary features. Comparison of Federal features and Unitary features
Diagram: Federal and unitary features

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

సమాఖ్య నిర్మాణం, గవర్నర్ మరియు అధికారాల పంపిణీ17 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
2
2012
1
2016
3
2017
2
2020
2
2023
3
2025
2

All 17 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2008 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·