2025 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

రాష్ట్రాలకు చట్టాలు చేయడానికి ప్రత్యేక జాబితా ఉన్నప్పటికీ, ఈ అధికారం పార్లమెంటు యొక్క విస్తృత శాసన అధికారాలకు అతీతం కాదు. పరిశీలించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

రాష్ట్రాలు తమ State List పై చట్టాలు చేస్తాయి, కానీ అవశిష్ట అధికారాలు (Article 248), జాతీయ ప్రయోజన తీర్మానాలు (Article 249), సమ్మతి చట్టాలు (Article 252), ఒప్పందాల అమలు (Article 253), అత్యవసర పరిస్థితుల ద్వారా Parliament విస్తృత అధికారాలు దానిలోకి విస్తరిస్తాయి. Article 249 కింద Rajya Sabha మూడింట రెండు వంతుల తీర్మానంతో Parliament State అంశాలపై చట్టాలు చేయవచ్చు.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
సంవిధానంలోని సమాఖ్య నిర్మాణం రాష్ట్రాలకు వేర్వేరు శాసన జాబితాలను కేటాయిస్తుంది కానీ జాతీయ ఐక్యతను కాపాడటానికి పార్లమెంట్‌కు అధికారం ఇస్తుంది, ఇది కేంద్ర-రాష్ట్ర సమతుల్యతను ప్రతిబింబిస్తుంది.
విభిన్న శాసన జాబితాలు
•

రాష్ట్ర జాబితా ప్రత్యేకత

రాష్ట్రాలు ఏడవ షెడ్యూల్ ప్రకారం పోలీసు మరియు వ్యవసాయం వంటి 59 అంశాలను నియంత్రిస్తాయి, ప్రాంతీయ స్వాయత్తతను నిర్ధారిస్తాయి.

•

సమకాలీన జాబితా మరియు అవశేష అధికారాలు

పార్లమెంట్ మరియు రాష్ట్రాలు 52 అంశాలపై శాసనం చేస్తాయి; ఆర్టికల్ 248 ప్రకారం పార్లమెంట్‌కు అవశేష అధికారాలు ఉంటాయి, ఇది కేంద్ర ప్రాధాన్యతను బలపరుస్తుంది.

పార్లమెంట్ అధికారం
•

ఆర్టికల్ 249 జాతీయ ప్రయోజన క్లాజ్

జాతీయ ప్రయోజనాల కోసం రాజ్యసభ యొక్క రెండు-మూడవ వంతు మెజారిటీ తీర్మానంతో రాష్ట్ర అంశాలపై పార్లమెంట్ శాసనం చేయవచ్చు.

•

ఆర్టికల్ 252 సమ్మతి శాసనం

పార్లమెంట్ సమ్మతించే రాష్ట్రాల కోసం శాసనం చేస్తుంది, అంతర్రాష్ట్ర సమస్యలపై ఏకరీతి చట్టాలను సాధ్యం చేస్తుంది, ఉదాహరణకు నీటి (కాలుష్య నివారణ మరియు నియంత్రణ) చట్టం, 1974.

•

ఆర్టికల్ 253 మరియు అత్యవసర పరిస్థితులు

అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలను అమలు చేయడానికి లేదా అత్యవసర పరిస్థితుల సమయంలో ఏదైనా అంశంపై పార్లమెంట్ శాసనం చేయవచ్చు, రాష్ట్ర చట్టాలపై దాని పరిధిని విస్తరించవచ్చు.

న్యాయపరమైన వ్యాఖ్యానాలు
•

సమన్వయ నిర్మాణం

రాష్ట్రం యొక్క పశ్చిమ బెంగాల్ వి. యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా కేసులో సుప్రీం కోర్టు కేంద్ర-రాష్ట్ర అధికారాలను సమతుల్యం చేస్తూ సమాఖ్యాన్ని నిలబెట్టింది.

•

విరుద్ధత నియమం

సమకాలీన జాబితాలో విరుద్ధమైన రాష్ట్ర చట్టాలపై యూనియన్ చట్టాలు ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంటాయి, రాష్ట్రపతి ఆమోదం పొందినట్లయితే తప్ప.

•

న్యాయ సమీక్ష

కోర్టులు శాసన అధికారాలు రాజ్యాంగ పరిమితులకు అనుగుణంగా ఉన్నాయో లేదో నిర్ధారిస్తాయి, సమాఖ్య సమతుల్యతను రక్షిస్తాయి.

ముందుకు దారి
•

సహకార సమాఖ్యాన్ని బలపరచడం

శాసన పరస్పరతలపై చర్చ కోసం అంతర్రాష్ట్ర మండలిని సంస్థాగతం చేయడం, ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ను ప్రభావితం చేసే నీటి వివాదాలు.

•

ఆర్టికల్ 249 వినియోగాన్ని స్పష్టీకరించడం

పార్లమెంట్ అధికారం దుర్వినియోగం కాకుండా జాతీయ ప్రయోజనాల ప్రమాణాలను నిర్వచించడం.

నిర్ణయం
పార్లమెంట్ శాసన సుప్రీమసీ రాష్ట్ర స్వాయత్తతతో కలిసి ఉంటుంది, రాజ్యాంగ పరిరక్షణలలో జాతీయ ఐక్యతను నిర్ధారిస్తుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Parliament's reach into the State List. Parliament's reach into the State List. Diagram (tree): Parliament's reach into the State List; Parliament over State List; Article 249: Rajya Sabha resolution; Article 252: states' consent; Article 253: treaties; Emergency and ordinances; Article 254: repugnancy
Diagram: Parliament's reach into the State List

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

సమాఖ్య నిర్మాణం, గవర్నర్ మరియు అధికారాల పంపిణీ17 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
2
2012
1
2016
3
2017
2
2020
2
2023
3
2025
2

All 17 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2025 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·