2008 · పేపర్ IV · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

భారతదేశంలో పేదరికాన్ని కొలిచే పద్ధతులను వివరించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

భారతదేశంలో పేదరికాన్ని NSSO గృహ సర్వేల ఆధారంగా నిపుణుల కమిటీలు రూపొందించిన వినియోగ ఆధారిత పేదరిక రేఖల ద్వారా కొలుస్తారు, దీనికి ఆరోగ్యం, విద్య, జీవన ప్రమాణాలను కవర్ చేసే NITI Aayog Multidimensional Poverty Index తోడవుతుంది. Lakdawala (1993), Tendulkar (2009), Rangarajan (2014) కమిటీలు క్రమంగా పేదరిక రేఖను కేలరీ ప్రమాణాలకు మించి విస్తరించాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారతదేశంలో పేదరికాన్ని కొలవడం విధాన లక్ష్యాలు మరియు సమగ్ర వృద్ధి కోసం కీలకం, గణనీయమైన తగ్గింపులు ఉన్నప్పటికీ, ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్1 లో పురోగతి అసమానంగా ఉన్నప్పుడు అసమానతలు కొనసాగుతున్నాయి.
సంస్థాపిత వ్యవస్థ
•

నిపుణుల కమిటీలు మరియు పద్ధతులు

లక్షద్వాలా (1993), తెండుల్కర్ (2009), మరియు రంగరాజన్ (2014) కమిటీలు ప్రాంతీయ ధర మార్పులను, పోషక ఫలితాలను, మరియు ఆహారేతర అవసరాలను చేర్చి జీవన వ్యయాలను మెరుగ్గా ప్రతిబింబించేలా పేదరిక రేఖలను మెరుగుపరిచాయి.

•

బహుముఖ పేదరిక2 సూచిక స్వీకరణ

నీతి ఆయోగ్ యొక్క ఎం.పి.ఐ ఆరోగ్యం, విద్య, మరియు జీవన ప్రమాణాలను కలిగి ఉంది, ఇది ఆదాయం లేదా వినియోగం మాత్రమే కాకుండా సమగ్ర పేదరిక దృక్పథాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.

అమలు సవాళ్లు
•

డేటా మరియు ప్రాంతీయ అసమానతలు

ఎన్.ఎస్.ఎస్.ఓ సర్వేలు వివిధ గుర్తింపు కాలాలు మరియు ధర డిఫ్లేటర్లు కారణంగా సరిపోల్చదగిన సమస్యలను ఎదుర్కొంటాయి; ఆంధ్రప్రదేశ్ లో పట్టణ పేదరికం కొన్నిసార్లు గ్రామీణ పేదరికాన్ని మించిపోతుంది, కొలత మరియు విధాన పరిధిలో ఖాళీలను వెల్లడిస్తుంది.

•

సంక్షేమ పథకాల ప్రభావం మరియు లోపాలు

ఎం.జి.ఎన్.ఆర్.ఇ.జి.ఏ మరియు పి.ఎం. ఉజ్వల యోజన వంటి పథకాలు జాతీయ స్థాయిలో పేదరికాన్ని తగ్గిస్తాయి, కానీ ఆంధ్రప్రదేశ్ సంక్షేమ నిధుల మళ్లింపు మరియు పథకం3 లోపాలను సి.ఏ.జి ఆడిట్లు హైలైట్ చేయడం వల్ల ప్రభావితతను పరిమితం చేస్తుంది.

కొలతను మెరుగుపరచడం
•

సంక్లిష్ట సూచికలు మరియు రాష్ట్ర అనుకూలీకరణ

వినియోగ డేటాను బహుముఖ సూచికలతో కలిపి, మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలకు పేదరిక రేఖలను అనుకూలీకరించడం ఖచ్చితత్వం మరియు విధాన స్పందనను మెరుగుపరుస్తుంది.

•

సాంకేతికత మరియు డేటా సమీకరణ

డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ మరియు డేటా కన్వర్జెన్స్ ను ఉపయోగించడం రియల్-టైమ్ పేదరిక పర్యవేక్షణ మరియు అనుకూల జోక్యాలను మెరుగుపరుస్తుంది.

ముందుకు మార్గం
•

కొత్త నిపుణుల కమిటీ మరియు సర్వే మెరుగుదలలు

ప్రస్తుత వినియోగ నమూనాలు, ద్రవ్యోల్బణం, మరియు ప్రాంతీయ అసమానతలను ప్రతిబింబించే పేదరిక రేఖలను పునర్విమర్శించడానికి కమిటీని ఏర్పాటు చేయండి; మెరుగైన సరిపోలిక కోసం ఎన్.ఎస్.ఎస్.ఓ సర్వే గుర్తింపు కాలాలు మరియు శాంప్లింగ్ ను ప్రామాణికీకరించండి.

•

సంక్షేమ అమలును బలోపేతం చేయండి

ఆంధ్రప్రదేశ్ లో పరిపాలనా లోపాలు మరియు నిధుల మళ్లింపు సమస్యలను పరిష్కరించి పేదరిక నిర్మూలన కార్యక్రమ ప్రభావాన్ని గరిష్టం చేయండి.

నిర్ణయం
భారతదేశ పేదరిక కొలత బహుముఖ, ప్రాంతీయ-సున్నితమైన వ్యవస్థల వైపు పురోగమిస్తోంది, ఇది లోపభూయిష్టత యొక్క సంక్లిష్టతను మెరుగ్గా పట్టుకోవడం, మరింత సమర్థవంతమైన లక్ష్యాలను మరియు మెరుగైన సంక్షేమ ఫలితాలను సాధించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Methods of Measuring Poverty. Methods of Measuring Poverty. Diagram (tree): Methods of Measuring Poverty; Consumption-based; Calorie norms; Committee poverty lines; Multidimensional; NITI Aayog MPI; Material deprivation
Diagram: Methods of Measuring Poverty

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

సమ్మిళిత వృద్ధి: భారతదేశం మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ పథకాలు49 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
6
2011
7
2012
5
2016
9
2017
9
2020
2
2023
4
2025
7

All 49 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2008 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·