2011 · పేపర్ IIతరచూ అడిగేది

ఆధునిక భారతదేశంలో బ్రిటిష్ వారు ప్రవేశపెట్టిన ఆర్థిక, రాజకీయ మరియు పరిపాలనా సంస్కరణలను విమర్శనాత్మకంగా పరిశీలించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

బ్రిటిష్ సంస్కరణలు సామ్రాజ్య ప్రయోజనాలకే ఉపయోగపడ్డాయి: ఆర్థిక విధానాలు పారిశ్రామిక క్షీణత, వ్యవసాయ సంక్షోభాన్ని తెచ్చాయి, రాజకీయ సంస్కరణలు పరిమిత ప్రాతినిధ్యం ఇచ్చాయి, పరిపాలనా సంస్కరణలు కేంద్రీకృత, ప్రతిభ ఆధారిత బ్యూరోక్రసీ మరియు క్రోడీకరించిన చట్టాలను నిర్మించాయి. అయినా Indian Councils Acts, 1919 మరియు 1935 Government of India Acts, సివిల్ సర్వీస్ స్వతంత్ర భారత పాలనను తీర్చిదిద్దాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారతదేశంలో బ్రిటిష్ వలసపాలన సంస్కరణలు సామ్రాజ్య ప్రయోజనాలను సంస్థాగత ఆధునికీకరణతో కలిపి, మిశ్రమ ఆర్థిక, రాజకీయ, పరిపాలనా ఫలితాలను ఉత్పత్తి చేశాయి. ఈ సంస్కరణలు కొత్త వ్యవస్థలను పరిచయం చేయడం ద్వారా భారతదేశ పథాన్ని ఆకారమిచ్చాయి, అయితే దోపిడీ నిర్మాణాలను కూడా బలపరిచాయి.
ఆర్థిక సంస్కరణలు
•

పునర్వ్యవస్థీకరణ మరియు వ్యవసాయ కష్టాలు

బ్రిటిష్ విధానాలు ముడి పదార్థాల తవ్వకానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చి, స్వదేశీ పరిశ్రమల పతనానికి మరియు గ్రామీణ పేదరికానికి కారణమయ్యాయి; శాశ్వత స్థిరీకరణ మరియు రయత్వారీ వ్యవస్థలు భారమైన పన్నులను విధించాయి, ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యతిరేక జమీందారీ ఉద్యమాల వంటి అసంతృప్తిని రేకెత్తించింది. ఆర్థిక ఒత్తిడి రైతులలో విస్తృత స్థాయిలో అప్పులపాలు మరియు భూస్వామ్యాన్ని కలిగించింది.

•

మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి మరియు పరిమిత పారిశ్రామికీకరణ

రైల్వేలు, టెలిగ్రాఫ్‌లు మరియు రహదారులు మార్కెట్లను సమగ్రపరచి, వలస తవ్వకానికి సేవలందించినప్పటికీ ఆర్థిక కార్యకలాపాలను సులభతరం చేశాయి. అదనంగా, రైల్వేలు మరియు గనుల వంటి ఆధునిక పరిశ్రమలు పరిచయం చేయబడ్డాయి కానీ అవి మూలధన-ఆధారితంగా ఉండి కొద్దిమందిని మాత్రమే ఉద్యోగంలోకి తీసుకున్నాయి, విస్తృత ఆర్థిక ప్రయోజనాలను పరిమితం చేశాయి.

రాజకీయ సంస్కరణలు
•

ప్రతినిధి సంస్థలు మరియు సామాజిక విభజన

భారతీయ మండలి చట్టాలు మరియు భారత ప్రభుత్వ చట్టాలు పరిమిత భారతీయ పాల్గొనటాన్ని విస్తరించాయి; మోర్లే-మింటో సంస్కరణలు (1909) వేరు వేరు ఎలక్టోరేట్లను సంస్థాగతం చేసి, సామాజిక విభజనలను బలపరిచాయి. ఈ విభజించి పాలించే విధానం జాతీయవాద ఉద్యమాన్ని బలహీనపరచి సామాజిక ఉద్రిక్తతలకు దోహదపడింది.

•

రాజకీయ బహిష్కరణ మరియు నాయకత్వ శిక్షణ

ఓటు హక్కు పరిమితులు ఎక్కువమంది భారతీయులను బహిష్కరించాయి, కానీ సంస్కరణలు స్వాతంత్ర్యం కోసం కీలకమైన రాజకీయ తరగతిని సృష్టించాయి. భారతీయ రాజకీయ నాయకులు పరిపాలనలో అనుభవాన్ని పొందారు, ఇది తరువాత స్వాతంత్ర్య పోరాటం మరియు స్వాతంత్ర్యం తరువాత రాష్ట్ర నిర్మాణానికి సహాయపడింది.

పరిపాలనా సంస్కరణలు
•

కేంద్రీకృత బ్యూరోక్రసీ మరియు చట్ట పాలన

మెరిట్ ఆధారిత భారతీయ సివిల్ సర్వీస్ మరియు సంకోచిత చట్టాలు ఏకరీతిని మరియు సామర్థ్యాన్ని తీసుకువచ్చాయి; అయితే, జాత్యహంకార వివక్ష కొనసాగింది, ఇది భారతీయ హక్కులను పరిమితం చేసిన మరియు వలసపాలన శ్రేణులను కొనసాగించిన ఆయుధ చట్టం వంటి చట్టాల ద్వారా ఉదాహరించబడింది.

ముగింపు
బ్రిటిష్ సంస్కరణలు సంస్థాగత పునాదులను ఉంచాయి కానీ సమగ్ర వృద్ధి మరియు రాజకీయ ఐక్యత కోసం భారతదేశం అధిగమించవలసిన సామాజిక-ఆర్థిక మరియు సామాజిక సవాళ్లను కూడా విత్తాయి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: British reforms: gains and limits. British reforms: gains and limits. Diagram (tree): British reforms: gains and limits; Economic; Railways vs deindustrialisation; Political; Councils vs separate electorates; Administrative; ICS, rule of law vs racial bars
Diagram: British reforms: gains and limits

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

బ్రిటిష్ పాలన 1757-1856, 1857 తిరుగుబాటు, సామాజిక-మత సంస్కరణ & జాతీయవాదం ఆవిర్భావం20 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
3
2011
3
2012
3
2016
2
2017
3
2020
2
2023
2
2025
2

All 20 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2011 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·