రాజారామ్మోహన్ రాయ్, జ్యోతిబా ఫూలే మరియు నారాయణ గురులకు ప్రత్యేక సూచనతో ఆధునిక భారతదేశంలో సామాజిక-మత సంస్కరణ ఉద్యమాల ఆవిర్భావం మరియు వృద్ధిని వివరించండి.
Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error
క్లుప్తంగా
వలస పాలన, పాశ్చాత్య విద్య ప్రభావంతో సామాజిక-మత సంస్కరణ ఉద్యమాలు ఎదిగి సతి, కులం, లింగ అసమానతలను సవాలు చేశాయి. Raja Rammohan Roy Brahmo Samaj (1828) ను, Jyotiba Phule Satyashodhak Samaj మరియు బాలికల పాఠశాల (1848) ను స్థాపించగా, Narayana Guru Aruvippuram (1888) లో పూజపై బ్రాహ్మణ నియంత్రణను సవాలు చేశారు.
Model answer
Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026
వలస ప్రభావం మరియు పాశ్చాత్య విద్య
బ్రిటిష్ పాలన సతి మరియు కుల కఠినత్వం వంటి సామాజిక దోషాలను వెల్లడించింది; ఆంగ్ల విద్య ప్రబోధం విలువలను వ్యాప్తి చేసింది, రాజా రామ్మోహన్ రాయ్ విగ్రహారాధన మరియు పూజారి ఆధిపత్యాన్ని సవాలు చేయడానికి ప్రేరేపించింది. కొత్త మధ్యతరగతి ఆధునిక ఆదర్శాలకు అనుగుణంగా సామాజిక సంస్కరణలను కోరింది.
మతపరమైన మేల్కొలుపు మరియు జాతీయత
క్రైస్తవ విమర్శలతో జరిగిన పరిచయాలు బ్రహ్మో సమాజ్ మరియు ఆర్య సమాజ్1 వంటి హిందూ సంస్కరణ ప్రయత్నాలకు దారితీశాయి; సంస్కరణ జాతీయతా ఆకాంక్షలతో రాజకీయ స్వేచ్ఛ కోసం అనుసంధానించబడింది. సంస్కర్తలు సామాజిక పునరుత్థానం జాతీయ గర్వం మరియు స్వాతంత్ర్యం కోసం అవసరమని నమ్మారు.
ప్రారంభ సంస్కరణ ఉద్యమాలు
బ్రహ్మో సమాజ్ (1828) సతి మరియు కుల వివక్షకు వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేసింది; సత్యశోధక సమాజ్ (ఫూలే) కుల వ్యతిరేక కార్యకలాపాలు మరియు దళితుల విద్యను ప్రాముఖ్యం ఇచ్చింది; నారాయణ గురు కేరళలో దేవాలయ ప్రవేశం మరియు సామాజిక సమానత్వాన్ని ప్రోత్సహించారు. ఈ ఉద్యమాలు ప్రాంతీయంగా విభిన్నంగా, స్థానిక సామాజిక సమస్యలను పరిష్కరించాయి.
రాజా రామ్మోహన్ రాయ్
భారతీయ పునరుజ్జీవనానికి పితామహుడు; బ్రహ్మో సమాజ్ స్థాపకుడు; సతి నిర్మూలన (1829)లో కీలక పాత్ర పోషించారు; మహిళల ఆస్తి హక్కులు మరియు ఆధునిక విద్యకు మద్దతు ఇచ్చారు. ఆయన ఏకదైవవాదం మరియు తర్కశాస్త్రాన్ని ప్రోత్సహించారు, అంధ విశ్వాసం మరియు విగ్రహారాధనకు వ్యతిరేకంగా నిలిచారు.
జ్యోతిబా ఫూలే
సత్యశోధక సమాజ్ (1873) స్థాపకుడు మరియు 1848లో బాలికల కోసం పాఠశాల ప్రారంభించారు, బ్రాహ్మణిక ఆధిపత్యాన్ని సవాలు చేసి, తక్కువ కులాలు మరియు మహిళల విద్య కోసం పనిచేశారు.
నారాయణ గురు
కేరళలో సామాజిక సమానత్వ ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించారు; దేవాలయ ప్రవేశ హక్కులు మరియు ఆధ్యాత్మిక ఉద్ధరణకు మద్దతు ఇచ్చారు. ఆయన కృషి పీడిత కులాల మధ్య ఐక్యతను ప్రోత్సహించింది మరియు మతపరమైన ప్రదేశాలలో కుల ఆధారిత వివక్షను సవాలు చేసింది.
This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి
1జవాబు పత్రం
ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.
2చేతితో రాయండి
సమయం పెట్టుకుని.
3మూల్యాంకనం పొందండి
మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.
పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం
బ్రిటిష్ పాలన 1757-1856, 1857 తిరుగుబాటు, సామాజిక-మత సంస్కరణ & జాతీయవాదం ఆవిర్భావం20 questions
Asked in 8 of 8 sittings since 2008
- 2025శాశ్వత భూమి శిస్తు విధానం (Permanent Settlement) అంటే ఏమిటి? అది భారత సమాజంపై ఎలాంటి ప్రభావాన్ని చూపింది? వ్యాఖ్యానించండి.
- 2025'సేఫ్టీ వాల్వ్' సిద్ధాంతం అంటే ఏమిటి? భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సందర్భంలో దీనిని వివరించండి.
All 20 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.
అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2011 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.