2011 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

"రాజ్యాంగం యొక్క ప్రాథమిక నిర్మాణం పార్లమెంటు యొక్క సవరణ అధికారాన్ని సమర్థవంతంగా పరిమితం చేస్తుంది." – చర్చించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

Kesavananda Bharati (1973) లో ప్రతిపాదించిన ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతం Article 368 కింద Parliament సవరణ అధికారాన్ని నిజంగానే పరిమితం చేస్తుంది, ఎందుకంటే సవరణలు న్యాయ సమీక్ష, సమాఖ్య, లౌకికవాదం వంటి ప్రధాన లక్షణాలను నాశనం చేయలేవు. న్యాయ సమీక్షను మినహాయించే నిబంధనలను కొట్టివేయడానికి Minerva Mills (1980) దీన్ని ఉపయోగించింది, అయితే న్యాయ అతిక్రమణపై విమర్శకులు హెచ్చరిస్తారు.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
కేశవానంద భారతి కేసు1 (1973) ద్వారా స్థాపించబడిన ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతం, రాజ్యాంగం2 యొక్క మూలభూత లక్షణాలను రక్షించడానికి ఆర్టికల్ 368 కింద పార్లమెంట్ సవరణ శక్తిని పరిమితం చేస్తుంది. రాజ్యాంగ ప్రజాస్వామ్యాన్ని రక్షించడంలో మరియు ఇష్టానుసారమైన శాసన మార్పులను నిరోధించడంలో దాని కొనసాగుతున్న ప్రాముఖ్యతను రాజ్యాంగ (130వ సవరణ) బిల్లు, 2025 వంటి తాజా ప్రయత్నాలు హైలైట్ చేస్తాయి.
సంకల్పన మరియు మూలం
•

న్యాయ వినూత్నత

కేశవానంద భారతి ఈ సిద్ధాంతాన్ని ప్రవేశపెట్టింది, పార్లమెంట్‌ను సెక్యులరిజం, సమాఖ్య వ్యవస్థ, న్యాయ సమీక్ష వంటి రాజ్యాంగం యొక్క ముఖ్య లక్షణాలను మార్చకుండా నిరోధించింది.

•

మూలభూత అంశాలు

న్యాయస్థానం రాజ్యాంగ పరమాధికారం, అధికారాల విభజన, పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ వంటి కీలక అంశాలను గుర్తించింది కానీ సంపూర్ణ నిర్వచనం ఇవ్వలేదు.

•

మార్పు మరియు నిరంతరత్వం మధ్య సమతుల్యత

ఈ సిద్ధాంతం రాజ్యాంగ పరిణామాన్ని అనుమతిస్తుంది, అయితే ప్రాథమిక గుర్తింపును కాపాడుతుంది, సవరణలు ప్రజాస్వామ్య పాలన లేదా రాజ్యాంగ నైతికతను దెబ్బతీయకుండా చూసుకుంటుంది.

పార్లమెంట్ శక్తులపై పరిమితులు
•

న్యాయ సమీక్ష

మినర్వా మిల్స్ (1980) లో న్యాయ సమీక్షను మినహాయించే సవరణలను సుప్రీం కోర్టు చెల్లని వాటిగా ప్రకటించింది, ఇది ప్రాథమిక నిర్మాణ అంశంగా నిర్ధారించింది.

•

మూలభూత హక్కుల రక్షణ

I.R. కోయెలో వి. తమిళనాడు రాష్ట్రం (2007) లో మూలభూత హక్కులను ఇష్టానుసారంగా సవరించరాదు లేదా రద్దు చేయరాదు అని పునరుద్ఘాటించింది.

•

పార్లమెంటరీ సార్వభౌమత్వంపై పరిమితి

ఈ సిద్ధాంతం పార్లమెంట్‌ను రాజ్యాంగాన్ని కేవలం చట్టంగా తగ్గించకుండా నిరోధించడం ద్వారా సంపూర్ణ సార్వభౌమత్వాన్ని నియంత్రిస్తుంది.

•

ఆధునిక సమస్యలు

130వ సవరణ బిల్లు, 2025, సమాఖ్య వ్యవస్థ మరియు అధికారాల విభజనను ముప్పుగా భావించడం, పార్లమెంటరీ సార్వభౌమత్వాన్ని తనిఖీ చేయడంలో సిద్ధాంతం పాత్రను చూపిస్తుంది.

ప్రభావాలు
•

రాజ్యాంగ గుర్తింపును కాపాడటం

ఈ సిద్ధాంతం మెజారిటేరియనిజం నుండి పరిపాలనా స్థిరత్వం మరియు మైనారిటీ హక్కులను కాపాడుతుంది.

•

రాష్ట్ర రక్షణలు

ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన తర్వాత సమాఖ్య వ్యవస్థ మరియు రాష్ట్ర స్వాయత్తతను రక్షించడంలో సిద్ధాంతం నుండి లాభపడుతుంది.

•

న్యాయ-పార్లమెంటరీ సమతుల్యత

ఇది పార్లమెంట్ యొక్క అధికారం మరియు ప్రాథమిక సూత్రాల న్యాయ రక్షణ మధ్య రాజ్యాంగాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది.

నిర్ణయం
ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతం రాజ్యాంగ సవరణలు ప్రాథమిక సూత్రాలను గౌరవించేలా చూసుకుంటుంది, ప్రజాస్వామ్యాన్ని మరియు రాజ్యాంగం యొక్క శాశ్వత గుర్తింపును రక్షించడానికి పార్లమెంట్ శక్తిని న్యాయ పర్యవేక్షణతో సమతుల్యం చేస్తుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Limits on the Amending Power. Limits on the Amending Power. Comparison of Parliament can and Parliament cannot
Diagram: Limits on the Amending Power

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

భారతదేశంలో న్యాయవ్యవస్థ15 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
1
2012
3
2016
2
2017
1
2020
2
2023
2
2025
2

All 15 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2011 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·