2011 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

పార్లమెంటు చేసిన చట్టానికి మరియు రాష్ట్ర శాసనసభ చేసిన చట్టానికి మధ్య రాజీపడని సంఘర్షణ ఏర్పడినప్పుడు న్యాయస్థానాలు అనుసరించే సూత్రాలు ఏమిటి?

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

Article 254(1) ప్రకారం Concurrent List అంశంపై విరుద్ధ రాష్ట్ర చట్టంపై Parliament చట్టం ప్రబలుతుంది, కానీ ప్రత్యక్ష ఘర్షణ, మొత్తం రంగాన్ని ఆక్రమించే ఉద్దేశం, లేదా సహజీవనం అసాధ్యమైన చట్టాలు ఉన్నప్పుడు మాత్రమే న్యాయస్థానాలు విరుద్ధతను గుర్తిస్తాయి. Article 254(2) ప్రకారం President ఆమోదం పొందిన రిజర్వ్డ్ రాష్ట్ర చట్టం ఆ రాష్ట్రంలో ప్రబలుతుంది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారత రాజ్యాంగంలోని 254వ ఆర్టికల్ కింద సమాంతర జాబితా (Concurrent List) అంశాలపై పార్లమెంటరీ మరియు రాష్ట్ర చట్టాల మధ్య రాజ్యాంగపరమైన ఘర్షణ భారత సమాఖ్య నిర్మాణానికి సవాలు చేస్తుంది. సుప్రీం కోర్టు1 యొక్క సూత్రాలు రాష్ట్ర స్వాయత్తతను దెబ్బతీయకుండా పార్లమెంటరీ ప్రాధాన్యతను నిర్ధారిస్తాయి, ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని పోలవరం వివాదాలు వంటి కేసుల్లో కనిపిస్తుంది. ఈ సమతుల్యత కేంద్ర-రాష్ట్ర ఉద్రిక్తతలను మరియు చట్టపరమైన అతివ్యాప్తిని నిర్వహించడానికి కీలకం.
రాజ్యాంగ సుప్రీమసీ మరియు చట్టపరమైన సామర్థ్యం యొక్క రూపకల్పన
•

254వ ఆర్టికల్ యొక్క ప్రాధాన్యత నియమం

254(1) ఆర్టికల్ సమాంతర జాబితా అంశాలపై విరుద్ధమైన రాష్ట్ర చట్టాలపై పార్లమెంటరీ చట్టం పైచేయి కలిగి ఉంటుందని, విరుద్ధత మేరకు వాటిని రద్దు చేస్తుందని ఆదేశిస్తుంది.

న్యాయపరమైన సూత్రాలు మరియు సమాఖ్య సమతుల్యత
•

విరుద్ధత సూత్రాల పరీక్షలు

సుప్రీం కోర్టు ప్రత్యక్ష ఘర్షణ, రంగాన్ని పూర్తిగా ఆక్రమించాలనే పార్లమెంట్ ఉద్దేశం, మరియు సహజీవనం అసాధ్యమని పరిశీలించి, రాష్ట్ర చట్టాల ఆటోమేటిక్ రద్దును నివారించడానికి విరుద్ధతను ప్రకటిస్తుంది.

•

సమాఖ్యవాదానికి న్యాయ పరిరక్షణలు

*ఎస్.ఆర్. బొమ్మై* తీర్పు (1994) సమాఖ్యవాదాన్ని మౌలిక నిర్మాణంగా బలపరిచింది, పార్లమెంట్ రాష్ట్రాలను అన్యాయంగా అధిగమించడానికి పరిమితి విధించింది మరియు రాష్ట్ర చట్టపరమైన స్థలాన్ని రక్షించింది.

•

సమాఖ్య సమతుల్యతను కాపాడటానికి చట్టాలను సమన్వయం చేయడం

*ఎం. కరుణానిధి వి. యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా* (1979) మరియు *చ. టికా రామ్‌జీ వి. యూపీ రాష్ట్రం* వంటి కేసుల్లో, కోర్టు విరుద్ధ చట్టాలను సాధ్యమైనంత వరకు సమన్వయం చేయాలని, రాజ్యాంగ నైతికత మరియు సహకార సమాఖ్యవాదాన్ని ప్రతిబింబిస్తూ, ప్రాముఖ్యతనిచ్చింది.

ప్రాయోగిక సవాళ్లు మరియు ముందుకు దారి
•

రాజకీయ సంక్లిష్టతలు

రాష్ట్రపతి ఆమోదం ఒక రాజకీయ ప్రక్రియ, ఆలస్యం కలిగిస్తుంది, ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన తర్వాత ప్రత్యేక హోదా డిమాండ్ లో కనిపిస్తుంది.

•

సహకార సమాఖ్యవాదాన్ని బలోపేతం చేయడం

అంతర్రాష్ట్ర మండలి సంభాషణను సంస్థాగతీకరించడం మరియు ఆమోద ప్రక్రియలను సులభతరం చేయడం ఘర్షణలను తగ్గించగలదు మరియు సమన్వయ చట్టనిర్మాణాన్ని ప్రోత్సహించగలదు.

ముగింపు
న్యాయస్థానాలు రాజ్యాంగ సుప్రీమసీ మరియు సమాఖ్యవాదాన్ని సూత్రబద్ధమైన విరుద్ధత పరీక్షల ద్వారా సమతుల్యం చేస్తాయి, సహకార సమాఖ్యవాదాన్ని పెంపొందిస్తాయి మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలు యూనియన్ రూపకల్పనలో సమర్థవంతంగా చట్టాలు చేయగలవు. ఈ విధానం ప్రజాస్వామ్య వికేంద్రీకరణ మరియు రాజ్యాంగ నైతికతను కాపాడుతుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: How courts resolve Union-State conflict. How courts resolve Union-State conflict. Flow: Check for direct conflict → Both can operate? Harmonise → Concurrent List: Union law prevails → Exception: Presidential assent, Article 254(2) → Union List overlap: Article 246(1)
Diagram: How courts resolve Union-State conflict

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

సమాఖ్య నిర్మాణం, గవర్నర్ మరియు అధికారాల పంపిణీ17 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
2
2012
1
2016
3
2017
2
2020
2
2023
3
2025
2

All 17 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2011 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·