2016 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

భారతదేశంలో కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాల మధ్య ఆర్థిక సంబంధాలపై క్లుప్తంగా వ్యాఖ్యానించండి. సాధారణంగా ఎదురయ్యే సమస్యలు ఏమిటి?

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

Union-State ఆర్థిక సంబంధాలు రాజ్యాంగబద్ధ పన్నుల విభజన, Article 280 కింద Finance Commission వాటాలు, కేంద్ర గ్రాంట్లపై ఆధారపడి ఉంటాయి, GST Council పరోక్ష పన్నులను ఉమ్మడిగా నిర్వహిస్తుంది. రాష్ట్రాలకు ఇప్పుడు కేంద్ర పన్నుల్లో సుమారు 41% లభిస్తున్నా, నిలువు అసమతుల్యత, తగ్గుతున్న గ్రాంట్లు, కేంద్రం నిర్ణయించే Finance Commission నిబంధనలు, GST పరిహారం ఘర్షణలకు కారణాలుగా ఉన్నాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాల మధ్య ఆర్థిక సంబంధాలు భారతదేశపు సమాఖ్య వ్యవస్థకు ఆధారభూతం, విభజన తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్21 వంటి రాష్ట్రాలు పెరుగుతున్న అప్పులు మరియు ఆర్థిక లోటును ఎదుర్కొంటున్నాయి, ఇది నిరంతర అసమతుల్యతలను హైలైట్ చేస్తోంది.
ఆర్థిక సంబంధాల రూపకల్పన
•

సంవిధానిక పన్నుల అధికారాలు

ఏడవ షెడ్యూల్ కింద కేంద్రం ఆదాయ పన్నులు మరియు కస్టమ్స్ పన్నులను కేటాయిస్తుంది, రాష్ట్రాలు స్థానిక అంశాలపై పన్నులు, స్టాంప్ డ్యూటీలు మరియు మద్యం పై ఉత్పత్తి సుంకాలను వసూలు చేస్తాయి, ఆదాయ వనరులను సమతుల్యం చేస్తాయి.

•

ఆర్థిక సంఘం3 మరియు బదిలీలు

ఆర్టికల్ 280 ఆర్థిక సంఘం పన్నుల పంపిణీ4 మరియు గ్రాంట్లను సిఫార్సు చేయాలని ఆదేశిస్తుంది; రాష్ట్రాల వాటా5 సుమారు 41% కు పెరిగింది. పదహారవ ఆర్థిక సంఘం ఈ ధోరణిని కొనసాగిస్తున్నప్పటికీ, రాష్ట్రాలు ToR సమస్యలను, కేటాయింపులను ప్రభావితం చేసే6 పాత జనాభా డేటాను వ్యతిరేకిస్తున్నాయి.

•

కేంద్ర పథకాలు మరియు GST

రాష్ట్రాలు కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాలు మరియు కేంద్ర రంగ పథకాల ద్వారా నిధులను అందుకుంటాయి, 2026-27 నాటికి బదిలీలు ₹26.21 లక్షల కోట్లుగా అంచనా వేయబడ్డాయి. GST కౌన్సిల్ పన్ను రేట్లు మరియు పరిహారాన్ని పాలిస్తుంది; అయితే, ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క CAG ఆడిట్ ₹1,806 కోట్ల ఆదాయ ప్రభావం మరియు ప్రధాన GST అనుగుణత లోపాలను7 వెల్లడించింది.

సాధారణ చికాకులు
•

విలంబం మరియు తగినంత లేని గ్రాంట్లు

కేంద్ర గ్రాంట్లు 2015-16 లో ₹1.95 లక్షల కోట్ల నుండి 2023-24 లో ₹1.65 లక్షల కోట్లకు పడిపోయాయి, రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థలను ఒత్తిడికి గురిచేస్తున్నాయి.

•

GST పరిహారం మరియు అనుగుణత

GST పరిహారం పై ఆలస్యం మరియు వివాదాలు కొనసాగుతున్నాయి; ఆంధ్రప్రదేశ్ CFMS ఆడిట్ ₹968 కోట్ల అదనపు చెల్లింపులు మరియు 48% పబ్లిక్ అకౌంట్ వాటాను కనుగొంది, మైన్స్ & జియాలజీ ఆడిట్లు ఆదాయ లోపాలను వెల్లడించాయి.

ముందుకు దారి
•

రాష్ట్ర పన్నుల అధికారాలను పెంచడం

ఆస్తి మరియు భూమి ఆధారిత పన్నుల ద్వారా రాష్ట్రాల స్వంత ఆదాయ స్థలాన్ని విస్తరించడం మరియు GST లో పెద్ద పాత్రను కల్పించడం.

•

ఆర్థిక సంఘం సంస్కరణ

సమాన వనరుల భాగస్వామ్యం కోసం ప్రస్తుత డేటాతో ToR ను నవీకరించడం మరియు రాష్ట్ర ప్రతినిధులను చేర్చడం.

ముగింపు
కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలను సమతుల్యం చేయడం మరియు స్థిరమైన రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థలను నిర్ధారించడానికి ఆర్థిక సమాఖ్య వ్యవస్థను సంస్కరించడం అవసరం.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Irritants in Union-State finance. Irritants in Union-State finance. Diagram (fishbone): Irritants in Union-State finance; Fiscal friction; Vertical fiscal imbalance; Delayed, shrinking grants; Centre-set Terms of Reference; GST compensation disputes; Compliance gaps
Diagram: Irritants in Union-State finance

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

సమాఖ్య నిర్మాణం, గవర్నర్ మరియు అధికారాల పంపిణీ17 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
2
2012
1
2016
3
2017
2
2020
2
2023
3
2025
2

All 17 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2016 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·