2016 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

రాజ్యాంగాన్ని సవరించే విధానాన్ని వివరించండి? దానిపై ఉన్న విమర్శ ఏమిటి?

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

Article 368 కింద సవరణ బిల్లు Parliament లో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టబడి, ప్రతి సభలో ప్రత్యేక మెజారిటీతో ఆమోదం పొంది, సమాఖ్య నిబంధనలు ప్రభావితమైతే సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం పొంది, తప్పనిసరి President ఆమోదం పొందుతుంది. రాష్ట్రాల బలహీన పాత్ర, ఆమోదానికి గడువు లేకపోవడం, ఉమ్మడి సమావేశం లేకపోవడాన్ని విమర్శకులు ఎత్తిచూపుతారు.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారత రాజ్యాంగం21 సవరణ విధానం, ఆర్టికల్ 368 ప్రకారం, దాని ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతాన్ని (Basic Structure Doctrine3) రక్షిస్తూ అనుకూలతను నిర్ధారిస్తుంది, కేశవానంద భారతి (1973) లో ధృవీకరించబడింది. ఈ సమతుల్యత రాజ్యాంగాన్ని మారుతున్న కాలాలకు అనుగుణంగా అభివృద్ధి చెందడానికి అనుమతిస్తుంది. అయితే, ఇది సమాఖ్య అసమతుల్యత మరియు విధానపరమైన లోపాలపై విమర్శలను ఎదుర్కొంటుంది, ఇవి దాని ప్రభావశీలత మరియు సమగ్రతను ప్రభావితం చేస్తాయి.
రాజ్యాంగ సవరణ విధానం
•

పార్లమెంటరీ ప్రారంభం మరియు ప్రత్యేక మెజారిటీ

సవరణలను కేవలం పార్లమెంటులో మంత్రులు లేదా ప్రైవేట్ సభ్యులు ప్రవేశపెట్టవచ్చు మరియు ప్రత్యేక మెజారిటీ అవసరం, అంటే మొత్తం సభ్యుల మెజారిటీతో పాటు హాజరైన మరియు ఓటు వేసిన వారి రెండింట మూడొంతులు. సాధారణ చట్టసభలతో పోలిస్తే, రెండు సభల మధ్య ప్రతిస్పర్థలను పరిష్కరించడానికి ఉమ్మడి సమావేశాల కోసం ఎటువంటి నిబంధన లేదు.

•

సమాఖ్య నిబంధనల కోసం రాష్ట్ర రద్దు

రాష్ట్రపతి ఎన్నిక, పార్లమెంటులో రాష్ట్ర ప్రాతినిధ్యం లేదా అధికారాల పంపిణీ వంటి సమాఖ్య లక్షణాలను ప్రభావితం చేసే సవరణలకు కనీసం సగం రాష్ట్ర శాసనసభల సాధారణ మెజారిటీ ద్వారా రద్దు అవసరం. ఈ రద్దు కోసం ఎటువంటి నిర్దిష్ట కాల పరిమితి లేదు, ఇది రాజ్యాంగ సంస్కరణలలో అనిశ్చిత ఆలస్యం మరియు అనిశ్చితిని ప్రమాదంలో పడేస్తుంది.

విధానంపై విమర్శలు
•

రాజకీయ దుర్వినియోగం మరియు ప్రాథమిక నిర్మాణం ఘర్షణ

130వ సవరణ బిల్లు (2025) పార్లమెంటరీ పరమాధికార్యం మరియు ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతం మధ్య ఉద్రిక్తతలను హైలైట్ చేస్తుంది, ఎందుకంటే ఇది మంత్రుల ఆటోమేటిక్ తొలగింపును కోరింది, రాజ్యాంగ భద్రతలను మరియు న్యాయపరమైన సమీక్షను పక్కన పెట్టడం గురించి ఆందోళనలు పెంచింది.

ముందుకు దారి
•

రద్దు కోసం కాల పరిమితులను విధించండి

రాష్ట్ర రద్దు కోసం గడువులను ప్రవేశపెట్టడం అనిశ్చిత ఆలస్యాలను నివారించి, సవరణ ప్రక్రియ యొక్క అంచనా మరియు సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది.

నిష్కర్ష
సవరణ ప్రక్రియ యొక్క అనువర్తనం రాజ్యాంగ అభివృద్ధికి కీలకం, కానీ దుర్వినియోగాన్ని నివారించడానికి, సమాఖ్య పాల్గొనడాన్ని బలపరచడానికి మరియు రాజ్యాంగం యొక్క మార్పు పాత్ర మరియు బాధ్యతను నిలబెట్టడానికి సంస్కరించబడాలి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Constitutional Amendment Procedure. Constitutional Amendment Procedure. Flow: Bill introduced in Parliament → Special majority in both Houses → Half the states ratify, if needed → Presidential assent
Diagram: Constitutional Amendment Procedure

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

భారతదేశంలో న్యాయవ్యవస్థ15 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
1
2012
3
2016
2
2017
1
2020
2
2023
2
2025
2

All 15 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2016 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·