వ్యాధి వ్యాప్తి యొక్క వివిధ నమూనాలను ఉదాహరణలతో వివరించండి? అంటువ్యాధి (epidemic) మరియు స్థానిక వ్యాధుల (endemic diseases) మధ్య తేడాలను గుర్తించండి?
Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error
క్లుప్తంగా
వ్యాధి వ్యాప్తి sporadic, endemic, epidemic, pandemic నమూనాల్లో ఉంటుంది, ఒకే మూలం నుంచి లేదా propagation ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. Epidemic అంటే అంచనా స్థాయిని మించి కేసులు అకస్మాత్తుగా పెరగడం, Kerala లో 2018 Nipah వ్యాప్తి లాగా, కాగా endemic వ్యాధి ఆంధ్రప్రదేశ్లో మలేరియా, డెంగ్యూ లాగా స్థిరమైన స్థాయిలో కొనసాగుతుంది.
Model answer
Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026
చట్టపరమైన మరియు పరిపాలనా నిర్మాణాలు
భారతదేశం యొక్క ఎపిడెమిక్ డిసీజెస్ చట్టం, 1897 మరియు విపత్తు నిర్వహణ చట్టం, 2005 వ్యాధి వ్యాప్తి నియంత్రణ చట్టాలను అందిస్తాయి; 2024 చట్ట సంఘం నివేదిక ఉద్భవిస్తున్న వ్యాధి నిర్వహణలో పరిమితులను హైలైట్ చేస్తుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఈ చట్టాలను స్థానికంగా అమలు చేయడానికి జాతీయ సంస్థలతో సమన్వయం చేస్తుంది, జిల్లా స్థాయి అవసరాలకు అనుగుణంగా.
నిఘా వ్యవస్థలు
ఇంటిగ్రేటెడ్ డిసీజ్ సర్వైలెన్స్ ప్రోగ్రామ్ (IDSP) మరియు ఇంటిగ్రేటెడ్ హెల్త్ ఇన్ఫర్మేషన్ ప్లాట్ఫారమ్ (IHIP) రియల్-టైమ్ వ్యాధి వ్యాప్తి పర్యవేక్షణను సాధ్యమవుతుంది. కోవిడ్-19 తర్వాత, ఆంధ్రప్రదేశ్ డెంగ్యూ వంటి వ్యాధుల కోసం ఈ వ్యవస్థలను మెరుగుపరచింది, ముందస్తు గుర్తింపు మరియు ప్రతిస్పందనను మెరుగుపరచడం.
ఎపిడెమిక్ వ్యాధులు
ఎపిడెమిక్స్ అనేవి ప్రాథమిక స్థాయికి మించి అకస్మాత్తుగా కేసుల పెరుగుదలను కలిగి ఉంటాయి, ఉదాహరణకు, 2018 నిపా వ్యాప్తి కేరళలో మరియు కోవిడ్-19 మహమ్మారి, తక్షణ జోక్యాలను అవసరం. వీటికి సాధారణంగా నిర్వచిత ప్రారంభం మరియు ముగింపు ఉంటాయి, వేగవంతమైన వ్యాప్తితో.
స్థలిక మరియు కాలపరిమాణ నమూనాలు
ఎపిడెమిక్స్ వేగవంతమైన కాలపరిమాణ శిఖరాలను మరియు సమూహాలను చూపుతాయి, అయితే ఎండెమిక్ వ్యాధులు స్థిరమైన కాలపరిమాణ నమూనాలను మరియు భౌగోళిక స్థిరత్వాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి, ఉదాహరణకు, కోస్తా మరియు రాయలసీమ ప్రాంతాలలో మాన్సూన్ చక్రాలతో అనుసంధానమైన వెక్టర్-బోర్న్ వ్యాధులు.
వనరుల కేటాయింపు
ఎపిడెమిక్స్ వేగవంతమైన వనరుల సమీకరణను అవసరం చేస్తాయి; కోవిడ్-19 సమయంలో, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎపిడెమిక్ హాట్స్పాట్లు మరియు ఎండెమిక్ నియంత్రణ కార్యక్రమాల మధ్య వనరులను సమతుల్యం చేయడంలో కష్టపడ్డారు.
డేటా సమీకరణ
IHIP వంటి డిజిటల్ ప్లాట్ఫారమ్ల ఉన్నప్పటికీ ప్రైవేట్ మరియు గ్రామీణ ఆరోగ్య డేటాను సమీకరించడంలో సవాళ్లు ఉన్నాయి. NITI ఆయోగ్ నిపుణుల కమిటీ మెరుగైన వ్యాధి వ్యాప్తి నిర్వహణ కోసం డేటా పంచుకోవడం మరియు ప్రైవేట్ రంగం పాల్గొనడం మెరుగుపరచాలని సిఫార్సు చేస్తుంది.
This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి
1జవాబు పత్రం
ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.
2చేతితో రాయండి
సమయం పెట్టుకుని.
3మూల్యాంకనం పొందండి
మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.
పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం
మానవ వ్యాధులు; జన్యు ఇంజనీరింగ్ ప్రాథమిక అంశాలు; వ్యవసాయంలో బయోటెక్నాలజీ; టీకాలు54 questions
Asked in 8 of 8 sittings since 2008
- 2025ఎక్కువ జనాభా గల పట్టణ ప్రాంతాలలో శ్వాసకోశ మార్గ అంటువ్యాధుల (respiratory tract infections) ప్రసార గతిశీలతను చర్చించండి. వాటి నివారణకు సమర్థవంతమైన ప్రజారోగ్య వ్యూహాలను ప్రతిపాదించండి.
- 2025సూక్ష్మజీవుల వ్యాధులు ప్రబలినప్పుడు నివారణ చర్యల అమలును పట్టణ మౌలిక సదుపాయాలు ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో పరిశీలించండి. సాంకేతికత ఆధారిత పరిష్కారాలను సూచించండి.
All 54 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.
అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2016 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.