2017 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

భారత రాజ్యాంగంలోని ఏకకేంద్ర లక్షణాలు ఉన్నప్పటికీ, సమాఖ్య వ్యవస్థ భారతదేశంలో మనుగడ సాగించింది. వ్యాఖ్యానించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

అవశిష్ట అధికారాలు, Governors, అత్యవసర నిబంధనల వంటి ఏకకేంద్ర లక్షణాలు ఉన్నప్పటికీ, Seventh Schedule అధికారాలను విభజించడం, న్యాయస్థానాలు కేంద్ర-రాష్ట్ర వివాదాలను పరిష్కరించడం, ప్రాంతీయ పార్టీలు రాష్ట్రాలను స్వయంప్రతిపత్తితో పాలించడం వల్ల సమాఖ్య వ్యవస్థ నిలిచింది. Bommai తీర్పు (1994) Article 356 దుర్వినియోగాన్ని అడ్డుకుని ఎన్నికైన రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను కాపాడింది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారత రాజ్యాంగం విభిన్నతను నిర్వహించడానికి మరియు జాతీయ ఐక్యతను నిర్ధారించడానికి సమాఖ్య మరియు ఏకత్వ లక్షణాలను ప్రత్యేకంగా కలిపి, రాజ్యాంగ యంత్రాంగాలు మరియు రాజకీయ బహుళత్వం ద్వారా సమాఖ్య వ్యవస్థను నిలబెట్టడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ఈ మిశ్రమం, భారతదేశం యొక్క సంక్లిష్ట సామాజిక మరియు రాజకీయ వాస్తవాలకు అనుగుణంగా, బలమైన యూనియన్ రూపకల్పనలో విభిన్న రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు సహజీవనం చేయడానికి అనుమతిస్తుంది.
భారత రాజ్యాంగం యొక్క ఏకత్వ లక్షణాలు
•

కేంద్రానికి అవశేష అధికారాలు

ఆర్టికల్ 248 అనుకోని ప్రాంతాలలో కేంద్ర ఆధిపత్యాన్ని సూచిస్తూ, అవశేష శాసన అధికారాలను ప్రత్యేకంగా యూనియన్ పార్లమెంట్‌కు అప్పగిస్తుంది.

సమాఖ్య వ్యవస్థ యొక్క నిలకడ మరియు కార్యకలాపాలు
•

రాజ్యాంగ అధికారాల విభజన

ఏడవ షెడ్యూల్ యూనియన్, రాష్ట్ర మరియు సమకాలీన జాబితాలను విభజిస్తుంది, రాష్ట్రాలకు రాష్ట్ర విషయాలపై స్వతంత్రంగా చట్టాలు చేయడానికి అనుమతించడం ద్వారా సమాఖ్య పాలనను నిలబెడుతుంది.

•

సమాఖ్య వ్యవస్థకు న్యాయ పరిరక్షణ

సుప్రీం కోర్టు యొక్క ఎస్.ఆర్. బొమ్మై (1994) తీర్పు ఆర్టికల్ 356 దుర్వినియోగాన్ని అడ్డుకుంటుంది, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల స్వేచ్ఛా రద్దును పరిమితం చేయడం ద్వారా సమాఖ్య వ్యవస్థను బలపరుస్తుంది.

•

రాజకీయ బహుళత్వం మరియు రాష్ట్ర స్వాయత్తత

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో తెలుగుదేశం పార్టీ వంటి ప్రాంతీయ పార్టీలు రాష్ట్రాలు గణనీయమైన రాజకీయ స్వాయత్తతను వినియోగించే కార్యనిర్వాహక సమాఖ్య వ్యవస్థను ప్రదర్శిస్తాయి.

ఆంతరంగికత మరియు ఉద్రిక్తత
•

రాజకీయ బహుళత్వం మరియు కేంద్ర-రాష్ట్ర చర్చలు

ఆంధ్రప్రదేశ్ ను కలిపి నదీ జలాలపై వివాదాలు మరియు విభిన్న ప్రాంతీయ పార్టీల ఉనికి కేంద్ర అధికారంతో రాష్ట్ర ప్రయోజనాల మధ్య జరుగుతున్న చర్చను ప్రతిబింబిస్తాయి.

ముందుకు దారి
•

సంస్థలను బలోపేతం చేయడం

సమతుల్య కేంద్ర-రాష్ట్ర సహకారం మరియు ఆర్థిక స్వాయత్తత కోసం అంతర్రాష్ట్ర మండలి మరియు ఆర్థిక సంఘాన్ని శక్తివంతం చేయండి.

•

అత్యవసర నిబంధనల సంస్కరణ

ఆర్టికల్ 356 ను సవరించి దుర్వినియోగాన్ని నివారించి సమాఖ్య వ్యవస్థను రక్షించండి, అనియంత్రిత కేంద్ర జోక్యానికి వ్యతిరేకంగా రక్షణలను నిర్ధారించండి.

నిష్కర్ష
భారత సమాఖ్య వ్యవస్థ, ఏకత్వ లక్షణాలున్నప్పటికీ, అనువైన రాజ్యాంగ రూపకల్పన, న్యాయ పరిరక్షణలు మరియు రాజకీయ వైవిధ్యాల కారణంగా అభివృద్ధి చెందుతుంది, స్వాయత్తతతో ఐక్యతను నిర్ధారిస్తుంది. ఈ సమతుల్యత రాష్ట్ర స్వాయత్తతను గౌరవిస్తూ జాతీయ సమగ్రతను కాపాడుతుంది, "వైవిధ్యంలో ఐక్యత" అనే రాజ్యాంగ దృష్టిని నెరవేర్చుతుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Federalism versus unitary pull. Federalism versus unitary pull. Diagram (forcefield): Federalism versus unitary pull; Indian federalism; Dual polity; judiciary as arbiter; political pluralism; fiscal federalism; Residual powers; Article 3; Governor as agent; emergency provisions
Diagram: Federalism versus unitary pull

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

సమాఖ్య నిర్మాణం, గవర్నర్ మరియు అధికారాల పంపిణీ17 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
2
2012
1
2016
3
2017
2
2020
2
2023
3
2025
2

All 17 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2017 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·