మానవ అభివృద్ధి అంటే ఏమిటి? స్థూల జాతీయ సంతోష సూచిక (Gross National Happiness Index) యొక్క ప్రాముఖ్యత మరియు కొలతను చర్చించండి.
Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error
క్లుప్తంగా
మానవాభివృద్ధి అంటే ఆరోగ్యం, విద్య, జీవన ప్రమాణాల్లో ప్రజల ఎంపికలు, సామర్థ్యాల విస్తరణ, కాగా భూటాన్ Gross National Happiness index దీనిని సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక, పర్యావరణ, పాలనా శ్రేయస్సుకు విస్తరిస్తుంది. 2008లో రూపొందిన GNH index 33 సూచికల ద్వారా తొమ్మిది రంగాలను కొలుస్తుంది.
Model answer
Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026
మానవ అభివృద్ధి సూచిక1 (HDI)
1990 నుండి, UNDP ద్వారా HDI దీర్ఘాయువు, విద్య, మరియు ఆదాయాన్ని కొలుస్తుంది, ఇది భారతదేశాన్ని కూడా కలిగి ఉన్న గ్లోబల్ బెంచ్మార్క్గా పనిచేస్తుంది. ఇది కేవలం ఆదాయానికి మించి ప్రజల ఎంపికలు మరియు సామర్థ్యాల విస్తరణను హైలైట్ చేస్తుంది.
గ్రాస్ నేషనల్ హ్యాపినెస్2 (GNH)
భూటాన్ యొక్క GNH సూచిక అభివృద్ధికి సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక, మరియు పాలన పరిమాణాలను జోడిస్తుంది, పర్యావరణ పరిరక్షణ మరియు నైతిక విలువలను ప్రాముఖ్యతనిస్తుంది. ఇది భౌతిక మరియు అభౌతిక శ్రేయస్సును సమగ్రపరుస్తూ అభివృద్ధి పారడైమ్ను విస్తరిస్తుంది.
పూరక సూచికలు
భారతదేశం కూడా గుడ్ గవర్నెన్స్ ఇండెక్స్ (GGI) మరియు పంచాయతీ అభివృద్ధి సూచిక (PDI) వంటి సూచికలను ఉపయోగిస్తుంది, ఇవి పాలన నాణ్యత మరియు స్థానిక అభివృద్ధిని అంచనా వేస్తాయి, మానవ అభివృద్ధి ఫలితాలపై మరింత సున్నితమైన అర్థాన్ని అందిస్తాయి.
పాలన మరియు స్థానిక సూచికలు
భారతదేశ గుడ్ గవర్నెన్స్ ఇండెక్స్ (GGI) మరియు పంచాయతీ అభివృద్ధి సూచిక (PDI) రాష్ట్ర మరియు స్థానిక పాలనను అంచనా వేస్తాయి, HDIకి పూరకంగా మానవ అభివృద్ధి యొక్క పూర్తి చిత్రాన్ని అందిస్తాయి.
కొలత సవాళ్లు
అసమానత మరియు దారిద్ర్యాన్ని పట్టుకోవడంలో HDI పరిమితులు లైంగిక అభివృద్ధి సూచిక మరియు బహుముఖ దారిద్ర్య సూచికలు వంటి పూరక కొలతల వినియోగానికి దారితీసాయి, ఇవి ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలలో లక్ష్యిత విధానాలకు కీలకమైనవి.
డేటా మరియు సమాజ సాధికారత
ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలలో విభజిత డేటా సేకరణను బలోపేతం చేయడం మరియు లక్ష్యిత మానవ అభివృద్ధి జోక్యాల కోసం PDI ద్వారా స్థానిక సంస్థలను సాధికారత చేయడం.
This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి
1జవాబు పత్రం
ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.
2చేతితో రాయండి
సమయం పెట్టుకుని.
3మూల్యాంకనం పొందండి
మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.
పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం
సమ్మిళిత వృద్ధి: భారతదేశం మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ పథకాలు49 questions
Asked in 8 of 8 sittings since 2008
- 2025భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ సందర్భంలో సమ్మిళిత వృద్ధి (Inclusive Growth) అర్థాన్ని విశదీకరించండి. మరింత సమ్మిళితత్వాన్ని పెంపొందించడానికి మరియు ఆర్థిక వృద్ధి ప్రయోజనాలు సమాజంలోని అన్ని వర్గాలకు చేరేలా చూడటానికి ఉపయోగించగల కీలక వ్యూహాలు మరియు సాధనాలను చర్చించండి.
- 2025భారతదేశంలోని ప్రధాన పేదరిక నిర్మూలన మరియు ఉపాధి కల్పన కార్యక్రమాలను విమర్శనాత్మకంగా పరిశీలించండి. గ్రామీణ మరియు పట్టణ పేదరికాన్ని పరిష్కరించడంలో అవి ఎంతవరకు ప్రభావవంతంగా ఉన్నాయి?
All 49 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.
అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2017 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.