2020 · పేపర్ IV · 10 మార్కులు

రాబడి లోటు (revenue deficit), ద్రవ్య లోటు (fiscal deficit) మరియు ప్రాథమిక లోటు (primary deficit) మధ్య తేడాలను వివరించండి? లోటు విత్తం (deficit financing) ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఎలా ప్రభావం చూపుతుంది?

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

రెవెన్యూ ఖాతాలోని అంతరమే రెవెన్యూ లోటు, మొత్తం రుణ అవసరమే ద్రవ్య లోటు, ద్రవ్య లోటు నుండి వడ్డీ చెల్లింపులు తీసివేస్తే ప్రాథమిక లోటు, లోటు ఫైనాన్సింగ్ వృద్ధిని ప్రేరేపించగలిగినా ద్రవ్యోల్బణం, అప్పుల ఒత్తిడి ప్రమాదం ఉంది. 2025-26కు భారత్ ద్రవ్య, ప్రాథమిక లోటులను GDPలో వరుసగా 4.4%, 0.8%గా లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
2025-26 కోసం భారతదేశం యొక్క ఆర్థిక లోటు21 లక్ష్యం GDP లో 4.4%3 గా ఉండటం, ఆదాయ, ఆర్థిక మరియు ప్రాథమిక లోటులను వేరు చేయడం ఎంత ముఖ్యమో తెలియజేస్తుంది, ముఖ్యంగా ఆదాయ లోటు పెరుగుతున్న మరియు మూలధన వ్యయం తగ్గుతున్న ఆంధ్రప్రదేశ్4 వంటి రాష్ట్రాలలో స్థిరమైన ఆర్థిక నిర్వహణను నిర్ధారించడానికి.
లోటులను నిర్వచించడం
•

ఆదాయ లోటు

ఆదాయ వ్యయం ఆదాయ రసీదులను మించిపోయినప్పుడు, ఇది ఆపరేషనల్ అసమతుల్యతను సూచిస్తుంది; 2022-23లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆదాయ లోటు నాలుగు రెట్లు పెరిగింది, ఇది ఆర్థిక ఒత్తిడిని ప్రతిబింబిస్తుంది.

•

ఆర్థిక లోటు

మొత్తం వ్యయం మరియు రుణాలను మినహాయించి రసీదుల మధ్య గ్యాప్; 2025-26 యూనియన్ బడ్జెట్ GDP లో 4.4% లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించింది, ఇది మొత్తం రుణ అవసరాలను చూపిస్తుంది.

•

ప్రాథమిక లోటు

వడ్డీ చెల్లింపులను మినహాయించి ఆర్థిక లోటు; 2025-26 కోసం భారతదేశం యొక్క 0.8% GDP లక్ష్యం రుణ సేవా ఖర్చులను మించి రుణాలను ప్రతిబింబిస్తుంది.

లోటు ఫైనాన్సింగ్ యొక్క ఆర్థిక ప్రభావం
•

వృద్ధి ప్రేరణ

లోటు ఫైనాన్సింగ్ మూలధన వ్యయానికి నిధులు సమకూరుస్తుంది, ఇటీవలి యూనియన్ బడ్జెట్లలో మాదిరిగా, మౌలిక సదుపాయాలు మరియు ఉపాధిని పెంచడానికి.

•

ద్రవ్యోల్బణం మరియు రుణ ప్రమాదాలు

అధిక మోనిటైజ్డ్ లోటు ద్రవ్యోల్బణాన్ని పెంచుతుంది; నిరంతర లోటు రుణాన్ని పెంచుతుంది, ఇది 2022-23లో ₹5,79,621 కోట్లు (GSDP లో 43.99%) ఆఫ్-బడ్జెట్ రుణాలను కలిగి ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క బాధ్యతలు ద్వారా ఉదాహరణ.

•

క్రెడిట్ మరియు పెట్టుబడి

అధిక లోటు క్రెడిట్ డౌన్‌గ్రేడ్‌లకు ప్రమాదం మరియు పెట్టుబడిని నిరుత్సాహపరుస్తుంది; FRBM సమీక్ష కమిటీ (2017) ఆర్థిక సమీకరణను విశ్వాసాన్ని నిలుపుకోవడానికి సిఫార్సు చేస్తుంది.

ముందుకు దారి
•

ఆదాయ సేకరణ

లోటులను తగ్గించడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో పన్ను స్థావరాన్ని బలోపేతం చేయండి.

•

మూలధన వ్యయం

వృద్ధి కోసం విశాఖపట్నం పోర్ట్ ఆధారిత పారిశ్రామిక కారిడార్ వంటి మౌలిక సదుపాయాలను ప్రాధాన్యత ఇవ్వండి.

•

ఆర్థిక క్రమశిక్షణ

FRBM లక్ష్యాలను పాటించండి మరియు ఆఫ్-బడ్జెట్ రుణాలలో పారదర్శకతను మెరుగుపరచండి.

ముగింపు
లోటులను వేరు చేయడం ఆర్థిక ఆరోగ్యాన్ని స్పష్టంగా చేస్తుంది; నిర్వహించబడిన లోటు ఫైనాన్సింగ్ వృద్ధిని నడిపించగలదు, కానీ నియంత్రించని లోటు ద్రవ్యోల్బణం మరియు రుణ సంక్షోభానికి ప్రమాదం కలిగిస్తుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Types of Deficits. Types of Deficits. Comparison of Revenue Deficit and Fiscal Deficit
Diagram: Types of Deficits

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

ప్రభుత్వ బడ్జెటింగ్ (కేంద్రం)15 questions

Asked in 6 of 8 sittings since 2008

2008
1
2011
1
2012
–
2016
4
2017
–
2020
2
2023
3
2025
4

All 15 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2020 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·